II SA/Wa 375/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia grupy uposażenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w części dotyczącej grupy uposażenia określonej dla stanowiska służbowego sędziego w Pionie Okręgowym Wojskowego Sądu Okręgowego w W., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku płk. S. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia faktu odwołania oficera z funkcji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] oraz stwierdzenia faktu pełnienia przez oficera zawodowej służby wojskowej na stanowisku sędziego w Pionie [...] Sądu Okręgowego w [...] (ste: płk; SW: 14014; grupa uposażenia: 16), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej grupy uposażenia określonej dla stanowiska służbowego sędziego w Pionie [...] Sądu Okręgowego w [...]. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podniósł, iż Minister Sprawiedliwości, działając w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, odwołał płk. S. P. z dniem 15 lutego 2009 r. z pełnionej funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...]. Podstawę prawną tego odwołania stanowił przepis art. 118 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.), zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, odwołuje Prezesa Sądu w przypadku złożenia przez niego rezygnacji z pełnionej funkcji. W związku z odwołaniem płk. S. P. z funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...] - Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził fakt zwolnienia oficera z pełnionej funkcji. Jednocześnie organ stwierdził, że w tym stanie rzeczy płk S. P. nadal pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu okręgowego. W wymienionej decyzji określono także parametry stanowiska służbowego zajmowanego przez oficera, tj., że jest to stanowisko służbowe sędziego w Pionie [...] Sądu Okręgowego w [...], zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16 oraz o specjalności wojskowej 14104. W treści tej decyzji zawarto pouczenie, że została ona wydana dla celów ewidencyjno-finansowych. Płk S. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją wskazując, iż nie został on wyznaczony na stanowisko służbowe sędziego [...] Sądu Okręgowego w [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Z tego też względu Minister Obrony Narodowej nie był uprawiony do stwierdzenia faktu pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym sędziego [...] Sądu Okręgowego w [...]. W wyniku rozparzenia wniosku odwoławczego strony, Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż decyzja z dnia [...] listopada 2009 r. składa się w istocie z dwóch części składowych. Pierwsza z nich dotyczy stwierdzenia faktu odwołania płk. S. P. z funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...] i stwierdzenia faktu dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym sędziego [...] Sądu Okręgowego w [...] i ma swoje umocowanie w art. 118 i art. 23 § 1a pkt 2 oraz w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych. Druga zaś dotyczy ustalenia parametrów stanowiska służbowego zajmowanego przez płk. S. P., tj. stopnia etatowego, specjalności wojskowej oraz grupy uposażenia i ma swoje umocowanie w art. 6 ust. 1 pkt 3 i art. 19 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Pierwsza część decyzji w zakresie w jakim stwierdza fakt odwołania oficera z pełnionej funkcji oraz stwierdza fakt pełnienia służby na stanowisku sędziego wojskowego sądu okręgowego ma charakter porządkowy, potwierdzający stan rzeczy - Minister Obrony Narodowej stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania w tym zakresie. Ponieważ druga część zaskarżonej decyzji dotyczy ustalenia (określenia) stopnia etatowego stanowiska służbowego i uposażenia związanej z tym stopniem etatowym grupy uposażenia, to Minister Obrony Narodowej uznał ją za decyzję kształtującą prawa strony i wobec tego stwierdził dopuszczalność wniesienie środka zaskarżenia w części dotyczącej uposażenia. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. organ rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy tę cześć zaskarżonej decyzji, która dotyczyła określenia stronie grupy uposażenia. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nie posiada kompetencji do wyznaczenia płk. S. P. na stanowisko sędziego, gdyż uprawnionym do powołania do pełnienia urzędu sędziowskiego jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast Minister Obrony Narodowej jest uprawniony do określenia stopnia etatowego stanowiska, na którym sędzia wojskowy pełni służbę wojskową oraz grupy uposażenia, według której żołnierzom zawodowym jest wypłacane uposażenie zasadnicze. W myśl art. 78 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe. Stąd też stopień etatowy stanowiska oraz grupa uposażenia - zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 pragmatyki wojskowej - są integralnymi elementami stanowiska służbowego. W zaskarżonej decyzji, Minister Obrony Narodowej orzekł, że stanowisko służbowe na którym służbę pełni płk S. P. jest zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika. Stanowisko służbowe (w rozumieniu pragmatyki wojskowej) Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...], na którym poprzednio pełnił służbę płk S. P., było zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16B. Z tego też względu przypisanie do nowego stanowiska służbowego stopnia etatowego pułkownika oznacza, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 6 wojskowej ustawy pragmatycznej - wyznaczenie oficera na równorzędne stanowisko służbowe. Minister podniósł, iż z faktu zaszeregowania stanowiska służbowego do stopnia etatowego pułkownika wynika przypisanie temu stanowisku służbowemu grupy uposażenia 16. Zgodnie bowiem z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia (Dz. U. Nr 50, poz. 487 ze zm.) dla stanowisk służbowych o stopniu etatowym pułkownika przewidziano grupę uposażenia: 16,16A, 16B i 16C. Tak więc wyznaczenie oficera na stanowisko służbowe zaszeregowana do stopnia etatowego pułkownika jest uznawane za wyznaczenie na różnorzędne stanowisko służbowe. Natomiast przypisane do tego stanowiska służbowego grupy uposażenia 16 odpowiada zapisom przywołanego rozporządzenia w sprawie określenia grup uposażenia. Jak wyżej wskazano, na poprzednim stanowisku służbowym, oficerowi przysługiwało uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy 16B. Natomiast w myśl art. 79 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia zasadniczego. Oznacza to, że płk S. P. posiada prawo do otrzymywania uposażenia zasadniczego w kwocie przewidzianej dla grupy uposażenia 16B dopóty, dopóki kwota przewidziana dla grupy uposażenia 16 nie przekroczy kwoty przewidzianej aktualnie dla grupy 16B (kwoty 7300,00 zł). Przywołana regulacja prawna dotyczy wyłącznie uposażenia zasadniczego. Nie jest więc możliwe zachowanie na tej podstawie prawnej innych składników uposażenia (np. dodatku wyrównawczego) otrzymywanych przez żołnierza zawodowego na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez płk. S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze oficer wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie stwierdzenie jej nieważności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., iż w realiach sądu wojskowego prezes wojskowego sądu okręgowego jest stanowiskiem służbowym, określonym w etacie [...] Sądu Okręgowego w [...], związanym z posiadaniem przez osobę zajmującą to stanowisko odpowiedniego stopnia wojskowego i grupy uposażenia, a nie funkcją, tak jak wynika to z treści decyzji stanowiącej przedmiot niniejszej skargi, podobnie jak sędzia w wojskowym sądzie okręgowym jest stanowiskiem służbowym, a nie funkcją (art. 24 § 1 pkt 2 ustroju sądów wojskowych). Fakt ten budzi ściśle określone konsekwencje, których zaskarżona decyzja nie uwzględnia. Stwierdzenie objęcia przez żołnierza stanowiska służbowego musi nastąpić po uprzednim wyznaczeniu go na to stanowisko. Stanowisko służbowe sędziego w wojskowym sądzie okręgowym charakteryzuje się stopniem etatowym - podpułkownik i grupą uposażenia - U:15B i nie zawiera wyjątków. W niniejszej sprawie wystąpiła zaś sytuacja, gdzie dla stanowiska sędziego określono stopień etatowy - pułkownik, a grupę uposażenia na U:16. Ponadto, zgodnie z art. 80 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w przypadku niewykonywania zadań uzasadniających wypłacanie dodatku funkcyjnego, tak jak w wypadku skarżącego, zawiesić, obniżyć albo wstrzymać jego wykonanie może tylko organ, który przyznał dodatek, w formie decyzji. W opisywanej zaś sprawie decyzję o przyznaniu skarżącemu dodatku funkcyjnego podjął Minister Sprawiedliwości i do dnia wniesienia skargi tego dodatku nie odwołał. Zatem ani Prezes [...] Sądu Okręgowego w [...], ani Minister Obrony Narodowej nie może skarżącego dodatku funkcyjnego pozbawić. W tym stanie rzeczy skarżona decyzja sankcjonuje wyznaczenie skrzącego (chociaż formalnie niedokonane) na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego, co ma swój wymiar finansowy, bowiem uposażenie żołnierza zawodowego z grupą uposażenia U:16B wynosi 7300 zł, podczas gdy z U:16 - 6350 zł. W ocenie skarżącego, poważne wątpliwości budzi także sposób utworzenia sędziowskiego stanowiska o parametrach: STE: PŁK, U:16, którego objęcie przez wymienionego stwierdza się w skażonej decyzji. Stanowisko o podanych parametrach zostało stworzone z zaznaczeniem, iż ma być zajmowane imiennie przez płk S. P. na czas pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej. Jest to ewenement w polskim wymiarze sprawiedliwości, sprzeczny z regulacjami dotyczącymi sędziów, określonymi w Konstytucji RP, która nie pozwala na pełnienie funkcji sędziowskich przez czas określony i imiennego oznaczania stanowisk sędziowskich. Stanowisko służbowe o parametrach: STE: PŁK, U:16 jest znane wojskowemu wymiarowi sprawiedliwości, tyle tylko, że dotyczy stanowiska służbowego prezesa wojskowego sądu garnizonowego i jest związane ze stałym dodatkiem do uposażenia, którym w decyzji nie rozstrzygnięto. Zatem działanie Minstra Obrony Narodowej należy uznać za nieprawidłowe, skoro stanowiska służbowe, odpowiadające posiadanemu przez skarżącego stopniowi wojskowemu i grupie uposażenia, istnieją w wojskowym wymiarze sprawiedliwości i nie wymagają wszczynania żadnych procedur mających na celu ich tworzenie czy dopasowywanie. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle ustaleń organu i przedstawionych przez stronę zarzutów skargę należy uznać za zasadną. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 – 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), decyzje w sprawach: 1) wyznaczenia, przeniesienia i zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji, 2) mianowania na stopień wojskowy, 3) przeniesienia do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej, 4) skierowania do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową, należą do kategorii spraw podległości służbowej, do sfery wewnętrznej administracji publicznej i nie podlegają kontroli sądowej. Jednakże wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego sprawy o uposażenie są sprawami podlegającymi kontroli instancyjnej organu administracji publicznej, a więc posiadają przymiot decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów k.p.a. i podlegają kontroli sądowej, o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 3/06 (publik. ONSAiWSA 2006/3/69, Prok.i Pr.-wkł. 2006/6/42, Wokanda 2006/9/41, OSP 2006/12/136). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż decyzja ewidencyjno – finansowa Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r., stwierdzająca fakt odwołania skarżącego z dniem 15 lutego 2009 r. z pełnionej funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...] oraz dalszego pełnienia służby od dnia 25 sierpnia 2009 r. na stanowisku Sędziego Sądu Okręgowego /[...]/, w stopniu etatowym pułkownika, specjalności wojskowej 14104 i grupie uposażenia U:16 w pionie orzeczniczym [...] Sądu Okręgowego w [...], w części dotyczącej grupy uposażenia określonej dla powyżej wskazanego stanowiska służbowego jest decyzją administracyjną. Zgodnie z art. 6 k.p.a. orany administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Oznacza to, iż wszelkie działania organu wojskowego kształtujące poszczególne elementy stosunku służbowego, poprzez wydanie decyzji administracyjnej, powinny bezwzględnie posiadać oparcie w przepisach prawa. W świetle art. 70 § 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych, uposażenie sędziów sądów wojskowych określają przepisy o uposażeniu żołnierzy, z tym że nie może być ono niższe od wynagrodzenia sędziów sądów powszechnych na stanowiskach równorzędnych, ustalonych przez Prezydenta Rzeczypospolite Polskiej. Zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych określa ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z art. 72 ust. 1 tej ustawy, uposażenie żołnierzy zawodowych składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Stosownie do postanowień art. 78 ust. 1 powołanej ustawy pragmatycznej, wysokość uposażenia żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko. Stanowisko służbowe oznacza usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska; a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) grupą uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową – art. 6 ust. 1 pkt tej ustawy. Pod pojęciem stopnia etatowego należy rozumieć określony dla danego stanowiska służbowy stopień wojskowy (art. 6 ust. 1 pkt 4), zaś równorzędne stanowisko służbowe oznacza stanowisko służbowe, którego stopień etatowy jest równy stopniowi etatowemu poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego (art. 6 ust. 1 pkt 6). Grupy uposażenia dla poszczególnych stopni etatowych, do których zaszeregowane są poszczególne stanowiska służbowe żołnierzy zawodowych określa rozporządzanie Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia. Zgonie z § 2 tego rozporządzenia, dla stopnia etatowego pułkownik odpowiada grupa uposażenia 16, 16A, 16B, 16C, zaś dla stopnia etatowego podpułkownika odpowiada grupa uposażenia 15, 15A, 15B, 15C. W świetle § 3 ww. rozporządzenia, określenie grup uposażenia dla poszczególnych stopni etatowych, o których mowa w § 2, stanowi podstawę do sporządzenia etatów jednostek wojskowych określających stanowiska służbowe, na które żołnierze zawodowi będą wyznaczani. Trzeba także zwrócić uwagę na przepisy wojskowej ustawy pragmatycznej o charakterze gwarancyjnym, tj. art. 79, który stanowi, iż żołnierz zawodowy wyznaczony na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zachowuje prawo do stawki uposażenia zasadniczego pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia, a także art. 45 ust. 2a – w przypadku, którym mowa w ust. 2 pkt 1 (zaistnienia potrzeb Sił Zbrojnych), żołnierza zawodowego wyznacza się na równorzędne lub wyższe stanowisko służbowe albo przenosi do rezerwy kadrowej na okres nie krótszy niż 6 miesięcy. W przedmiotowej sprawie skarżący, na skutek złożenia rezygnacji z pełnienia funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...] z dniem 15 lutego 2009 r. został odwołany z pełnienia tej funkcji. Wobec powyższego zaistniała potrzebą umiejscowienia skarżącego w strukturze organizacyjnej jednostki wojskowej – Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie, przy uwzględnieniu przepisu art. 31 ustroju sądów powszechnych - sędziowie są nieusuwalni ze swego stanowiska, za wyjątkiem przepisów przewidzianych w ustawie (co wyklucza przeniesienie do rezerwy kadrowej) oraz art. 24 § 1 ustroju sądów powszechnych, określającego stanowiska zajmowane przez sędziów: 1) sędziego wojskowego sądu garnizonowego, 2) sędziego wojskowego sądu okręgowego, 3) sędziego departamentu, o którym mowa w art. 5 § 4, których to objęcie stwierdza Minister Obrony Narodowej (§ 3). Tym samym, pomimo odwołania skarżącego z funkcji Prezesa [...] Sądu Okręgowego w [...] nie przestał on być sędzią tego Sądu. Nie jest sporne pomiędzy stronami, iż w etacie jednostki wojskowej – Wojskowym Sądzie Okręgowym w [...] występują stawiska służbowe: Prezesa tegoż Sądu – w stopniu etatowym pułkownika w grupie uposażenia 16 B i sędziego tegoż Sądu – w stopniu etatowym podpułkownika w grupie uposażenia 15 B. Inne grupy uposażenia nie są przewidziane dla stanowisk służbowych obsadzanych przez sędziów w tej jednostce wojskowej. Mając na względzie, iż skarżącego można "wyznaczyć" jedynie na stanowisko równorzędne w stosunku do stanowiska Prezesa Sądu (o parametrach: ste: pułkownik STE, U:16B), a takowego stanowiska nie ma w stanie etatowym Sądu, to zasadnym jest utrzymanie skarżącemu dotychczasowych parametrów stanowiska. W przeciwnym razie, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, decyzja w podanym zakresie nie będzie posiadała oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W świetle powyższych rozważań, przyznanie skarżącemu w decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. grupy uposażenia U:16 nastąpiło z naruszeniem art. 78 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej oraz § 2 w zw. § 3 rozporządzenia z dnia 22 marca 2004 r. w sprawie określenia grup uposażenia. Naruszony przepis prawa materialnego niewątpliwie miał wpływ na końcowy wynik sprawy, co powoduje konieczność uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak i decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. w części dotyczącej określenia skarżącemu grupy uposażenia. W związku z powyższym Sąd - z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.