III SAB/Kr 25/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Maria Zawadzka (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Burmistrza A I. zobowiązuje Burmistrza A do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 25.05.2010 r. w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt administracyjnych, II. zasądza od Burmistrza A na rzecz skarżącego kwotę 100,- ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący A. O. zgłosił Burmistrzowi A w dniu 25 maja 2010 roku, że w wyniku powodzi poniósł straty w uprawach rolnych, które szczegółowo opisał, nadto na jego działce nr [...], wokół domu mieszkalnego powstało osuwisko, grożące uszkodzeniem ściany budynku. W dniu 26 sierpnia 2010 roku Komisja ds. Oszacowania Szkód Powodziowych w Rolnictwie, powołana zarządzeniem Burmistrza A Nr [...] spisała protokół, w którym stwierdziła wystąpienie szkód w uprawach rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego A. O. W dniu 15 października 2010 roku A. O. skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę, w której zarzucił, że w jego sprawie został sporządzony niewłaściwy protokół, natomiast w kolejnej skardze z dnia 16 listopada 2010 roku skarżący podniósł, że "nie zgadza się na odpowiedź z Urzędu Gminy w sprawie protokołu, gdyż nie zostało oszacowane gospodarstwo rolne wraz z budynkami i sadem", a nadto nie oszacowano na jaką sumę zostały poniesione straty w jego gospodarstwie rolnym. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 roku znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając skargę A. O. jako zażalenie nie załatwienie sprawy w terminie wniesione w trybie art. 37 k.p.a. i postanowiło uznać zażalenie skarżącego za uzasadnione oraz wyznaczyć Burmistrzowi A 14 dniowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Nadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobowiązało Burmistrza A do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz zobowiązania Wójta Gminy do podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. W uzasadnieniu postanowienia SKO powołało treść art. 35 i art. 36 k.p.a., wskazując, że sprawa administracyjna winna być załatwiona w ciągu miesiąca, a jeśli z jakiś przyczyn nie jest to możliwe, organ ma obowiązek powiadomić o tym strony postępowania podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Burmistrz A będący organem prowadzącym postępowanie wszczęte wnioskiem A. O. z dnia 25 maja 2010 roku, stanowiącym zgłoszenie strat w uprawach rolnych, jakie poniósł na skutek powodzi w maju 2010 roku, wbrew art. 36 § 1 i § 2 k.p.a., nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy, nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w sprawie ani też nie powiadomił strony o niezałatwienia sprawy w terminie. Co prawda w dniu 26 sierpnia 2010 roku Komisja ds. szacowania szkód powodziowych w rolnictwie, powołana Zarządzeniem Burmistrza A nr [...] sporządziła protokół, w którym stwierdziła wystąpienie szkód powodziowych w uprawach wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością skarżącego, wskazując na 100% ich uszkodzenie, jednak działania te nie znalazły ostatecznego zakończenia. Z powołanych przepisów wynika, że organ I instancji skoro potwierdził istnienie strat w gospodarstwie domowym skarżącego, to powinien w oparciu o poczynione ustalenia podjąć stosowne rozstrzygnięcie, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 roku, które określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie ziemi lub huragan w 2010 roku. Po zwrocie akt sprawy do organu I instancji w dniu 26 listopada 2010 roku A. O. złożył, na urzędowym formularzu wniosek o oszacowanie szkód powstałych w jego gospodarstwie rolnym w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, a następnie w dniu 15 grudnia 2010 roku Komisja powołana Zarządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 31 maja 2010 roku, sporządziła protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej. W protokole tym stwierdzono między innymi, że skarżący nie był ubezpieczony w KRUS. W dniu 27 grudnia 2010 roku A. O. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę, w której zarzucił, że Burmistrz A, pomimo postanowienia SKO z dnia 8 grudnia 2010 roku nie wywiązał się z nałożonych na niego obowiązków i nie wydał żadnej decyzji. Pismem z dnia 14 lutego 2011 roku Samorządowe Kolegium Odwoławczego poinformowało skarżącego, traktując jego skargę z 27 grudnia 2010 r., jako zażalenie na niezałatwienia przez Burmistrza A w terminie sprawy dotyczącej przyznania zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie rolnym, że sprawa dotycząca bezczynności Burmistrza A nie może być ponownie rozstrzygana na drodze administracyjnej i podlega ona, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Jednocześnie pouczył skarżącego, że skarga na bezczynności skierowana do WSA w Krakowie winna być złożona za pośrednictwem Burmistrza A. W dniu 16 marca 2011 roku A. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Krakowie, w której zarzucił, że domagał się zapłaty zasiłku celowego za straty poniesione w wyniku powodzi w maju i w czerwcu 2010 roku, jednak do tej pory nie otrzymał żadnej pomocy od Skarbu Państwa. Dodatkowo podniósł, że pomimo złożenia przez niego skargi na bezczynność Burmistrza do SKO, Burmistrz, któremu SKO przekazało jego skargę, nie przesłał jej w terminie 30 dni do WSA w Krakowie wraz z aktami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Burmistrz A wniósł o jej oddalenie i podkreślił, że po powodzi, która miała miejsce w maja 2010 roku poszkodowani rolnicy zgłaszali szkody na drukach opracowanych przez Urząd Miejski w A. Po drugiej powodzi, która miała miejsce w czerwcu 2010 roku, poszkodowani zgłaszali szkody na drukach opracowanych przez Urząd Wojewódzki. Skarżący został pouczony przez sołtysa z B, o możliwości pobrania opracowanych przez UW druków, wypełnienia ich celem zgłoszenia szkody. Pomimo tego skarżący nie skorzystał z tych pouczeń. Dodatkowo Burmistrz A podkreślił, w dniu 15 grudnia 2010 roku Komisja powołana Zarządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 31 maja 2010 roku, sporządziła protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, zatem Burmistrz wywiązał się z nałożonego na niego, postanowieniem SKO z dnia 8 grudnia 2010 roku, obowiązku załatwienia sprawy w terminie 14 dni. Nadto organ stwierdził, że zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody, spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huraganu w 2010 roku – udzielenie pomocy wiąże się ze spełnieniem przesłanek określonych w § 2 tego Rozporządzenia. Tymczasem z ustaleń poczynionych przez Urząd Miejski w A wynika, że skarżący nie spełnił tych przesłanek, gdyż nie był ubezpieczony w KRUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) określa art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Punkt 8 § 2 artykułu 3 p.p.s.a. wymienia m.in. skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi bowiem jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. w indywidualnych sprawach. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas gdy organ w ustalonym terminie nie podjął określonych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, albo mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Zatem w przypadku skarg na bezczynność strona jest zobowiązana jedynie wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., natomiast nie jest związana żadnymi terminami do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Stan bezczynności, jako stan naruszenia prawa, trwa tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej, umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie skarżący do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł skargę na bezczynność organu I instancji tj. Burmistrza A polegającej na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 25 maja 2010 roku, w którym zgłosił, że poniósł straty w wyniku powodzi. Wcześniej, bo 15 października 2010r skarżący skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę, w której kwestionował sporządzony przez organ protokół z oszacowania strat w jego gospodarstwie rolnym, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo potraktowało pismo skarżącego, jako zażalenie na niezałatwienia sprawy w terminie i postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 roku wyznaczyło Burmistrzowi A 14-dniowy termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. W uzasadnieniu postanowienia SKO wskazało, że zgodnie z dyspozycją art. 35 § 1 – 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź w oparciu możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zatem skarga A. O. w przedmiocie bezczynności jest zasadna, gdyż pomimo wcześniejszego zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie do SKO, wniosek skarżącego o wypłatę pomocy finansowej z przeznaczeniem na usunięcie strat spowodowanych przez powódź w 2010 roku do dnia wydania wyroku nie został rozpoznany, gdyż organ nie rozpoznał sprawy merytorycznie i nie wydał stosownej decyzji. Samo sporządzenie przez Komisję w dniu 15 grudnia 2010r protokołu z oszacowania i zakresu szkód rolnych w gospodarstwie skarżącego nie stanowi zakończenia postępowania, nawet jeśli skarżący oświadczył do protokołu, że nie był ubezpieczony w KRUS. W wypadku bowiem stwierdzenia przez organ, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek do wypłaty mu pomocy finansowej organ powinien wydać decyzje o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Równocześnie podkreślić należy, że trybie określonym w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może tylko orzec o obowiązku wydania decyzji w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Reasumując należy stwierdzić, rozpoznając wniosek skarżącego organ I instancji powinien w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt zakończyć prowadzone postępowanie administracyjne poprzez wydanie stosownej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy