I OZ 551/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Op 224/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R.B. na czynności Dyrektora Zakładu Karnego nr 2 w Strzelcach Opolskich w przedmiocie dostępu skazanego do aparatu telefonicznego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odmówił R.B. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżący przedmiotem swojej skargi uczynił czynności podejmowane przez Dyrektora Zakładu Karnego nr 2 w Strzelcach Opolskich, dotyczące porządku wewnętrznego Zakładu i odnoszące się do naruszenia swobody komunikowania się przez telefon przez osadzonych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie, uznając, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi oczywista bezzasadność skargi. Sąd I instancji podkreślił, iż przedmiot zaskarżenia wskazany przez R.B. nie mieści się w katalogu zamieszczonym w art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a., wymieniającym zakres spraw, do orzekania w których właściwe są sądy administracyjne. Czynności, na które skargę wniesiono w niniejszej sprawie, dotyczyły bowiem praw i obowiązków skazanych, uregulowanych w rozdziale X ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.). Nie mogą być one przedmiotem oceny dokonywanej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a nadzór nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności sprawują organy powołane przepisami Kodeksu, czyli Służba Więzienna oraz sądy powszechne, a w szczególności sąd penitencjarny. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R.B., domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż przedmiotem jego skargi był, wbrew stanowisku Sądu, akt wydany w formie decyzji administracyjnej, a mianowicie o załącznik nr 11 do Regulaminu Porządku Wewnętrznego Zakładu Karnego Nr 2 w Strzelcach Opolskich, o którym mowa § 51 tego Regulaminu, a który reguluje zasady korzystania przez osadzonych z samoinkasującego aparatu telefonicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z oceną tą należy się w pełni zgodzić. R.B. wystąpił ze skargą, której przedmiotem uczynił § 50 i 51 Regulaminu Porządku Wewnętrznego Zakładu Karnego Nr 2 w Strzelcach Opolskich oraz czynności Dyrektora tego Zakładu, dotyczące zasad korzystania przez osadzonych z aparatu telefonicznego umiejscowionego na terenie Zakładu. Ani Regulamin, ani czynności Dyrektora Zakładu Karnego w zakresie przestrzegania tego Regulaminu nie są żadnym z aktów lub czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 ustawy P.p.s.a., a tylko w sprawach wskazanych w tym przepisie dopuszczalna jest kontrola sądów administracyjnych. Kontrola i nadzór nad działalnością Zakładów Karnych oraz czynnościami funkcjonariuszy w nich zatrudnionych sprawują organy określone przepisami Kodeksu karnego wykonawczego, na co wyraźnie – i zasadnie – zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny. Będą to więc odpowiednie organy Służby Więziennej, Minister Sprawiedliwości oraz sądy powszechne, których odpowiednie wydziały powołane są do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w tym zakresie. Żaden z przepisów Kodeksu karnego wykonawczego nie daje sądom administracyjnym uprawnień do dokonywania kontroli działalności wskazanych organów w przedmiocie funkcjonowania więziennictwa, nie istnieje także przepis szczególny, który przewidywałby w sprawach dotyczących odbywania kary pozbawienia wolności kognicję sądu administracyjnego (art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a.) Trafnym było zatem stanowisko Sądu I instancji, który uznał skargę R.B. za oczywiście bezzasadną, co stanowiło przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.