II GZ 484/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 883/11 w zakresie stwierdzenia niewłaściwości oraz przekazania sprawy według właściwości w sprawie ze skargi Z.D. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 59 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdził swą niewłaściwość w sprawie ze skargi Z.D. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne, i przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (Dz. U. Nr 89 poz. 506, dalej jako: rozporządzenie z dnia 18 kwietnia 2011 r.). rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, ze zm.), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Jak wywiódł Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w niniejszej sprawie skarżąca ma miejsce zamieszkania na obszarze województwa dolnośląskiego. Zgodnie z § 1 pkt 14 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652 ze zm.), właściwym dla obszaru województwa dolnośląskiego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, stąd ten Sąd jest właściwym do rozpoznania sprawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł zażalenie na to postanowienie domagając się jego uchylenia. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 13 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 1 rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że sprawa podlega przekazaniu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu. W uzasadnieniu organ wskazał, że z treści § 1 rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. wynika, iż przekazaniu podlegają sprawy dotyczące nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Przepis stanowi wyjątek od reguły zawartej w art. 13 § 2 p.p.s.a. i dlatego należy interpretować go "ścieśniająco". W sprawie ze skargi strony na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego wydane na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis § 1 rozporządzenia nie znajduje zastosowania, bowiem postanowienie to nie dotyczy nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 13 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu sądowym obowiązuje zasada, że do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, co wynika z art. 13 § 2 p.p.s.a. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia, może przekazać wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznawanie spraw określonego rodzaju należących do właściwości innego wojewódzkiego sądu administracyjnego, jeżeli wymagają tego względy celowości (art. 13 § 3 p.p.s.a.). Prezydent Rzeczypospolitej w rozporządzeniu z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego (które weszło w życie z dniem 30 maja 2011 r.) odmiennie (niż wynika to z art. 13 § 2 p.p.s.a.) uregulował właściwość miejscową wojewódzkich sądów administracyjnych do rozpoznawania niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Zgodnie z § 1 cyt. rozporządzenia, rozpoznawanie spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczących nałożenia kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ustawy o transporcie drogowym, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Sprawy, o których mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dotyczą nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy o transporcie drogowym lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 1a) o publicznym transporcie zbiorowym; 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Jak wynika z treści postanowienia Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2011 r. oraz z utrzymującego go w mocy postanowienia Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2011 r., sprawa dotyczyła zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr 61/T2/2010 z dnia 4 marca 2010 r., dotyczącego kary nałożonej na Z.D. decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z dnia [...] listopada 2006 r. w kwocie 13 521 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Podstawę materialnoprawną dla postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym stanowiła ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Wobec powyższego istotą problemu w niniejszym postępowaniu wpadkowym było ustalenie, czy w stanie prawnym po 30 maja 2011 r., tj. po wejściu w życie rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r., według jego § 1, przekazaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostałym wojewódzkim sądom administracyjnym podlegają sprawy z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego dotyczące nałożenia kar pieniężnych w ścisłym znaczeniu tego sformułowania, tj. jedynie sprawy, w których wydano rozstrzygnięcia powołując w podstawie art. 92 ustawy o transporcie drogowym, czy też, jak przyjął to WSA w niniejszej sprawie, należy przyjąć, że sprawy, o których mowa w § 1 rozporządzenia powinno się traktować szeroko, także jako sprawy pośrednio powiązane z wymierzaniem kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, takie jak egzekucja wymierzonych kar. Mając na uwadze celowość wprowadzenia rozporządzenia zmieniającego, za zasadny należy uznać drugi wskazany pogląd. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 kwietnia 2011 r. zawiera bowiem uregulowania mające na celu usprawnienie i przyspieszenie rozpatrywania szeroko rozumianych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego przez wojewódzkie sądy administracyjne. Oczywistym następstwem przekazania spraw z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostałym, właściwym według rozporządzenia miejscowo ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania strony wojewódzkim sądom administracyjnym będzie szybsze rozpoznanie spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym I instancji, dogodniejszy dla stron dostęp do sądów rozpoznających ich sprawy i pełniejsza realizacja konstytucyjnej zasady prawa do sądu, która obejmuje również prawo do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Zastosowanie prezentowanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego wykładni § 1 rozporządzenia zmieniającego i w konsekwencji przekazanie jedynie spraw związanych stricte z nałożeniem kar pieniężnych, a wyłączenie z tegoż przekazania spraw niejako pochodnych w tej kwestii ograniczyłoby osiągnięcie omawianego celu w sposób niewynikający bezpośrednio z treści przepisu. Ze względu na widoczną i zakładaną przez prawodawcę realizację zasady prawa do sądu za niewłaściwe należy uznać zarzucane przez organ uchybienie art. 13 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż do dnia wejścia w życie rozporządzenia z dnia 18 kwietnia 2011 r. WSA w Warszawie nie wydał zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy, a sprawę przekazano do sądu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skarżącego, NSA uznał, iż przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu było usprawiedliwione i wobec tego orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 197 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 184 p.p.s.a.