II GZ 429/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [..] Sp. z o. o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 415/11 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [..] Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [..] kwietnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 415/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. odmówił przyznania, prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, [...] Sp. z o.o. w B. W uzasadnieniu Sąd przedstawił informacje dotyczące sytuacji finansowej spółki, wynikające z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych do niego dokumentów. Wskazano, że skarżąca spółka [..] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych (według bilansu za rok 2010) wynosi [..] zł. Z dokumentów księgowych dołączonych do sprzeciwu wynika, że spółka w okresie ostatnich trzech miesięcy odnotowała zysk w wysokości [...] zł, zaś na rachunku bankowym posiada środki w łącznej wysokości [...] zł (stan na [...] lipca 2011 r.). W ocenie Sądu pierwszej instancji decydujące znaczenie dla oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy ma okoliczność, że skarżąca spółka posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przekraczające wysokość ustalonego w sprawie wpisu od skargi, którymi może swobodnie dysponować. Poza tym bez żadnych ograniczeń prowadzi ona działalność gospodarczą, regulując bieżące zobowiązania. Sąd zaakcentował, że wprawdzie, spółka była zobowiązana do uiszczenia podatku od gier, niemniej jednak zobowiązanie to nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu sądowego, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty nie stanowi o niemożności partycypowania w kosztach postępowania. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącą. Uwzględniając powyższe Sąd stanął na stanowisku, że Spółka nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie strona wniosła zażalenie. Skarżąca spółka wskazała, że nie zgadza się z argumentacją Sądu, iż inne zobowiązania finansowe do których uiszczenia jest zobowiązana, nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu sądowego. Nadto spółka podniosła, że w jej ocenie Sąd bezzasadnie uznał, iż może ona swobodnie dysponować wszystkimi środkami finansowymi jakie posiada na rachunku bankowym. Żaląca spółka wskazała, że swoboda dysponowania powyższymi środkami jest w znacznym stopniu ograniczona, albowiem musi ona posiadać rezerwę finansową na regulowanie należności publicznoprawnych w postaci VAT, CIT i ZUS oraz podatku od gier. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem ocena dokonana przez Sąd pierwszej instancji nie została w sposób skuteczny podważona. Ocena sytuacji majątkowej dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest prawidłowa. Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, dla których sytuacja materialna stanowi barierę dla dochodzenia swych praw przed sądem, np. osobom bezrobotnym, nie posiadającym stałego dochodu, dla których wygospodarowanie środków pieniężnych dla opłacenia wymaganych ustawą kosztów sądowych stanowi nieusuwalną przeszkodę. Prawo przewiduje również możliwość ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych osobom prawnym i innym jednostkom organizacyjnym, gdy wykazane zostaną okoliczności wskazane w art. 246 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu okoliczności powyższe nie zostały wykazane. W zażaleniu spółka nie przedstawiła żadnych nowych danych dotyczących sytuacji majątkowej, które w sposób dostateczny uprawdopodobniłyby niemożność poniesienia wydatku w postaci wpisu od skargi. Skarżąca spółka [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. prowadzi działalność gospodarczą związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi. Wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [..] zł, a wartość środków trwałych (według bilansu za rok 2010) wynosi [..] zł. Z dokumentów księgowych dołączonych do sprzeciwu wynika, że spółka w okresie ostatnich trzech miesięcy odnotowała zysk w wysokości [..] zł, zaś na rachunku bankowym posiada środki w łącznej wysokości [..] (stan na [,..] lipca 2011 r.). Zaakcentowania wymaga, że prawo pomocy stanowi pewnego rodzaju formę dofinansowania przez Skarb Państwa, która może mieć miejsce w sytuacjach naprawdę wyjątkowych i nie ma powodów, dla których takowa pomoc miałaby być przyznana w sytuacji, gdy spółka osiąga dochód, posiada na rachunku bankowym środki wielokrotnie przekraczające wysokość ustalonego w sprawie wpisu od skargi, którymi może swobodnie dysponować oraz bez żadnych ograniczeń prowadzi ona działalność gospodarczą, regulując bieżące zobowiązania. Podnieść należy, że spółka w procedurze planowania wydatków związanych z działalnością gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem winna uwzględnić konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Ponadto w ocenie Sądu posiadanie na rachunku bankowym wolnych środków w kwocie [..] zł w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów oraz oznacza że osoba prawna dysponująca środkami finansowymi, których wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. Wobec podniesionych powyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił zażalenie.