I OSK 2441/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 571/11 w sprawie ze skargi E.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wyrokiem z dnia 23 września 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 571/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę E.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 17 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że postanowieniem z dnia 17 marca 2011r., nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach odmówiło E.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Miasta Rawa Mazowiecka z dnia 3 grudnia 2010r. o odmowie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż pismem z dnia 14 lutego 2011r., adresowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej, E.P. złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że po otrzymaniu decyzji o odmowie przyznania świadczeń załamała się, popadła w ciężką depresję, ponieważ środki, którymi dysponuje nie wystarczają na opłacenie mieszkania, zakup żywności oraz leków. Dostała zaburzeń koncentracji po odebraniu listów z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz ich przeczytaniu i nie wie nawet, gdzie je położyła. Problemy ze zdrowiem ma od 2000r., kiedy to jej mąż zajmował się hazardem, co przyczyniło się do upadłości firmy, straty domu i powstania długów. Mąż wyjechał wówczas do [...]zostawiając ją z dwojgiem dzieci. Właśnie wtedy nastąpiło silne załamanie zdrowotne, na skutek czego była dwukrotnie hospitalizowana. W sytuacji, gdy pojawiają się decyzje utrudniające normalne funkcjonowanie, traci energię i występują u niej objawy depresyjne paraliżujące życie. Odbiór decyzji organu pierwszej instancji w dniu 15 grudnia 2010r. strona pokwitowała własnoręcznym podpisem. W decyzji tej została prawidłowo pouczona o prawie wniesienia odwołania w terminie 14 dni od jej doręczenia. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 29 grudnia 2010 r. W terminie tym strona nie wniosła odwołania. Następnie w piśmie z dnia 14 stycznia 2011r. skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej E.P. opisała swoją trudną sytuację rodzinną. W piśmie z dnia 19 stycznia 2011r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej zwrócił się do strony o sprecyzowanie treści nadesłanego pisma poprzez wskazanie, czego oczekuje. W piśmie z dnia 31 stycznia 2011r. E.P. poprosiła o wyjaśnienie przyczyn zakwalifikowania do dochodu jej rodziny kwoty bezpośrednich wpłat dokonywanych przez M.P.. W odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 2 lutego 2011r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej poinformował E.P. o tym, że sprawa z jej wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego została rozpatrzona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. – Dz.U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.). Wydana w dniu 3 grudnia 2010 r. decyzja uprawomocniła się, ponieważ uprawniona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do złożenia odwołania. Na skutek tej informacji, pismem z dnia 14 lutego 2011r. strona zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego okoliczności wskazane we wniosku nie dają postawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a ponadto wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. Jeżeli nawet przyjąć wyjaśnienia E.P., że po otrzymaniu decyzji stan jej zdrowia uniemożliwiał złożenie odwołania w ustawowym terminie, czyli do dnia 29 grudnia 2010r., to fakt skierowania przez nią do organu pierwszej instancji pisma z dnia 14 stycznia 2011r. świadczy o tym, że powyższe przeszkody w tym czasie już ustąpiły. Wówczas to zgodnie z art. 58 § 2 K.p.a. strona w ciągu siedmiu dni powinna była wnieść odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu. Ponadto, złożenie kolejnego pisma z dnia 31 stycznia 2011r. świadczy o tym, że strona oczekiwała wyjaśnień od organu pierwszej instancji. Dopiero po drugim piśmie organu pierwszej instancji strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Okoliczności te nie usprawiedliwiają zwłoki we wniesieniu odwołania. W skardze na powyższe postanowienie E.P. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 grudnia 2011r. Skarżąca podniosła, że jest osobą chorą psychicznie. Od 2000 r. leczy się na zespół depresji reaktywnej. Z tego powodu jest całkowicie niezdolna do pracy. Po otrzymaniu w dniu 15 grudnia 2010r. decyzji, nastąpiło u niej pogorszenie stanu zdrowia. W piśmie z dnia 14 stycznia 2011r. napisała do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o swojej trudnej sytuacji rodzinnej i niezrozumiałym dla niej postępowaniu organu. W dniu 31 stycznia 2011r. napisała pismo, do którego dołączyła decyzje [...]z dnia 13 lipca 2009r. o odmowie uznania płatności bezpośrednich od M.P.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż podstawę czynności podejmowanych przez organy administracyjne stanowił art. 58 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z treści powołanego przepisu wynika, że to strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 K.p.a. musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). W razie uchybienia terminowi do dokonania określonej czynności początkowej dniem, od którego należy liczyć bieg siedmiodniowego terminu jest następny dzień po dniu, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu (art. 57 § 1 K.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 58 § 3 K.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Z powołanych przepisów wynika, że zainteresowany wnoszący prośbę o przywrócenie terminu powinien nie tylko uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, ale jednocześnie dopełnić czynności, dla której określony był termin oraz zachować siedmiodniowy, nieprzywracalny już termin od ustania przyczyny uchybienia terminu do jej wniesienia. Obowiązek badania, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, spoczywa na organie administracji. W rozpoznawanej sprawie organ uznał, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożony został z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia i tę ocenę Sąd I instancji podzielił. Podał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca powoływała się na fakt załamania psychicznego po otrzymaniu niekorzystnej dla niej decyzji organu i związane z tym pogorszenie stanu zdrowia. Podniosła ponadto, iż od wielu lat leczy się z powodu zespołu depresji reaktywnej. Niemniej jednak, w dniu 14 stycznia 2011r. skierowała do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej pismo, w którym wskazała numer decyzji z dnia 3 grudnia 2010r., ustosunkowała się do prowadzonego przez organ I instancji postępowania oraz opisała swoją sytuację materialną kwestionując wyliczenie dochodu rodziny. Decyzja ta zawierała odpowiednie pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Treść tego pisma wyraźnie wskazuje, iż skarżąca redagując wskazane pismo zapoznała się z decyzją z dnia 3 grudnia 2010r., a więc musiała ją odnaleźć i miała możliwość racjonalnej oceny własnej sytuacji oraz sformułowania zarzutów skierowanych do organu. Przyczyny uniemożliwiające złożenie odwołania spowodowane nagłym stanem emocjonalnym ustąpiły w dniu 14 stycznia 2011r. i od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 3 grudnia 2010r. W tej sytuacji siedmiodniowy termin, o jakim stanowi powołany wyżej art. 58 § 2 K.p.a. upłynął w dniu 21 stycznia 2011r. (piątek). W piśmie z dnia 14 stycznia 2011r., skarżąca nie złożyła jednak wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosku takiego nie zawiera również kolejne pismo z dnia 31 stycznia 2011r. Tymczasem przywrócenie terminu nie może nastąpić z urzędu, jest do tego potrzebny bezwzględnie wniosek, który należy złożyć w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Skorzystanie z uprawnienia, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a. należy do czynności dyspozycyjnych strony, przywrócenie terminu jest bowiem instytucją procesową opartą na zasadzie skargowości. Wniosek o przywrócenie terminu nadany został przez skarżącą listem poleconym dopiero w dniu 15 lutego 2011r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, iż wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jako spóźniony nie mógł być uwzględniony, zaś przedstawione przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają zaistniałej zwłoki. Fakt choroby skarżącej nie jest zdarzeniem nowym, nieprzewidzianym. Jest to choroba, która nie uniemożliwia skarżącej funkcjonowania w społeczeństwie i w rodzinie. Świadczy o tym treść składanych pism i wniosków. Ponadto, nawet ze złożonego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie w dniu 23 września 2011r. zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 września 2011r. oraz kserokopii dokumentacji lekarskiej nie wynika, że w dacie upływu terminu do wniesienia odwołania oraz w późniejszym okresie stan zdrowia skarżącej stanowił obiektywną przeszkodę, która uniemożliwiała jej wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E.P., zaskarżając go w części oddalającej skargę, zarzuciła mu naruszenie prawa procesowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 151 oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. przez niezastosowanie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c, i nieuwzględnienie skargi, a zastosowanie art. 151 P.p.s.a., i tym samym nieprawidłowe wypełnienie normy określonej w przepisie artykułu 3 § 1 P.p.s.a. mimo naruszenia przez: a) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach przepisów w toku postępowania administracyjnego, a to: art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie przyjęcie, że pismo Skarżącej z dnia 14 stycznia 2011 r., skierowane do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej stanowiło w istocie odwołanie od decyzji administracyjnej z dnia 3 grudnia 2010 r., art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że złożona przez Skarżącą prośba o przywrócenie terminu wniesiona została po upływie wskazanego w tym przepisie terminu a uchybienie terminu nie nastąpiło bez winy strony; oraz naruszenia przez: b) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej przepisów w toku postępowania administracyjnego, a to: art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie przyjęcie, że pismo Skarżącej z dnia 14 stycznia 2011 r., skierowane do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rawie Mazowieckiej stanowiło w istocie odwołanie od decyzji administracyjnej z dnia 3 grudnia 2010 r. , artykułów: 7, 8, 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez pominięcie w trakcie prowadzonego postępowania słusznego interesu strony, nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz zaniechanie wyczerpującego informowania strony o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania a także nie czuwanie nad tym, by strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i nieudzielanie w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Powyższe naruszenia wynikają z prowadzenia ze Skarżącą, E.P., nieuzasadnionej, niemerytorycznej korespondencji w odpowiedzi na jej odwołanie, co doprowadziło w efekcie do złożenia przez Skarżącą prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dopiero w dniu 14 lutego 2011 r., - art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że złożona przez Skarżącą prośba o przywrócenie terminu wniesiona została po upływie wskazanego w tym przepisie terminu a uchybienie terminu nie nastąpiło bez winy strony. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. W rozpoznawanej sprawie strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć wpływ na wynik postępowania, m. in. art. 7, 8, 9 i 58 § 1 i § 2 K.p.a. Naruszenia te, zdaniem strony, polegały na pominięciu w trakcie prowadzonego postępowania słusznego interesu strony, nie prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz zaniechanie wyczerpującego informowania strony o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz przyjęcie, że uchybienie terminu nie nastąpiło bez winy strony. Tak sformułowane zarzuty oznaczają, iż strona faktycznie zarzuca Sądowi I instancji zaakceptowanie wyników postępowania administracyjnego i wadliwe uznanie, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił brak podstaw do przywrócenia stronie uchybionego przez nią terminu, jak również nie miał obowiązku pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony wyrok narusza przepisy prawa wskazane powyżej w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy wskazać, iż wymieniony przepis art. 9 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Wprawdzie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie nakładają na organy administracji wprost obowiązku pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, złożonego po upływie ustawowego terminu, to jednak w szczególnych wypadkach ze względu na przedmiot postępowania lub cechy strony, organy te - stosownie do zasady zawartej w art. 9 K.p.a. powinny o tej możliwości pouczyć stronę. Przepis art. 9 K.p.a. ustanawia bowiem zasadę ogólną, według której organy administracji publicznej mają obowiązek udzielania informacji faktycznej i prawnej. Podkreślić należy, że z normy prawnej zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, iż organy czuwają nad tym aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Takie działania organu administracji wynikają z zasad ogólnych K.p.a. - zasady udzielania informacji stronom (art. 9), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8). zasady prawdy obiektywnej (art. 9). W przedmiotowej sprawie Burmistrz Miasta Rawa Mazowiecka wydał decyzję w dniu 3 grudnia 2010 r., w której pouczył skarżącą o przysługującym prawie do wniesienia od niej środka odwoławczego w postaci odwołania do SKO w Skierniewicach za jego pośrednictwem, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Następnie dnia 14 stycznia 2011 r. skarżąca skierowała pismo do MOPS w Rawie Mazowieckiej, w którym opisywała swoją ciężką sytuację materialną i niezadowolenie z rozstrzygnięcia decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ po otrzymaniu powyższego pisma, winien stosując zasady ogólne KPA i mając na względzie stan zdrowia skarżącej, poinformować ją, że decyzja z dnia 3 grudnia 2010 r. stała się ostateczna, jak również pouczyć o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Natomiast pismo organu z dnia 19 stycznia 2011 r. skierowane do skarżącej jest nieczytelne i niejasne. W okolicznościach niniejszej sprawy to organ powinien pouczyć skarżącą jak powinna zachować się w sytuacji, gdy upłynął jej termin do złożenia odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych, jak również z akt sądowych, E.P. jest bardzo chora. W swoich pismach wielokrotnie podkreślała, że ma problemy ze zdrowiem od 2000 r., a w przypadku kiedy pojawiają się decyzje utrudniające skarżącej normalne funkcjonowanie, traci energię, a stany depresyjne się nasilają. Potwierdza to również orzeczenie lekarza ZUS, w którym stwierdzono całkowitą niezdolność do pracy skarżącej. Nie bez znaczenia dla stanu zdrowia skarżącej pozostaje konieczność zapewnienia utrzymania dzieciom, które wychowuje samotnie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ błędnie uznał, że powoływane przez skarżącą okoliczności, które miały wpływ na przekroczenie terminu, tj. m.in. choroba, która w przypadku zaostrzenia się jej objawów uniemożliwia dokonywanie podstawowych czynności, nie mogą być podstawą stwierdzenia według którego uchybienie terminu do złożenia odwołania było przez skarżącą niezawinione. Podkreślić jeszcze raz należy, że choroba skarżącej ma charakter przewlekły, co potwierdza skarżąca jak również dokumentacja medyczna. Strona choruje na zespół depresji reaktywnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wykazała, iż w przypadku zaostrzenia się objawów tej choroby– jak podniesiono w skardze - nie mogła dokonywać podstawowych czynności. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, Sąd I instancji, analizując przedstawione na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zaświadczenie lekarskie strony oraz twierdzenia skarżącej co do jej choroby, doszedł do wniosku, że zdarzenia te nie miały wpływu na czynności procesowe i wiedzę skarżącej. Stwierdzić trzeba, iż przy uwzględnieniu zaistniałych w sprawie okoliczności, takie stanowisko nie jest uprawnione, bowiem prowadziłoby do niedopuszczalnego twierdzenia, że strona winna poczynić określone przygotowania przed tą chorobą. Zważywszy na powyższe okoliczności za trafny należało zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. Sąd I instancji nie dokonał kontroli działania organów administracji w zakresie rzetelnego i prawidłowego poinformowania skarżącej, występującej bez profesjonalnego pełnomocnika oraz poważnie chorej, o procedurach prawa i skutkach ich niezastosowania. W szczególności, nie została ona pouczona przez organ o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyroku i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 -261 P.p.s.a.