VI SA/Wa 333/11

WyrokWSA w Warszawie2011-06-17

Skład orzekający: Urszula Wilk, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy "Układ haków zaczepowych" z powodu braku nowości, w sytuacji gdy wnioskodawca powołał się na opis patentowy wynalazku dotyczącego "Haka zaczepowego" zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem?
Ratio decidendi
Urząd Patentowy RP prawidłowo unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy z powodu braku nowości, ponieważ informacje zawarte w opisie patentowym wynalazku zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem, mimo późniejszego terminu publikacji, stanowiły część stanu techniki. Sąd podzielił stanowisko organu, że analiza zastrzeżenia niezależnego jest kluczowa dla oceny nowości, a cechy spornego wzoru użytkowego, w tym symetryczne usytuowanie haków i kąt nachylenia, zostały ujawnione w opisie patentowym.
Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu prawa ochronnego na wzór użytkowy "Układ haków zaczepowych". Wnioskodawca (W. Sp. z o.o.) domagał się unieważnienia, twierdząc, że rozwiązanie nie jest nowe, ponieważ jest ujawnione w opisie patentowym wynalazku "Hak zaczepowy" zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem. Urząd Patentowy RP uznał brak nowości, wskazując, że informacje z opisu patentowego, mimo późniejszej publikacji, stanowią stan techniki. Skarżąca zarzucała organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując analizę zastrzeżeń ochronnych oraz interpretację cech rozwiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2010 roku, Nr [...] Urząd Patentowy RP unieważnił prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Układ haków zaczepowych" Nr [...] oraz przyznał W. Sp. z o.o. W. od D. Sp. z o.o. R. kwotę 2 600 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] marca 2009 roku (data wpływu do organu) W. Sp. z o. o. W. zwróciły się do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Układ haków zaczepowych" nr [...] udzielonego na rzecz D. Sp. z o.o. R. decyzją z dnia [...] października 2005 roku Nr [...] z datą pierwszeństwa od dnia 30 grudnia 2002 roku. Wnioskodawca swój interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy Nr [...] uzasadniał tym, że jest producentem zawiesia do zawieszania ciężarów na stalowej obudowie chodnika kopalnianego w oparciu między innymi o wynalazek pt. "Hak zaczepowy, zwłaszcza do zaczepiania zawiesia do zawieszenia ciężarów na stalowej obudowie chodnika kopalnianego" chroniony patentem Nr [...]. Powołując się na art. 94 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej wnioskodawca zarzucił brak nowości rozwiązania układu haków zaczepowych według wzoru użytkowego [...]. Świadczyć o tym może opis patentowy [...] dotyczący zgłoszonego przez niego wynalazku z wcześniejszym pierwszeństwem tj. od 9 stycznia 2002 roku, przy czym zgłoszenie wynalazku było opublikowane później niż pierwszeństwo spornego wzoru użytkowego od 30 grudnia 2002 roku tj. 14 lipca 2003 roku. Po porównaniu zakresu ochrony spornego wzoru użytkowego z informacjami zawartymi w opisie patentowym swojego wynalazku wnioskodawca stwierdził, że rozwiązania techniczne przedstawione w zastrzeżeniach ochronnych wzoru użytkowego Nr [...] pt." Układ haków zaczepowych" opisują w istocie powszechnie znane haki zaczepowe, zwłaszcza do zaczepu zawiesia do zawieszania ciężarów na stalowej obudowie chodnika kopalnianego". W odpowiedzi na wniosek uprawniony w piśmie z dnia [...] lipca 2009 roku podniósł, że przedstawiona przez wnioskodawcę analiza nie znalazła jakiegokolwiek odzwierciedlenia w stosunku do istoty i celów obu przedstawionych rozwiązań. Na poparcie powyższego uprawniony co do opisu patentowego Nr [...] stwierdził, że "zarówno zastrzeżenia niezależne i wszystkie zależne jak i cały opis patentowy, rysunki oraz skrót opisu dotyczy tylko i wyłącznie haka", natomiast "rozwiązanie według wzoru użytkowego Nr [...] dotyczy układu haków zaczepowych umieszczonych naprzeciw siebie symetrycznie na kształt litery V umożliwiającego zamontowanie kompletnego zawiesia do kolejek podwieszanych pracujących w przemyśle wydobywczym". Niezależnie od powyższego występują istotne różnice konstrukcyjne między przeciwstawionymi sobie rozwiązaniami w zakresie dotyczącym samego haka. W uzupełniającym piśmie z dnia [...] lipca 2010 roku wnioskodawca popierając nadal swój wniosek dowodził, że istota i cel obu przedstawionych rozwiązań, wbrew temu co twierdzi uprawniony są identyczne. N rozprawie w dniu [...] października 2010 roku wnioskodawca podał podstawę prawną swoich żądań tj. art. 94 w zw. z art. 25 i 100 ust. 1 Prawa własności przemysłowej. Wnioskodawca także przedłożył pismo z dnia [...] października 2010 roku, w którym ustosunkował się do różnicy dotyczącej wartości kątów pochylenia ramion porównywanych haków w celu zwrócenia uwagi na rozważenie kwestii użyteczności rozwiązania według spornego prawa ochronnego. Natomiast uprawniony wniósł o oddalenie wniosku i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w odpowiedzi na wniosek, dodatkowo przedkładając to na piśmie. Urząd Patentowy RP unieważniając sporny wzór użytkowy podniósł, że wnioskodawca prowadząc konkurencyjną działalność w stosunku do uprawnionego ma interes prawny w wystąpieniu z niniejszym wnioskiem i jego żądanie znajduje oparcie w art. 20 Konstytucji RP i w art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.). W myśl art. 94 ust. 1 Prawa własności przemysłowej wzorem przemysłowym jest nowe rozwiązanie, przy czym z treści ust. 3 art. 25 w związku z art. 100 Prawa własności przemysłowej wynika, że szkodzące nowości mogą być również "informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie". Urząd Patentowy RP podkreślił, że zgodnie z art. 96 ustawy Prawo własności przemysłowej "zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego". Jeżeli jest kilka zastrzeżeń to wśród nich pierwsze jest zastrzeżeniem niezależnym a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi. Zastrzeżenia niezależne to główny zespół cech, który decyduje o istocie rozwiązania, natomiast zastrzeżenia zależne mając cechy zastrzeżenia niezależnego jednocześnie posiada cechy dodane, które doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego i służą do chronienia szczególnych korzystnych postaci wykonania rozwiązania będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi. Wobec powyższego przy ocenie nowości chronionego rozwiązania należy przede wszystkim przeanalizować zastrzeżenie niezależne. Urząd Patentowy RP zaznaczył, że występująca tam cecha dotycząca określenia wartości kąta (α) a mianowicie "między 35°-45°" jest umieszczona bezpośrednio po wyrazie "korzystnie" a więc nie jest to cecha równorzędna przeciwstawionym tam "istotnym cechom zastrzeganego rozwiązania" i nie współtworzy ona rozwiązania podstawowego tylko korzystne postacie wykonania rozwiązania zdefiniowane w oparciu o ww. zakres wartości kąta α. Powołany jako dowód na brak nowości spornego wzoru użytkowego opis patentowy Nr [...], zdaniem Urzędu Patentowego RP, należy uznać za trafny, bowiem dotyczy wynalazku wcześniej zgłoszonego do ochrony niż sporny wzór użytkowy i chociaż zgłoszenie tego wynalazku zostało udostępnione do wiadomości powszechnej później niż data pierwszeństwa spornego wzoru użytkowego to zgłoszenie wynalazku zostało ogłoszone w sposób określony w ustawie i w świetle art. 25 ust. 3 w związku z art. 100 Prawa własności przemysłowej stanowi część stanu techniki dla spornego wzoru użytkowego. Zgodnie z zakresem ochrony sporny wzór użytkowy dotyczy "Układu haków zaczepowych" a powołany przez wnioskodawcę opis patentowy przedstawia głównie wynalazek dotyczący "Haka zaczepowego, zwłaszcza do zaczepu zawiesia do zawieszenia ciężarów na stalowej obudowie chodnika kopalnianego" ale też zawiera dodatkowe informacje, które łącznie z informacjami dotyczącymi samego haka szkodzą nowości spornego wzoru użytkowego. Zdaniem organu, ujawniony w opisie patentowym hak, tak samo ukształtowany jest częścią układu haków zaczepowych, których główki dociśnięte są na profilu obudowy chodnika kopalnianego za pomocą śruby łączącej te dwa haki zaczepowe, a więc siłą rzeczy, aby tak przedstawiony układ haków spełniał swoją rolę zaczepienia na ww. profilu, haki muszą być umieszczone symetrycznie naprzeciw siebie i końcami nosków, które w spornym wzorze użytkowym odpowiadają końcom ramion zabezpieczających, zwrócone ku siebie. Także cecha z zakresu ochrony spornego wzoru użytkowego – dotycząca cięgła nośnego będącego przedłużeniem ramienia nośnego i ugięcia jego w stosunku do tego ramienia i do części końcowej cięgła pod kątem α znajduje ujawnienie w powołanym dokumencie. Na rysunku przedstawionego wynalazku, stosując nazewnictwo z opisu spornego wzoru użytkowego, jednoznacznie można rozpoznać cięgło nośne będące przedłużeniem ramienia nośnego i stwierdzić jego ugięcie w stosunku do tego ramienia i do części końcowej cięgła pod ostrym kątem. Przy czym ww. ugięcie sytuuje część końcową cięgła tak samo jak w spornym wzorze użytkowym poza rzutem pionowym rozpoznawanego tu gniazda chwytowego, co dodatkowo predysponuje hak według przeciwstawionego wynalazku do zastosowania właśnie w symetrycznym układzie haków usytuowanych naprzeciw siebie, końcami nosków czyli końcami ramion zabezpieczających zwróconych ku siebie. Podobnie cecha z zakresu ochrony spornego wzoru użytkowego dotycząca uchwytów zaczepowych haków połączonych śrubą, zaciśniętych nakrętką wynika z treści opisu wynalazku, zastrzeżeń patentowych i rysunku. Według zastrzeżenia 8 "w części łączącej haka wykonany jest otwór, w którym osadzona jest śruba z nakrętką tzn. że w układzie haków ujawnionym według poprzedniego cytatu "dociśnięcie główki haka na profilu obudowy chodnika kopalnianego za pomocą śruby łączącej dwa haki zaczepowe" te dwa haki mają otwory do osadzenia śruby z nakrętką. Według oceny organu, analiza zastrzeżeń zależnych spornego wzoru użytkowego potwierdza, że są one zredagowane tak, aby chronić szczególnie korzystne postacie wykonania rozwiązania będące dla rozwiązania podstawowego dodatkowymi rozwiązaniami. Żadne z tych zastrzeżeń zależnych nie wprowadza wykluczeń ani zamiany cech w stosunku do zastrzeżenia niezależnego, dlatego treść zastrzeżenia niezależnego z wyłączeniem ww. korzystnej postaci rozwiązania opartej na zakresie wartości kąta α stanowi zakres ochrony, który najszerzej chroni sporny wzór użytkowy. Zatem dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wystarczające jest stwierdzenie, że rozwiązanie objęte tym najszerszym zakresem ochrony nie jest nowe. Niezależnie od powyższego należy też stwierdzić, że cechy dodane zastrzeżeniami zależnymi do "istotnych cech" chronionego spornego wzoru użytkowego zawartych w zastrzeżeniu niezależnym również zostały przedstawione w ww. przeciwstawionym dokumencie. W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy RP doszedł do przekonania, że sporny wzór użytkowy Nr [...] zgłoszony do ochrony w dniu [...] grudnia 2002 roku a więc później niż wynalazek według patentu Nr [...]nie spełniał ustawowego warunku nowości. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2010 roku, [...] P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie art. 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem strony, organ nie wyjaśnił dostatecznie sprawy w zakresie postawionego zarzutu braku nowości rozwiązania zgłoszonego do ochrony, co narusza art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Urząd Patentowy RP przy ocenie nowości skoncentrował się wyłącznie na pierwszym zastrzeżeniu ochronnym wzoru Nr [...], które określił jako zastrzeżenie niezależne i na podstawie tego zastrzeżenia wysunął błędny wniosek, że rozwiązanie z wzoru użytkowego nie jest nowe wobec przedstawionego rozwiązania z patentu. Poza tym błędnie uznane zostało, że umieszczona w treści zastrzeżenia niezależnego spornego wzoru użytkowego cecha dotycząca określenia wartości kąta tj. "korzystnie między 35°- 45°" nie jest cechą równorzędną przedstawionym w tym zastrzeżeniu istotnym cechom zastrzeganego rozwiązania i nie współtworzy ona rozwiązania podstawowego, tylko korzystne postacie wykonania rozwiązania zdefiniowane w oparciu o ww. zakres wartości kąta. Urząd nie przywołał w tym miejscu żadnego przepisu prawa, tylko oparł się na własnej ocenie brzmienia wyrazu "korzystnie" natomiast właśnie to określenie korzystnie między 35°- 45° "stanowi istotny" opis geometrii rozwiązania wzoru użytkowego pozwalającego na uznanie go rozwiązaniem użytecznym. Skarżąca podniosła, że zawiesia montowane są na różnych wielkościach kształtownika i z tego względu nie jest możliwe podanie jednej wielkości kąta dla wielu profili jak ma to miejsce w opisie patentowym Nr [...] dotyczącym pojedynczego haka zaczepowego. Części składowe w układzie haków zaczepowych [...] są fizyczne i funkcjonalnie powiązane, a ich wzajemne położenie jest jednoznacznie określone i powtarzalne przez cechę "symetryczności". Urząd Patentowy RP wielokrotnie błędnie podał, że opis patentowy Nr [...] przedstawia głównie wynalazek dotyczący haka zaczepowego, sugerując, że z opisu tego jednoznacznie wynika, że w opisie ujawniony został układ haków zaczepowych tak samo ukształtowany jak we wzorze użytkowym [...]. Sam uprawniony z patentu przedłożył rysunek obejmujący "układ haków Wostal według patentu Nr [...]", którego to rysunek nie obejmuje zgłoszenie wynalazku do ochrony, a sam układ nie jest objęty ochroną patentową. Zgłoszenie do ochrony spornego wzoru użytkowego nastąpiło w dniu [...] grudnia 2002 roku, zaś ogłoszenie zgłoszenia wynalazku z patentu Nr [...] nastąpiło [...] lipca 2007 roku i dlatego organ błędnie pominął w sprawie brzmienie art. 25 ust. 4 w związku z art. 100 Prawa własności przemysłowej, który to przepis pozwala na udzielenie ochrony na wzór użytkowy dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie. Strona skarżąca podniosła dodatkowo, że okoliczność, że uprawniony z patentu Nr [...] w opisie patentowym podał, że dwa haki mogą być połączone za pomocą śruby w żadnym wypadku nie oznacza, że mają być one łączone w układzie haków symetrycznych osiowo, co ma miejsce we wzorze użytkowym. Symetryczny układ dwóch haków zastosowany w spornym wzorze użytkowym stanowi układ szczególny i wyjątkowo korzystny dla osiągnięcia celu, dla którego został stworzony. Także symetryczne względem osi położenie wzajemne haków ma dodatkową właściwość w postaci większej wytrzymałości przenoszonego obciążenia oraz wyższe dopuszczalne kąty działania obciążenia na układ haków, a co za tym idzie większe bezpieczeństwo użytkowników oraz ułatwiony montaż. Urząd Patentowy RP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzył argumenty dotyczące znaczenia zastrzeżenia niezależnego dla zakresu ochrony jak również podtrzymał interpretację treści zastrzeżenia, w którym użyto wyrazu "korzystnie". Według jego oceny informacje zawarte w opisie patentowym Nr [...] zarówno tekstowe co do układu haków wystarczająco ujawniały układ haków zgłoszony później w ramach spornego wzoru użytkowego. Nie można również twierdzić, jak sugeruje strona skarżąca, że sporny wzór użytkowy wykorzystuje tylko część środków technicznych należących do stanu techniki. Urząd Patentowy RP wyjaśnił również, że wbrew twierdzeniom skarżącej art. 25 ust. 4 Prawa własności przemysłowej nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania bowiem hak nie jest substancją, ale przedmiotem (ciałem materialnym) i zbudowany jest z substancji, odznaczającej się charakterystycznymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zdaniem organu w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił należycie kwestię symetryczności haków, która to cecha wynika z opisu patentowego [...]. Natomiast odnośnie poruszanego przez skarżącego porównania przeciwstawionych sobie rozwiązań według nośności Urząd Patentowy RP zajął stanowisko, że nie można jednoznacznie związać wskazanych przez skarżącego wartości nośności z każdym z tych rozwiązań. Dane dotyczące wartości nośności układu haków są nie tylko pochodną usytuowania wzajemnego haków, ale w istotny sposób skutkiem konkretnych wymiarów i własności wytrzymałości zastosowanego materiału, a tych danych w opisach obu rozwiązań nie ma. W kolejnym piśmie z [...] czerwca 2011 r. (data prezentaty) skarżąca spółka ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę oraz przedstawiła ponownie istotę rozwiązania według wzoru użytkowego Nr [...]. Według jej oceny, Urząd Patentowy RP nie zbadał należycie sprawy i wyłącznie pod kątem zastrzeżenia pierwszego, tymczasem z art. 96 Prawa własności przemysłowej wynika, że zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego co oznacza, że wszystkie zastrzeżenia należy traktować łącznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawnymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Z powyższego wynika więc, że Sądy administracyjne nie rozstrzygają sprawy merytorycznie ale sprawują kontrolę legalności zaskarżonych decyzji, postanowień, czynności i aktów z zakresu administracji publicznej. Mając na uwadze wskazane wyżej zasady orzekania przez Sąd administracyjny należy stwierdzić, że zarzuty skargi nie są zasadne, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa. W skardze spółka wykazuje, że decyzja organu wydana została z naruszeniem prawa materialnego jak i wskazanych przez nią przepisów postępowania tj. 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. i 126 k.p.a. Uchybienia te zdaniem skarżącej miały wpływ na wynik sprawy oraz naruszają jej interes prawny, gdyż produkuje ona gównie wyroby dla przemysłu górniczego i konkuruje między innymi z Z. Sp. z o.o. w W. Będąc uprawniona z prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Układ haków zaczepowych" Nr [...] posiada stosowne dopuszczenie do stosowania w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych wydane przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego umożliwiające wykorzystanie jej wyrobów w kopalniach zaś zaskarżona decyzja pozbawia ją prawa do produkcji układu haków według wzoru użytkowego, mimo, że to skarżąca jako pierwsza zaczęła produkcję na terenie Polski. W tym miejscu należy wskazać, że powyższe argumenty o tyle nie mogą być uwzględnione, gdyż Sąd kontroluje rozstrzygnięcie kierując się kryterium prawnym a nie słusznościowym. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli ze strony Sądu jest decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] października 2010 roku unieważniająca przysługujące skarżącej prawo ochronne na wzór użytkowy pt. "Układ haków zaczepowych" Nr [...]. Jako podstawa materialnoprawna decyzji wskazane zostały przepisy art. 89 ust. 1 w zw. z art. 100 ust. 1 oraz 94 ust. 1 i art. 25 w zw. z art. 100 ust. 1 Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z powyższymi przepisami tj. art. 94 ust. 1 Prawa własności przemysłowej wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Po udzieleniu prawa ochronnego na dany wzór użytkowy może być ono w każdym czasie unieważnione w całości lub w części pod warunkiem, że wniosek w tym przedmiocie zostanie złożony przez osobę, która ma w tym interes prawny oraz wykaże się ona, że nie spełnione zostały ustawowe warunki do udzielenia prawa ochronnego (art. 89 ust. 1 w związku z art. 100 ust. 1 Prawa własności przemysłowej). W niniejszej sprawie podstawą unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy Nr [...] było niespełnienie przesłanki nowości. Wzór użytkowy uważa się za nowy, jeżeli nie jest częścią stanu techniki a ten ustala się według takich samych zasad, które obowiązują przy ustalaniu stanu techniki na potrzeby badania nowości wynalazków (art. 100 w związku z art. 25 Prawa własności przemysłowej), z tym, że w przypadku wzoru użytkowego przedmiotem oceny pod względem nowości nie jest jak w przypadku wynalazku rozwiązanie techniczne samo w sobie, ale rozwiązanie techniczne dotyczące określonego przedmiotu (jego kształtu, budowy lub zestawienia) a przy tym stanowiące o jego użyteczności. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP porównał rozwiązania według spornego wzoru przemysłowego i patentu Nr [...], mając na uwadze art. 25 ust. 3 w związku z art. 100 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, zgodnie z którym "za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie". Tak więc na podstawie powyższego przepisu organ był uprawniony do wykorzystania informacji zawartych w opisie patentu Nr [...] w sytuacji, gdy wynalazek ten zgłoszony został do ochrony z wcześniejszym pierwszeństwem tj. [...].01.2002 r., przy czym zgłoszenie wynalazku było opublikowane później niż pierwszeństwo spornego wzoru użytkowego ([...] grudnia 2002 r.) tj. [...] lipca 2003 roku. Według oceny Sądu, postawione przez skarżącą zarzuty naruszenia wskazanych przez nią przepisów postępowania są chybione, albowiem organ dokonał szczegółowej analizy całego zakresu ochrony spornego wzoru użytkowego na tle informacji zawartych w opisie patentowym Nr [...]. Szczególną uwagę organ poświęcił zastrzeżeniu niezależnemu, albowiem zawiera ono same istotne cechy rozwiązania, natomiast zastrzeżenie zależne oprócz opisu wszystkich cech zastrzeżenia niezależnego posiadają cechy dodatkowe, które uzupełniają cechy rozwiązania podstawowego. Sąd podzielił stanowisko organu w tym względzie, albowiem znajduje ono uzasadnienie w treści art. 97 ust. 3 i 4 Prawa własności przemysłowej. Tak więc Urząd Patentowy RP wbrew twierdzeniom skargi nie popełnił błędu zajmując stanowisko, że przy ocenie nowości chronionego rozwiązania należy przede wszystkim przeanalizować zastrzeżenia niezależne. Nie oznacza to jednak, że organ pominął całkowicie zagadnienia zastrzeżeń zależnych. Świadczy o tym konstatacja organu, że są one zredagowane tak, aby chronić szczególnie korzystne postacie wykonania rozwiązania będące dla rozwiązania podstawowego dodatkowymi rozwiązaniami. Żadne z tych zastrzeżeń zależnych nie wprowadza wykluczeń ani zamiany cech w stosunku do zastrzeżenia niezależnego. Wszechstronna ocena obu rozwiązań (według wzoru użytkowego i patentu) doprowadziła Urząd Patentowy RP do słusznego wniosku, że istotne cechy spornego wzoru użytkowego jak i cechy dodatkowe tj. objęte zastrzeżeniami zależnymi zostały przedstawione w opisie patentowym Nr [...]. Organ w uzasadnieniu decyzji prawidłowo zinterpretował treść zastrzeżenia niezależnego, podnosząc, że cecha dotycząca określenia wartości kąta (α) a mianowicie "między 35°-45°" jest umieszczona bezpośrednio po wyrazie "korzystnie" a więc nie jest to cecha równorzędna przedstawionym tam "istotnym cechom zastrzeganego rozwiązania" i nie współtworzy ona rozwiązania podstawowego tylko korzystne postacie wykonania rozwiązania zdefiniowane w oparciu o ww. zakres wartości kąta α. Chybiony jest również zarzut skarżącej, że organ błędnie wywnioskował z opisu patentu Nr [...], że ujawniony tam układ haków jest tożsamy z układem haków zaczepowych ze spornego wzoru użytkowego składającym się z dwóch haków umieszczonych symetrycznie naprzeciw siebie połączonych śrubą i zaciśniętych zakrętką. Według oceny skarżącej, to iż w opisie patentowym zawarta jest informacja, że dwa haki mogą być połączone za pomocą śruby w żadnym wypadku nie oznacza, że mają być one łączone w układzie haków symetrycznych osiowo, co ma miejsce na wzorze użytkowym i co stanowi nowość tego układu korzystną dla osiągnięcia celu, dla którego został stworzony. Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP dokładnie przeanalizował zapis w opisie patentowym i wyprowadził zeń wniosek, że nie można wnioskować innego usytuowania haków niż symetrycznie naprzeciw siebie. Kształt i usytuowanie profilu obudowy chodnika kopalnianego umożliwia jedynie zaczepienia haków na górnej krawędzi tego profilu, a po zaczepieniu oraz połączeniu haków śrubą z jednoczesnym odciśnięciem główek haków, na profilu haki są umieszczone symetrycznie względem siebie. Inna sytuacja tzn. możliwość powstania niesymetrycznego układu haków wynikać będzie z niedbałego montażu. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP należycie wykazał, że mimo, że sporny wzór użytkowy objęty układem haków a przeciwstawiony mu patent haka, to zawarta w opisie patentowym informacja razem z informacjami dotyczącymi samego haka przesądzają o braku nowości wzoru użytkowego. Podobnie należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wbrew twierdzeniom skargi art. 25 ust. 4 w związku z art. 100 ust. 1 Prawa własności przemysłowej nie znajduje zastosowania w okolicznościach danej sprawy. W przepisie tym mowa jest o możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycie takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie. Tymczasem hak nie jest substancją, tylko przedmiotem materialnym. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że argumenty zawarte w skardze nie podważyły ustaleń organu co do braku zdolności ochronnej w zakresie nowości przez sporny wzór użytkowy. Organ wnikliwie i wszechstronnie zbadał sprawę a zajęte stanowisko wyczerpująco uzasadnił. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organ zastosował właściwie przepisy prawa materialnego. W tym stanie rzeczy skoro zarzuty skargi okazały się nieskuteczne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło