II OSK 2261/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 815/11 w sprawie ze skargi C. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego 1) uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz C. M. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 815/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę C. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sierpcu decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. znak [...] nakazał C. M. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości techniczno-budowlanych budynku gospodarczo-magazynowego, usytuowanego w S. przy [...] na działce nr ewid. [...], eliminujących nieodpowiedni stan techniczny oraz oszpecenie otoczenia, w terminie do 30 września 2008 r. Zobowiązany nie wykonał czynności zmierzających do wykonania ww. nakazu, dlatego też organ nadzoru budowlanego tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2009 r. wszczął postępowanie egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania nałożonego obowiązku, wcześniej pismem z dnia 7 kwietnia 2009 r. wysyłając upomnienie. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sierpcu Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. nałożył na C. M. grzywnę w wysokości 4000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB w Sierpcu z dnia [...] grudnia 2006 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Wobec nie wykonania nałożonego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Sierpcu postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 128 § 1 w związku z art. 127 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) postanowił, że obowiązek ciążący na C. M., objęty tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] września 2009 r. zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez wykonawcę wskazanego w późniejszym terminie za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo, wzywając Czesława Mielczarka do wpłacenia w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia niniejszego postanowienia kwoty w wysokości 40.000 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego oraz ustalono opłatę za wydanie niniejszego postanowienia w wysokości 6,80 zł. W uzasadnieniu postanowienia PINB w Sierpcu wskazał, że pomimo upływu wyznaczonego terminu zobowiązany nie wykonał czynności nakazanych w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. dlatego zastosowano wykonanie zastępcze. Wyjaśnił też, że kwota 40.000 złotych została ustalona na podstawie kosztorysu budowlanego remontu budynku gospodarczo-magazynowego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. C. M. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sierpcu z dnia [...] października 2010 r. Po rozpatrzeniu zażalenia, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Olsztynie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze względu na uchylanie się przez zobowiązanego – C. M. od wykonania obowiązku zostało przeprowadzone postępowanie mające na celu jego wyegzekwowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. wniósł C. M. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 815/11, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a,, oddalił skargę C. M. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że konieczne jest zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, znajdującego oparcie w art. 127 i następnych ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do regulacji art. 128 § 2 przywołanej ustawy, organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego. Określenie wysokości zaliczki jest pozostawione uznaniu organu egzekucyjnego, jednakże słowo "zaliczka" należy rozumieć jako część należności wpłacaną lub wypłacaną z góry na poczet tej należności. Postanowienie w przedmiocie wysokości zaliczki na poczet wykonania zastępczego zostało należycie uzasadnione przy uwzględnieniu sporządzonego kosztorysu. Z kosztorysu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. P. T. legitymującego się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi wynika, że wartość netto robót budowlanych wynosi 41.695,11 zł. Biorąc pod uwagę wartość kosztorysową robót za nieuzasadniony należy uznać zarzut nadmiernie wysokiej zaliczki określonej na 40.000 zł. W ocenie Sądu zbycie przez skarżącego nieruchomości wraz z obiektami budowlanymi na rzecz córki zostało podniesione dopiero w skardze i w tej sytuacji zgodnie z art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, a zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Nietrafny jest zarzut braku poinformowania skarżącego w jakim zakresie ma być "wyeliminowany nieodpowiedni stan techniczny oraz oszpecenie otoczenia". Treść wymaganego obowiązku została wskazana w tytule wykonawczym, który został doręczony skarżącemu w dniu 3 września 2009 r. Obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego został określony zgodnie z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sierpcu z dnia [...] grudnia 2006 r., [...] stanowiącą podstawę prawną obowiązku. Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł C. M. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uznanie, że nie doszło do naruszenia ww. przepisu pomimo kontynuacji czynności egzekucyjnych wobec zbywcy obiektu budowlanego i przyjęcie przez sąd orzekający, że pojęcie dokonanych czynności egzekucyjnych obejmuje również postanowienie wydane wobec skarżącego po zbyciu przez niego nieruchomości będącej przedmiotem czynności egzekucyjnych, co z kolei mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na uznaniu, iż zgłoszenie w skardze od orzeczenia organu II instancji informacji o sprzedaży nieruchomości przez skarżącego jako spóźnionej w sytuacji gdy zgodnie z treścią cytowanego przepisu – sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego. Skarga kasacyjna nie jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Trafnie podnosi się w pkt 2 skargi kasacyjnej, iż zaskarżonym wyrokiem Sąd naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. przez to, że nie uwzględnił w swoim rozstrzygnięciu faktu, że C. M. nie jest już właścicielem nieruchomości objętej obowiązkiem wynikającym z tytułu wykonawczego, co wynika z załączonego do skargi aktu notarialnego. Okoliczność zmiany właściciela obiektu budowlanego przy wydaniu decyzji na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, jak i dalszego jej wyegzekwowania w postępowaniu egzekucyjnym ma istotny wpływ na wynik sprawy. Również należy uznać za uzasadniony zarzut naruszenia art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego błędną wykładnię, przyjętą przez Sąd i nieuchylenie zaskarżonym wyrokiem zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. Nie ulega wątpliwości, że obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] września 2009 r. ciążący na C. M. jako zobowiązanym w związku z dokonaną darowizną aktem notarialnym z dnia [...] października 2010 r. Rep. A nr [...] na rzecz M. M., przechodzi z mocy prawa na obdarowaną, jednak wymaga to wystawienia przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego na następcę prawnego. W tej sytuacji, do której ma zastosowanie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie może jednak pozostawać w obrocie prawnym zaskarżone postanowienie zarządzające wykonanie zastępcze obowiązku i wzywające C. M. do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego, skoro nie jest on już właścicielem obiektu budowlanego objętego tytułem wykonawczym, tym samym nie może być zobowiązanym. Tymczasem wykonanie zastępcze jest już ostatnim środkiem egzekucyjnym jaki może być zastosowany w celu wykonania decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego i nie może dojść do tego, aby środek ten był wykonany w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego. Nie można bowiem też wykluczyć, że ciążący obowiązek zostanie wykonany przez następcę prawnego bez potrzeby użycia środków egzekucyjnych. Jakkolwiek przepis art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym mówi o kontynuacji postępowania egzekucyjnego, jednak stroną tego postępowania – zobowiązanym będzie już kto inny – następca prawny zobowiązanego, co wymaga wystawienia przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego. Także w istocie przepis ten nakazuje wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu wystawienia nowego tytułu wykonawczego i przekazania go organowi egzekucyjnemu wraz z dokumentem wskazującym przejście obowiązku na następcę prawnego (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2009, s. 146). Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.