I FZ 164/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 535/10 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, czerwiec, wrzesień 2004 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2005 r. postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił W. O. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 26 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, marzec, czerwiec, wrzesień 2004 r. oraz kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 2005 r. Sąd I instancji podkreślił, że w wyniku dokonanej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona nie przedstawiła dokładnie informacji o stanie majątkowym i dochodach oraz danych o stanie rodzinnym. Skarżący nie przedstawił we wniosku nawet podstawowych informacji dotyczących swoich dochodów w sytuacji, gdy oczywistym jest, że musi z czegoś żyć. Nie nadesłał też m.in. orzeczenia o separacji lub innego dokumentu potwierdzającego, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, orzeczenia o obowiązku alimentacyjnym, dokumentów potwierdzających prowadzenie egzekucji komorniczej i administracyjnej, kopii zeznania podatkowego za 2009 r., wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, jak i nie wyjaśnił przyczyny takiego stanu rzeczy. Sąd stwierdził, że postawa strony, która wybiórczo prezentuje informacje mające potwierdzać jej sytuację majątkową i rodzinną uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Wobec powyższego w ocenie Sądu I instancji strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w przedmiotowej sprawie w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od wpisu od skargi. W uzasadnieniu podkreślono, że Sąd nie przeprowadził wnikliwej analizy wskazanych przez skarżącego okoliczności związanych z jego aktualną sytuacją majątkową i zdrowotną. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący nie ma możliwości zarobkowych, ani też majątkowych, które pozwoliłyby wygospodarować środki na pokrycie kosztów wpisu od skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji przyjął, że skarżący nie spełnił warunków przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powołanego przepisu wynika, że na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy, a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Podkreślić ponadto należy, że zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Z możliwości tej skorzystał Referendarz Sądowy wzywając stronę zarządzeniem z dnia 16 września 2010 r. do przedłożenia tych dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie strona nie nadesłała żadnych dokumentów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka postawa strony uniemożliwia ocenę jej rzeczywistej sytuacji finansowej. W złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 września 2010 r. strona nie wskazała źródeł koniecznych do utrzymania gospodarstwa domowego podniosła bez wskazania stosownych dokumentów, że nie wypełnia obowiązku alimentacyjnego, posiada zobowiązania finansowe wobec Skarbu Państwa i w związku z tym toczy się wobec niej postępowanie komornicze. Słusznie zatem Sąd I instancji, w oparciu o posiadane dane i okoliczność, że strona nie dostarczyła dokumentów obrazujących jej sytuację rodzinną, majątkową oraz finansową, odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie podkreślając, że strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji szczegółowo, wnikliwie i rzetelnie w oparciu o dostępne dokumenty rozważył wszelkie okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej strony. Rozważania te znalazły szczegółowe odzwierciedlenie w logicznych i precyzyjnych wywodach zawartych w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia. Z uwagi na powyższe oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji