II SA/Gl 126/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 23 maja 2010 r. T. H. i obecnie skarżący M. H., zwrócili się do Burmistrza Miasta S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. w sprawie odtworzenia zlikwidowanego wału kierunkowego (przeciwpowodziowego) zlokalizowanego na działce nr pgr [...] w O. Jako podstawę wznowienia wskazali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Stwierdzili, że decyzja z dnia [...] r. została wydana na podstawie ustaleń i okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, które okazały się fałszywe. W ich ocenie użytkownik działki nr pgr [...] – Stowarzyszenie "A" – złożył w toku postępowania fałszywe oświadczenie, że posiada zgodę Marszałka Województwa [...] na likwidację wału na tej działce. Tymczasem powoływana przez Stowarzyszenie decyzja Marszałka dotyczyła działki nr pgr [...], a nie działki nr pgr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta S. powołując się na art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania, stwierdzając, że nie zachodzi żaden z przypadków wskazanych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Na skutek wniesionego przez skarżącego i T. H. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej: SKO) decyzją z dnia [...] r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji o odmowie wznowienia postępowania i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Organ pierwszej instancji pismem z dnia 30 lipca 2010 r. przekazał wniosek o wznowienie postępowania organowi drugiej instancji wskazując, że sprawa, w której wydana została decyzja z dnia [...] r. została zakończona ostateczną decyzją SKO z dnia [...] r. Stąd też, zgodnie z art. 150 § 1 k.p.a., właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest SKO. Rozpoznając wniosek T. H. o wznowienie postępowania, SKO decyzją z dnia [...] r. odmówiło wznowienia postępowania. Organ uznał, że T. H. nie przysługuje przymiot strony postępowania, albowiem nie jest on właścicielem działek sąsiednich. W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy swoją pierwotną decyzję, zaś skarga T. H. na decyzję z dnia [...] r. została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 1345/10. Z kolei rozpoznając wniosek skarżącego o wznowienie postępowania, postanowieniem z dnia [...] r., SKO wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. SKO odmówiło uchylenia tej decyzji. Powołując się na art. 145 k.p.a. oraz na stanowisko orzecznictwa i doktryny, organ stwierdził, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony organ. W niniejszej sprawie brak jest wyroku sądu lub innego organu, który stwierdzałby fałszywość jakiegokolwiek dokumentu w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Na skutek błędnego pouczenia, skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję bez wyczerpania przysługujących mu środków w postępowaniu administracyjnym. Skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 1244/10. Pismem z dnia 13 grudnia 2010 r. skarżący zwrócił się do SKO z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] r. Jednocześnie wniósł o ponowne rozpatrzenie tej sprawy. Rozpoznając ten wniosek SKO, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał ponadto, że przesłanką konieczną do ponoszenia odpowiedzialności administracyjnej na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne, jest poniesienie konkretnej szkody przez właściciela gruntu sąsiedniego. W ocenie organu z akt sprawy nie wynika aby likwidacja spornego wału wpływała szkodliwie na grunty sąsiednie. W takiej sytuacji byt prawny decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. nie jest istotną okolicznością faktyczną w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., która mogłaby mieć wpływ na uchylenie decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył swoje wcześniejsze argumenty przemawiające w jego ocenie za koniecznością uchylenia decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Wskazał dodatkowo, że likwidacja wału spowodowała zmianę kierunku spływu wód opadowych, co z kolei spowodowało zalanie jego gruntów podczas powodzi w maju 2010 r. Likwidacja wału doprowadziła do tego, że woda opadowa zamiast spływać do koryta rzeki W. spływa na tereny sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. skarżący podtrzymał skargę i wniósł dodatkowo o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały w ocenie składu orzekającego z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a ponadto z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że postępowanie wznowieniowe toczyło się bez udziału jednej ze stron postępowania, tj. bez udziału Stowarzyszenia "A" z siedzibą w B., które to Stowarzyszenie było adresatem decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Taka sytuacja stanowi przesłankę wznowieniową wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarzut taki co prawda nie pojawił się ani w toku postępowania wznowieniowego, ani też w skardze, jednakże na mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd z urzędu był zobligowany do rozpoznania sprawy również w tym aspekcie. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., sąd administracyjny uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro w niniejszej sprawie Sąd stwierdził takie naruszenie, to już z samego tego powodu kontrolowane decyzje podlegały uchyleniu. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, iż w toku kontrolowanego postępowania doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. Organ powołując się w swoich rozstrzygnięciach na decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] r. pominął, że twierdzenia skarżącego co do wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie dotyczyły podważania prawdziwości tego dokumentu lecz fałszywych oświadczeń składanych przez Stowarzyszenie "A" w toku postępowania – oświadczeń, które w ocenie skarżącego odbiegały od treści tej decyzji. Wobec tego w ponownie prowadzonym postępowaniu to właśnie ta okoliczność winna być zbadana przez organ. Dla prawidłowej oceny wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. niezbędne będzie porównanie składanych przez Stowarzyszenie oświadczeń w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. z treścią decyzji Marszałka Województwa [...]. Zauważyć w tym miejscu przyjdzie, że w aktach sprawy brak jest zarówno decyzji Marszałka, jak i dokumentów, w których znajdują się opisane przez skarżącego oświadczenia Stowarzyszenia, co winno zostać uzupełnione w ponownym postępowaniu. Dopiero po tak uzupełnionym materiale dowodowym i jego ocenie, organ ustali, czy wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., mając jednocześnie na uwadze treść art. 145 § 2 k.p.a. Jeżeli w ponownym postępowaniu organ dojdzie do przekonania, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., to wyda decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W przeciwnym wypadku wyda decyzję, o której mowa w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., chyba, że zaszłyby okoliczności, o których mowa w art. 151 § 2 k.p.a. Sąd zwraca również uwagę na fakt, że organ w zaskarżonej decyzji przedwcześnie odniósł się do merytorycznych kwestii związanych ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] r. Jeżeli bowiem stwierdził, że nie występuje żadna z przesłanek wznowieniowych, to jego rozstrzygnięcie powinno się ograniczyć do tej właśnie okoliczności (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Organ będzie miał również na uwadze, że ostateczną decyzją, która zakończyła postępowanie w sprawie, jest decyzja SKO z dnia [...] r., co powinno znaleźć właściwe odzwierciedlenie w treści wydawanych rozstrzygnięć. Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja SKO wydane zostały bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego, czym naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. To z kolei powoduje konieczność uchylenia kontrolowanych decyzji również na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a., a na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis sądowy. Niezależnie od powyższego zwrócić przyjdzie stronom uwagę aby rozważyły, czy obecny stan faktyczny nieruchomości nie stanowi podstawy do wszczęcia nowego postępowania w oparciu o art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.), względnie do zainicjowania postępowania, o którym mowa w art. 88o ust. 1 tej ustawy.