II SA/Lu 262/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na usunięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 lutego 2011r. po rozpoznaniu odwołania S. M. w Ś. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ś. z dnia 17 stycznia 2011r. o odmowie udzielenia Spółdzielni zezwolenia na usunięcie drzew: wiązu o obwodzie pnia 96 cm i czterech sztuk jarząbu pospolitego o obwodach pni: 55 cm, 64 cm, 76 cm i 56 cm. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 28 kpa, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) oraz art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 119, poz.1116). W motywach decyzji organ odwoławczy podał, iż powodem odmowy zezwolenia S. M. w Ś. na wycięcie drzew rosnących na trzech działkach o określonych numerach, był brak zgody wszystkich współwłaścicieli tych nieruchomości. Działki stanowią bowiem współwłasność Spółdzielni oraz osób, na rzecz których ustanowiono odrębną własność lokali. Organ odwoławczy nie uwzględnił złożonego przez Spółdzielnię odwołania od decyzji organu I instancji, w którym - powołując się na art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - wyrażono pogląd o zbędności zgody właścicieli odrębnych lokali w sytuacji, gdy Spółdzielnia wykonuje zarząd powierzony. Organ odwoławczy nie zakwestionował stanowiska odwołującej się Spółdzielni o wykonywaniu przez nią zarządu powierzonego w stosunku do nieruchomości wspólnych stanowiących współwłasność Spółdzielni, nawet choćby właściciele lokali nie byli jej członkami. Wynika to z treści art. 27 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który powołuje się na art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. Kolegium wyraziło jednak pogląd, iż powołany przepis art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali nie daje podstaw do uznania, by zarząd powierzony obejmował także czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Zakres zarządu powierzonego mógłby zostać rozszerzony umownie, lecz w niniejszej sprawie rozszerzenie takie nie nastąpiło. Uzyskanie zgody na usunięcie drzew ze wspólnej nieruchomości stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego skuteczność takiej czynności wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak zgody niektórych współwłaścicieli może być usunięty w drodze rozstrzygnięcia sądu powszechnego uprawniającego do dysponowania nieruchomością. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – S. M. w Ś. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych oraz art. 199 Kodeksu cywilnego. Zdaniem skarżącej, Spółdzielnia - jako ustawowy zarządca - jest uprawniona do podejmowania czynności mających na celu zarząd nieruchomościami stanowiącymi jej własne mienie bądź mienie jej członków nabyte na podstawie ustawy. Zarząd ten jest uregulowany w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, która inaczej określa uprawnienia zarządcy niż ustawa o własności lokali, która ma zastosowanie tylko wybiórczo i nie bezpośrednio. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych w sposób kompletny reguluje kwestie zarządu nieruchomościami wspólnymi przez spółdzielnie i nie wymaga sięgania do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym, dotyczących współwłasności, zaś decyzja zarządu spółdzielni o usunięciu obumarłych drzew z nieruchomości wspólnych z powodu zagrożenia bezpieczeństwa osób mieści się w pojęciu zarządzania wspólnymi nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rację ma skarżąca, że zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - do zarządu nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni mieszkaniowych i innych osób mają zastosowanie przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, a nie przepisy ustawy o własności lokali. Oznacza to, że spółdzielnia sprawuje zarząd nieruchomością wspólną z mocy ustawy i zarządza nią tak, jak zarządza nieruchomościami stanowiącymi jej wyłączną własność. Tak wykonywany zarząd jest zarządem powierzonym, który zastępuje właścicieli lokali (a zatem i wyłącza ich działanie) tak w sprawach zwykłego zarządu, jak i w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu. Spółdzielnia jest więc legitymowana także do złożenia wniosku o zezwolenie na wycięcie drzew. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wniosek S. M. w Ś. o udzielenie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na nieruchomościach stanowiących współwłasność Spółdzielni i innych osób. Podstawą materialnoprawną takiego wniosku jest art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) określający, jaki podmiot i na jakich warunkach może wystąpić z takim wnioskiem. Zgodnie z treścią tegoż przepisu, uprawnionym do wystąpienia z wnioskiem jest posiadacz nieruchomości, który dołączy zgodę jej właściciela. Wniosek taki musi zawierać elementy, o których mowa w art. 83 ust. 1 cyt. ustawy, m.in. określone dane dotyczące właściciela nieruchomości. Tak samo jest w sytuacji, gdy nieruchomość ma kilku właścicieli, co ma miejsce w sprawie niniejszej. Organy obu instancji wydając zaskarżoną decyzję pominęły jednak, że do złożonego przez S. M. w Ś. wniosku o usunięcie drzew nie dołączono wymaganego załącznika, jakim jest wskazana w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody – zgoda właściciela. O ile wnioskodawczyni przedłożyła wypis z ksiąg wieczystych zawierający wykaz właścicieli nieruchomości, to nie dołączyła ich zgody na wystąpienie z takim wnioskiem - wymaganej ustawą o ochronie przyrody, która to ustawa stanowi lex specialis w stosunku do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. W tej sytuacji organy orzekające w sprawie nie były uprawnione do odstąpienia od wezwania wnioskodawczyni do uzupełnienia wniosku przez dołączenie zgody właściciela. Słuszny pogląd wnioskodawczyni, iż współwłaściciele nieruchomości nie mają legitymacji do wystąpienia w sprawie, w żadnym razie nie przemawiał za wydaniem merytorycznej decyzji na podstawie niepełnego wniosku. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że jedynie S. M. - jako posiadacz nieruchomości - jest stroną w postępowaniu o zezwolenie na wycięcie drzew, natomiast właściciele nieruchomości nie posiadają interesu prawnego ani obowiązku, z którego wynikałoby uprawnienie do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu ze względu na interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wymagają zatem uchylenia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji wezwie wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przez dołączenie pisemnej zgody właścicieli nieruchomości na usunięcie drzew i w zależności od wykonania tego obowiązku wyda stosowne rozstrzygnięcie. Brak takiej zgody uniemożliwia bowiem rozpoznanie wniosku - od tej zasady ustawodawca nie przewidział żadnego wyjątku, nawet w sytuacji poważnych trudności w jej uzyskaniu. Rozważać można wtedy jedynie wystąpienie do sądu powszechnego o rozstrzygnięcie zastępcze przez ustanowienie kuratora do wyrażenia takiej zgody. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.