II SA/Wa 181/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-21
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli strona nie spełnia warunków do pozytywnego załatwienia jej wniosku, czy też powinno to skutkować odmową uwzględnienia wniosku?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może umorzyć postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, jeśli strona nie spełnia warunków do pozytywnego załatwienia jej wniosku. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza, że postępowanie nie powinno być wszczęte i prowadzone; skutkuje to odmową uwzględnienia wniosku, a nie umorzeniem postępowania. Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie, nieprawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem postępowanie nie było bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący A.S. wystąpił o uchylenie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego w związku z rozwodem. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nowe przepisy dotyczące rozkwaterowania mają zastosowanie tylko do wyroków rozwodowych uprawomocnionych po 1 lipca 2010 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na brak zastosowania nowych przepisów do sytuacji skarżącego. Skarżący zaskarżył decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2010 r. i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sławomir Antoniuk Protokolant asystent sędziego Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej: Prezes WAM) decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2010 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji w sprawie uchylenia decyzji o przydziale A.S. lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w [...] i rozkwaterowaniu.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
A.S. wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] o uchylenie w stosunku do niego wydanej w dniu [...] stycznia 1996 r. decyzji nr [...] przydziału osobnej kwatery stałej zlokalizowanej w [...] w oparciu o art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wniosek ten motywował faktem, iż w dniu 29 marca 2002 r. Sąd Okręgowy w E. orzekł rozwód jego związku małżeńskiego z R.S., która wraz z synem I.S. w dalszym ciągu zamieszkuje w przedmiotowym lokalu mieszkalnym. Wskazał, iż on sam z tego lokalu wyprowadził się. Do wniosku dołączył odpis prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w E. z dnia [...] marca 2002 r., sygn. akt [...] orzekającego rozwiązanie małżeństwa A.S. z R.S. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., wydaną na podstawie art. 41a powołanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odmówił A.S. uchylenia decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego zlokalizowanego w [...] i rozkwaterowaniu. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że zgodnie z art. 41a ustawy o zakwaterowaniu (...) w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor oddziału regionalnego właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego dotychczas zajmowanego przez żołnierza zawodowego i jego małżonka, dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków w ten sposób, że uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i w stosunku do żołnierza wydaje decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego, w odniesieniu natomiast do byłego małżonka wychowującego dziecko – zawiera umowę najmu lokalu mieszkalnego na czas oznaczony, o ile były małżonek nie posiada tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie jest uprawniony do innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie odrębnych przepisów. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] przepis ten ma zastosowanie jedynie do tych stanów faktycznych, które zaistniały lub zaistnieją po dniu 1 lipca 2010 r., tj. od momentu wejścia w życie nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było objęcie zakresem ww. przepisu także zdarzeń i stosunków, które powstały przed ww. datą, znalazłoby to odzwierciedlenie w materiale normatywnym. Gdy ustawodawca bowiem zamierza nadać normom prawnym moc wsteczną, ustala konkretnie z jakimi stanami, które zaistniały przed wejściem w życie ustawy, należy łączyć określone skutki prawne od momentu ich zaistnienia lub od momentu wcześniejszego niż moment wejścia przedmiotowej ustawy w życie.
Organ wskazał również, że ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w swym brzmieniu pierwotnym, tj. ustalonym ustawą z dnia 22 czerwca 1995 r. (Dz. U. Nr 85 poz. 433) stwarzająca możliwość rozkwaterowania w zawężonym przedmiotowo obszarze, odnosiła się podmiotowo do pojęcia "rozwiedzionych małżonków". W obecnie obowiązującej nowelizacji, ustawodawca – przywracając tę instytucję i redagując przepis art. 41a, świadomie odwołał się do jednoznacznie określonego w czasie zdarzenia w postaci "uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód". W ocenie organu orzekającego w I instancji stwarza to dodatkowo przekonanie, iż zamierzeniem ustawodawcy nie było objęcie regulacją art. 41a wszystkich rozwiedzionych małżonków, a wyłącznie tych, wobec których rozwód będzie orzeczony po dniu [...] czerwca 2010 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że nowe przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP dotyczą zdarzeń przyszłych, tj. iż dotyczą wyroków orzekających rozwód, które uprawomocniają się po wejściu w życie przepisów dotyczących rozkwaterowania. Zdaniem skarżącego zapis art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP powołujący instytucję rozkwaterowania małżeństw rozwiedzionych, wziął się z potrzeby środowiska wojskowego i konieczności uregulowania spraw małżeństw rozwiedzionych a nie małżeństw planujących rozwód w przyszłości.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2010 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w dacie uprawomocnienia się wyroku rozwodowego skarżącego obowiązywał przepis art. 28 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1995 r. Nr 86 poz. 433 z późn. zm.), zgodnie z którym w razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę, mogli oni zamieszkiwać w tej kwaterze, z wyjątkiem kwater w budynkach, o których mowa w art. 55 ust. 2 pkt 1-3, tj. kwater: znajdujących się w budynkach położonych na wojskowych terenach zamkniętych, przeznaczonych na podstawie decyzji dyrektora oddziału rejonowego Agencji, na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej albo funkcyjnych. Przy czym osobna kwatera stała położona w [...], zajmowana przez A.S. i jego byłą żonę, nie była kwaterą, o której mowa w przepisie art. 55 ust. 2 pkt 1-3. Wobec tego uznać należy, że w sytuacji A.S. miał zastosowanie przepis art. 28 ust. 3, zgodnie z którym rozwiedzionemu żołnierzowi zawodowemu, zajmującemu, w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, kwaterę znajdującą się w budynku innym niż wymieniony w art. 55 ust. 2 pkt 1-3, nie przydziela się nowej kwatery, chyba że zachodzi okoliczność (określona w przepisie art. 28 ust. 4), że powierzchnia mieszkalna zajmowanej kwatery jest mniejsza od minimalnej powierzchni przysługującej osobie uprawnionej w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód. Wówczas dyrektor oddziału terenowego Agencji przydziela jedną kwaterę, jako lokal zamienny, odpowiadającą ich łącznym uprawnieniom – do dyspozycji rozwiedzionych małżonków albo wypłaca osobie uprawnionej ekwiwalent pieniężny, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2, w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 5 w wypadkach, o których mowa w ust. 3 i 4, zajmowana kwatera może być zamieniona przez strony we własnym zakresie.
Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji skarżącemu przysługiwało jedynie uprawnienie do zamieszkiwania w zajmowanej kwaterze wspólnie z byłą żoną, natomiast nie przysługiwało mu prawo do rozkwaterowania.
Przepis art. 28 ustawy o zakwaterowaniu (...) w przytoczonym brzmieniu został uchylony w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz. 1203 z późn zm.). Zgodnie z przepisem art. 23 ust. 2 ww. ustawy sprawy rozwiedzionych małżonków wszczęte na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu (...), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., niezakończone do dnia wejścia w życie ustawy o zmianie (...), załatwia się w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r. Niemniej dyspozycja cyt. powyżej przepisu nie obejmowała sytuacji A.S. spowodowanej uprawomocnieniem się wyroku orzekającego rozwiązanie małżeństwa. Stan prawny, w którym brak było regulacji prawnych umożliwiających dokonanie rozkwaterowania, jakkolwiek w ograniczonym przedmiotowo zakresie, istniał do kolejnej nowelizacji ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, która weszła w życie w dniu 1 lipca 2010 r. Nowelizacji tej dokonano ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28 poz. 143 – zwaną dalej ustawą nowelizującą). Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (...) w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor oddziału regionalnego właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego dotychczas wspólnie zajmowanego przez żołnierza zawodowego i jego małżonka, dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód w ten sposób, że uchyla decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i żołnierzowi zawodowemu wydaje decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem uprawnień określonych w art. 26, posiadanych w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód; z byłym małżonkiem żołnierza zawodowego wychowującym dziecko, który nie posiada tytułu prawnego do zajmowania innego lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego i nie jest uprawniony do lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie odrębnych przepisów, zawiera na czas oznaczony umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w tej samej miejscowości albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości, w której Agencja posiada wolny zasób mieszkaniowy i internatowy. Natomiast byłego małżonka żołnierza zawodowego niewychowującego dziecka wzywa do opróżnienia lokalu mieszkalnego, bez konieczności zapewnienia lokalu ze strony Agencji (art. 41a).
Zdaniem organu, norma ta ma zastosowanie do tych stanów faktycznych, które zaistnieją od momentu wejścia w życie przedmiotowej regulacji. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było objęcie zakresem komentowanego przepisu także zdarzeń i stosunków, które powstały przed dniem 1 lipca 2010 r., znalazłoby to odzwierciedlenie w przepisach. Ustawodawca bowiem, chcąc nadać normom prawnym moc wsteczną, jednoznacznie określa z jakimi stanami, które powstały przed dniem wejścia w życie ustawy, należy wiązać określone skutki prawne od momentu ich zaistnienia lub od momentu wcześniejszego niż moment wejścia tej ustawy w życie. W tym przypadku ustawodawca tak nie uczynił.
W dalszej części uzasadnienia Prezes WAM stwierdził, że gdyby racjonalny ustawodawca chciał odstąpić od reguły bezpośredniego działania prawa nowego i przyjąć inne rozwiązanie, kwestie te rozstrzygnąłby w przepisach intertemporalnych, tak jak uczynił to, nowelizując ustawę o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203, ze zm.).
W związku z powyższym, wobec braku szczególnych przepisów przejściowych i zgodnie z zasadą nieretroaktywności prawa, zdaniem organu, należy przyjąć, że przepisy art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP znajdują zastosowanie jedynie do zdarzeń przyszłych, a zatem do wyroków orzekających rozwód, które uprawomocnią się po wejściu w życie przepisów dotyczących rozkwaterowania z ustawy nowelizującej, a zatem po 30 czerwca 2010 r.
Organ stwierdził, iż mimo właściwej analizy przepisu art. 41a ustawy dokonanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia [...] września 2010 r. nie jest prawidłowe, bowiem konsekwencją stwierdzenia, że przepisy art. 41a ustawy o zakwaterowaniu nie mają zastosowania do sytuacji A.S., to tym samym brak jest podstawy prawnej do rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym sprawy rozkwaterowania skarżącego. Organ podniósł, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w tej sytuacji. Zdaniem organu należało uchylić decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom – jak to określa - "manipulowanie" wykładnią przepisu art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazuje, iż składając zarówno wniosek, jak i odwołanie miał na celu uruchomienie postępowania administracyjnego według obowiązujących przepisów.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga A.S. zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Prezesa WAM z dnia [...] listopada 2010 r. narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazany wyżej przepis określa jedno z możliwych rozstrzygnięć, jakie organ odwoławczy może wydać po rozpoznaniu odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie do jego treści organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji.
W doktrynie oraz orzecznictwie podkreśla się, że wydanie decyzji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 in fine, tj. uchylenie zaskarżonej decyzję w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji jest możliwe tylko w przypadku, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy winien zatem kierować się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami –bezprzedmiotowością postępowania.
O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. możemy natomiast mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy, jak również przez organ, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tj. gdy sprawa indywidualna nie podlega i nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej.
Decyzja o umorzeniu postępowania zapada więc w sytuacji, gdy organ administracji stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy, 2003/6/25).
Postępowanie zakończone zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją dotyczyło rozkwaterowania
O rozkwaterowaniu żołnierza zawodowego stanowi art. 41a ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o Zakwaterowaniu Sil Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm,). Stosownie do treści art. 41a ust. 1 tej ustawy, w przypadku rozwodu żołnierza zawodowego, posiadającego dziecko i zajmującego lokal mieszkalny, dyrektor oddziału regionalnego właściwy ze względu na położenie lokalu mieszkalnego dotychczas wspólnie zajmowanego przez żołnierza zawodowego i jego małżonka, dokonuje rozkwaterowania byłych małżonków po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego rozwód. Rozkwaterowania organ dokonuje w sposób określony w art. 41a ust. 1 pkt 1-3 cytowanej ustawy.
Powodem uznania przez Prezesa WAM postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego o dokonanie rozkwaterowania za bezprzedmiotowe było stanowisko organu wskazujące, że rozkwaterowanie żołnierza zawodowego w oparciu o art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP może nastąpić jedynie w przypadku, gdy wyrok orzekający rozwód żołnierza zawodowego uprawomocnił się po dniu 1 lipca 2010 r., tj. po wejściu w życie tego przepisu.
W ocenie Sądu stanowisko Prezesa WAM co do bezprzedmiotowości postępowania z tej przyczyny jest nieprawidłowe. W sytuacji, gdy strona postępowania nie spełnia warunków do pozytywnego załatwienia jej wniosku nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania w rozumieniu art. 105 k.p.a. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie oznacza, że postępowanie takie nie powinno być wszczęte i prowadzone (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 1992 r., sygn. akt SA 1289/91, ONSA 1992, nr 1, poz. 17). Należy bowiem odróżnić bezprzedmiotowość postępowania od bezzasadności żądania strony. Uznanie żądania strony za bezzasadne może skutkować wyłącznie odmową uwzględnienia wniosku (w tym przypadku odmową dokonania rozkwaterowania), a nie umorzeniem postępowania.
Zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący wystąpił o dokonanie rozkwaterowania w oparciu o obowiązujący w chwili składania tego wniosku przepis art. 41a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wbrew stanowisku Prezesa WAM istniały zatem podstawy prawne do wydania decyzji administracyjnej uwzględniającej, bądź nie, żądanie skarżącego. Nie zachodziły też żadne przyczyny o charakterze podmiotowym, które by czyniły postępowanie bezprzedmiotowym. Innymi słowy istniał przedmiot postępowania oraz istniały strony tego postępowania. Organy administracji publicznej zobowiązane były zatem rozpoznać sprawę i orzec co do jej istoty.
W tej sytuacji Prezes WAM, uchylając decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2010 r. i umarzając postępowanie pierwszej instancji, w sposób nieprawidłowy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., albowiem postępowanie w sprawie rozkwaterowania zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 26 lipca 2010 r. nie było bezprzedmiotowe.
Prezes WAM, rozpoznając ponownie odwołanie skarżącego od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], winien zatem wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie, uwzględniając przy tym stan prawny obowiązujący w dacie złożenia wniosku o rozkwaterowanie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło