II SA/Wa 627/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Andrzej Góraj (spraw.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej im. [...], działając na podstawie art. 101 ust. 5 w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 93 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 r. z późn. zm.), § 2, § 5 ust. 1 i § 15 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 99, poz. 898 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] przydzielił [...] SG J. L. lokal mieszkalny nr [...] w K. przy ul. [...], tj. w miejscowości pobliskiej, składający się z 3 pokoi mieszkalnych, przy przydziale którego uwzględniono członków rodziny funkcjonariusza uprawnionych do wspólnego zamieszkiwania: J. (najemcę), J. (żonę najemcy), A. (córkę najemcy), B. (syna najemcy) L. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ podniósł, iż J. L. w dniu [...] marca 2005 r. wystąpił z wnioskiem o przydział lokalu mieszkalnego, a w związku z tym, że spełniał on wszystkie kryteria określone w ww. rozporządzeniu oraz, że [...] Oddział Straży Granicznej posiadał wolne lokale mieszkalne, postanowiono przydzielić mu ww. lokal. Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wymieniony złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, podnosząc, że nie może przyjąć i zasiedlić przydzielonego mu lokalu, albowiem jest w trakcie budowy domu jednorodzinnego w B., tj. w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Komendant Główny Straży Granicznej po rozpatrzeniu wymienionego odwołania , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: kpa, art. 92 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 r. ze zm.) w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wyjaśnił, że J. L. posiada prawo do 4 norm zaludnienia, co zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), odpowiada lokalowi o powierzchni mieszkalnej od 28 m2 do 40 m2. Wskazał, że na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z normy tej wynika obowiązek Straży Granicznej do przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu z zasobów, o których mowa w art. 94 ust. 1 ustawy. Natomiast zgodnie z § 5 i 6 ww. rozporządzenia, funkcjonariuszowi w służbie stałej przydziela się na jego pisemny wniosek lokal o powierzchni mieszkalnej odpowiadającej liczbie przysługujących mu norm zaludnienia. W ocenie organu odwoławczego okoliczność prowadzenia przez funkcjonariusza budowy domu jednorodzinnego nie stanowi przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Komendanta Głównego Straży Granicznej uprawnienia zawarte w rozdziale 12 ustawy o Straży Granicznej służą nie tylko ochronie interesów funkcjonariuszy, ale również realizacji celów ogólnospołecznych. Organ podkreślił, że funkcjonariusz nie musi przyjąć i zasiedlać przydzielonego mu lokalu mieszkalnego, jednak jego subiektywny wybór nie może przesądzać o zgodności lub niezgodności z obowiązującymi przepisami decyzji realizującej przysługujące mu prawo do lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 15 lutego 2011 r. J. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego w zakresie przydzielenia wnioskodawcy lokalu mieszkalnego, jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariusza Straży Granicznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 96, poz. 617) w skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania, wyrażających się w przydzieleniu skarżącemu lokalu mieszkalnego, w sytuacji gdy w celu zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych podjął on budowę domu jednorodzinnego, złożył w okresie postępowania dotyczącego przydziału lokalu wniosek o dofinansowanie budowy tego domu i przedłożył potwierdzenie przyjęcia wybudowanego przez niego domu do użytkowania. W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do ustalenia, czy organ wydając skarżoną decyzję uwzględnił przesłanki wskazane w przepisach regulujących materię przydziału lokali mieszkalnych funkcjonariuszom Straży Granicznej, tj. art. 92 ustawy o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997) i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 99, poz. 898). Zgodnie z art. 92 ust.1 wyżej powołanej ustawy, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Wskazany wyżej przepis rozporządzenia stanowi zaś, że lokal mieszkalny przydziela się funkcjonariuszowi na jego pisemny wniosek. W świetle przywołanych regulacji prawnych wskazać należy, iż istnieją dwie przesłanki formalne, od spełnienia których uzależnione jest przyznanie lokalu mieszkalnego: - zainteresowany przydziałem lokalu musi złożyć pisemny wniosek o jego przydział, artykułując w ten sposób swoją wolę, - wnioskodawca musi być funkcjonariuszem Straży Granicznej w służbie stałej. Prawodawca przesądził więc, że decydujące znaczenie w omawianej materii ma wola funkcjonariusza. Lokal mieszkalny można bowiem przyznać tylko osobie, która wyraża taką chęć. Brak zaś przedmiotowej woli po stronie funkcjonariusza sprawia, że nie wystąpi bezwzględnie konieczna przesłanka umożliwiająca przyznanie lokalu mieszkalnego. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż nie wystąpiła przesłanka w postaci woli funkcjonariusza przyznania mu lokalu mieszkalnego. Jak wynika z treści odwołania od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej skarżący nie wraża zainteresowania przyznaniem mu lokalu mieszkalnego. Podjął się bowiem budowy domu, która to inwestycja jest na ukończeniu. Stąd też lokal mieszkalny z zasobów Straży Granicznej stał się dla funkcjonariusza zbędny. Treść wyżej powołanego odwołania wskazuje na to, iż strona odwołała w sposób skuteczny swoje wcześniejsze oświadczenie woli wyrażone we wniosku o przyznanie lokalu mieszkalnego. Stąd organ, wydając skarżoną decyzję mimo posiadania wiedzy, iż w sprawie nie występuje przesłanka konieczna do przydziału lokalu mieszkalnego w postaci stosownej woli zainteresowanego, naruszył przepis § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 99, poz. 898). Skarżoną decyzję wydał bowiem wbrew woli funkcjonariusza. Na marginesie wskazać należy, iż w sytuacji gdyby organ miał wątpliwości co do tego, czy treść odwołania jest równoznaczna z odwołaniem oświadczenia woli wyrażonego we wniosku o przydział lokalu mieszkalnego, winien wyjaśnić tą materię przed wydaniem decyzji. Podkreślenia wymaga także fakt, iż tutejszy Sąd dopatrzył się w działaniu organu pierwszej instancji cech świadczących o naruszeniu normy art. 77 § 1 kpa. W świetle wyżej powołanej regulacji prawnej organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W sytuacji, gdy zasadnicze elementy materiału dowodowego w sprawie zostały zebrane w oparciu o wniosek strony złożony przed kilkoma laty, obowiązkiem organu było zweryfikowanie stanu faktycznego i jego zaktualizowanie. Organ winien sprawdzić, czy upływ czasu nie wpłynął na zmianę stanowiska strony. W przeciągu kilkuletniego okresu czasu mogły bowiem nastąpić zmiany rzutujące na stan faktyczny sprawy. Stąd, nie czyniąc nowych ustaleń faktycznych przed wydaniem decyzji, organ naruszył normę art. 77 § 1 kpa. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ----------------------- 2