I SA/Wa 393/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-21
Skład orzekający: Joanna Skiba, Jolanta Dargas, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest ustalenie opłaty rocznej za trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa, jeśli pierwotnie ustanowiono nieodpłatny trwały zarząd na podstawie ostatecznych decyzji, a późniejsze nowelizacje ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawierają przepisów przejściowych pozwalających na wprowadzenie takiej opłaty?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność decyzji ustalającej opłatę za trwały zarząd, ponieważ organy błędnie zastosowały przepisy nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami do sytuacji, w której nieodpłatny trwały zarząd został ustanowiony na podstawie ostatecznych decyzji sprzed wejścia w życie tych nowelizacji. Brak przepisów przejściowych uniemożliwia wprowadzenie opłaty rocznej w takim przypadku, co stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty rocznej za trwały zarząd nieruchomością Skarbu Państwa. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą tę opłatę, argumentując, że nieruchomość utraciła status nieruchomości na potrzeby statutowe Dyrekcji i podlegała przekazaniu do dyspozycji Prezydenta. Dyrekcja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa i domagając się stwierdzenia nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S.; 2. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Dyrektora [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za trwały zarząd 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] Dyrektora [...] kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...] Dyrekcji [...] Oddział
w W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] ustalającą opłatę za trwały zarząd nieruchomości Skarbu Państwa położonej w S. przy ulicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], z obrębu [...], o powierzchni [...] ha, i [...] o pow. [...] ha w obrębie [...].
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, że Prezydent Miasta S. wskazaną decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. ustalił opłatę roczną za trwały zarząd
w wysokości [...] tj. w wysokości [...] zł.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] Dyrekcja [...] Oddział w W., żądając uchylenia decyzji organu I instancji w całości i umorzenia postępowania w sprawie.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda stwierdził, że zabudowana część nieruchomości gruntowej położonej w S. przy ulicy [...], oznaczonej
w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha i [...]
o powierzchni [...] ha stanowi własność Skarbu Państwa i pozostaje w trwałym zarządzie [...] Dyrekcji [...] Oddział w W. na podstawie decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] oraz z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość została następnie przekazana protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] stycznia 2008 r. przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do dyspozycji Prezydenta Miasta S., w związku z ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 173, poz. 1218). Nowelizacja ta wprowadziła nowe brzmienie art. 60 § 1 pkt 2, wskazując, iż gospodarka nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa na potrzeby statutowe [...] Dyrekcji [...] – z wyłączeniem rejonów — należy do ministra właściwego do spraw administracji publicznej. Zatem omawiana nieruchomość utraciła charakter (status) nieruchomości na potrzeby statutowe [...] Dyrekcji [...] (co potwierdza pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2008 r. znak: [...]) i podlegała przekazaniu - przejęciu do dyspozycji Prezydenta Miasta S. wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Przy czym nieruchomość faktycznie pozostaje w trwałym zarządzie [...] Dyrekcji [...] Rejon w S. Zgodnie z zasadą art. 82 ust. 1 ustawy
o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomości oddane w trwały zarząd pobiera się opłaty roczne. Stosownie do art. 88 ust. 1 zd. 1 w/w ustawy, jeżeli jednostka organizacyjna poniosła nakłady na wybudowanie budynków i innych urządzeń trwałe
z gruntem związanych, położonych na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, wartości tych nakładów nie uwzględnia się w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. W myśl przepisu ust. 2 cytowanego artykułu przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w przypadku zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budowlanego położonego na nieruchomości, zgodnie z przepisami Prawa Budowlanego. Potwierdzeniem powyższego jest dyspozycja § 34 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego — wskazująca, iż przy określaniu wartości nieruchomości oddanej w trwały zarząd nie uwzględnia się wartości budynków i innych urządzeń, których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zatem wobec tego, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest przeznaczona na potrzeby statutowe [...] Dyrekcji [...] (centrali lub oddziału), lecz faktycznie pozostaje
w trwałym zarządzie Rejonu w S., tym samym podlega obligatoryjnie opłacie
z tytułu sprawowania trwałego zarządu.
W konsekwencji Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie ustalenia opłaty za trwały zarząd opisanej nieruchomości Skarbu Państwa.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Wojewody, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Dyrekcja [...] Oddział w W., wnosząc o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia zaskarżonego oraz go poprzedzającego. Wskazanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za zasadną.
Trafny jest zarzut skargi, że w rozpoznawanej sprawie, istotny jest fakt istnienia decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] i z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], które ustanawiały na rzecz [...] nieodpłatny trwały zarząd w dniu wydania decyzji ustalającej opłatę przez Prezydenta Miasta S. i Wojewodę [...]. Decyzje z dnia [....] grudnia 2002 r. i z dnia
[...] marca 2004 r. istniały, były ostateczne, a to oznacza, że ukształtowany nimi stan prawny nie może być zmieniony bez wskazania wyraźnej podstawy prawnej. Ustalenie opłaty byłoby możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie wskazywałby na możliwość określenia takiego obciążenia w stosunku do decyzji, które ustanawiały zarząd nieodpłatnie. W obowiązującym stanie prawnym, Sąd takich podstaw normatywnych nie znajduje, zatem nie można uznać za prawidłowe działanie organów podejmowanych w niniejszej sprawie.
Faktem jest, że nowelizacja art. 60 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wprowadzona ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy
o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218) oraz nowelą z dnia 15 października 2008 r. (Dz. U. Nr 220, poz. 1412)
- dodająca art. 60a w ustawie o gospodarce nieruchomościami – dokonują rozróżnienia w zakresie gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa w stosunku do centrali [...] Dyrekcji [...]. Ze wskazanego rozróżnienia nie wynika jednak, aby jego konsekwencje miały odnosić się do nieodpłatnych trwałych zarządów ustanowionych przed wejściem w życie nowelizacji dokonujących rozdziału między centralą [...] a rejonami. W obydwu bowiem wskazanych nowelizacjach ustawy o gospodarce nieruchomościami brak jest przepisów przejściowych wskazujących na możliwość określenia opłaty rocznej dla ostatecznie ustanowionych nieodpłatnych zarządów.
Brak przepisów nie pozwala na ustalenie opłaty rocznej, gdyż żadna ze wskazanych nowelizacji ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wprowadza obowiązku ustalenia takiej opłaty. Wprawdzie przepisy sugerują, że na skutek tych zmian część nieruchomości Skarbu Państwa może być oddana w trwały zarząd odpłatnie, jednak nie można tej reguły zastosować do nieruchomości już oddanych
w taki zarząd nieodpłatnie na podstawie ostatecznych decyzji.
Zatem wydanie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej pozostaje
w sprzeczności z obowiązującym prawem. W ocenie Sądu wada ta ma znaczenie doniosłe, co pozwala kwalifikować ją jako rażące naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło