IV SA/Wa 604/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] września 201 Or. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska [...] wymierzył Z. w W. administracyjną karę pieniężną w wysokości 13.164zł, za naruszenie w 2008r. warunków odprowadzania ścieków z oczyszczalni w D., określonych w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2008r. znak [...]. Od powyższej decyzji odwołał się Z. w W., wnosząc o uchylenie w całości decyzji organu wojewódzkiego i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Wskazano, że organ dokonał błędnych ustaleń faktycznych oraz naruszył przepisy prawa materialnego. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lutego 2011 r, znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] września 201 Or, W uzasadnieniu decyzji organ centralny wskazał, że w rozpatrywanej sprawie warunki odprowadzania ścieków zostały uregulowane w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2008r. Od tej decyzji przysługiwało odwołanie do Wojewody [...]. Z. w W. nie odwołał się, jak również nie wystąpił do organu o wyjaśnienie ewentualnych niejasności w decyzji w trybie art. 113 § 2 kpa. W obowiązującym w sprawie pozwoleniu w pkt II. 6 znajduje się zapis, iż oceny spełniania przez ścieki wymagań jakościowych dokonywać należy zgodnie z § 3-5 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006r. (Dz.U. Nr 137), którego pełny tytuł przywołany jest w podstawie prawnej decyzji Starosty [...]. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - Strona była zobowiązana do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska [...], Delegatura [...] w dniach 19 i 22 stycznia 2010r., wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, 8 analiz jakości ścieków nie wykazało przekroczeń i spełniało wymogi prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami - dalej ustawy Poś), natomiast pozostałe 4 analizy były wykonane przez stronę niezgodnie z wymogami art. 147a Poś, bowiem zostały wykonane w laboratorium niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. Art. 147a Poś nakłada od dnia 1 stycznia 2008r. na prowadzącego instalację oraz użytkownika urządzenia obowiązek zapewnienia pomiarów przez akredytowane laboratorium w rozumieniu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o systemie oceny zgodności, lub laboratorium posiadające uprawnienia do badania właściwości fizykochemicznych, toksyczności i ekotoksyczności substancji i preparatów nadane w trybie ustawy z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych - w zakresie badań, do których wykonywania są obowiązani. Prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, posiadający certyfikat systemu zarządzania jakością, mogą wykonywać pomiary wielkości emisji lub innych warunków korzystania ze środowiska, do których wykonywania są obowiązani, we własnym laboratorium, pod warunkiem że laboratorium to jest również objęte systemem zarządzania jakością. W związku z tym organ I-ej instancji przyjął, że nie może uznać 4 z przedkładanych mu wyników badań i zachodzi przesłanka art. 305a ust. 2 ustawy Poś nakładająca obowiązek wymierzenia kary. Zgodnie z art. 299 ust.l pkt 2 ustawy Poś wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Zgodnie z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy Poś, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Ustawodawca przyjął, że nie wykonanie wymaganej ilości pomiarów jest jednoznaczne z naruszeniem warunków odprowadzania ścieków w zakresie ich jakości i ilości. Zgodnie z art. 305 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym. Jeśli rok obowiązywania pozwolenia nie pokrywa się z rokiem kalendarzowym, to dokonuje się oceny spełniania warunków pozwolenia w roku jego obowiązywania. W przypadku naruszenia warunków pozwolenia w określonym roku jego obowiązywania ustala się wielkość naruszenia dla tego roku. Karę pieniężną dla roku kalendarzowego wymierza się przyjmując tylko tę część wielkości naruszenia warunków pozwolenia, które miały miejsce w danym roku kalendarzowym. Organ I-ej instancji dokonał analizy przekroczeń poszczególnych wskaźników za pierwszy rok obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (29.02.2008r.- 28.02.2009r.), a wyliczenia kary dokonano za rok kalendarzowy 2008, przyjmując wielkość naruszenia warunków pozwolenia wodnoprawnego za 307 dni tego roku. Kara pieniężna została ustalona zgodnie z § 9 ust 1, 2 i 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenia warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz. U. z 2005r. nr 260 poz. 2177). Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia, jeżeli przekroczenie dopuszczalnej ilości substancji w ściekach, w tym substancji wyrażonych jako wskaźnik, dotyczy więcej niż jednej substancji, do ustalenia kary przyjmuje się wszystkie substancje, za wyjątkiem substancji umieszczonych w załączniku do rozporządzenia pod poz. 60-76, dla których do obliczenia kary przyjmuje się ilość tej substancji, której przekroczenie pociąga za sobą najwyższy wymiar kary. W rozpatrywanej sprawie w ocenie organu II-ej instancji sankcja w postaci kary pieniężnej została zastosowana prawidłowo. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Ochrony wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga Z. w W. Zaskarżonej decyzji zarzucono, że wydana została z naruszeniem prawa polegającym na nieprzeprowadzeniu w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego i niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie art. 299, 305 i 305a ustawy Prawo ochrony środowiska. Podniesiono, że organ nie wykazał, iż doszło do przekroczenia warunków korzystania ze środowiska określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, ponieważ w pozwoleniu nie określono wymaganej liczby próbek ścieków, które winien był pobierać do badania użytkownik. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz, 1270 ze zm.), nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie trzeba podkreślić, że orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami) jak też przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r, w sprawie wysokości jednostkowych stawek kar za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi (Dz.U. Nr 260 poz. 2177). W okresie, za który została wymierzona kara, stronę skarżącą obowiązywały warunki określone w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2008r. W pozwoleniu tym w pkt II. 6 znajduje się zapis, iż oceny spełniania przez ścieki wymagań jakościowych dokonywać należy zgodnie z § 3-5 rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006r. (Dz.U. Nr 137), którego pełny tytuł przywołany jest w podstawie prawnej decyzji Starosty [...]. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - Strona była zobowiązana do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 2 powołanego w ww. pozwoleniu wodnoprawnym rozporządzenia w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, dla wymienionej w pkt. B.l pozwolenia wodnoprawnego wielkości RLM - 2350 - Strona była zobowiązana do wykonania w ciągu pierwszego roku obowiązywania pozwolenia 12 analiz jakości ścieków, a jeżeli zostanie wykazane, że ścieki spełniają wymagane warunki - 4 analizy w latach kolejnych. Ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska [...], Delegatura [...] w dniach 19 i 22 stycznia 2010r., wykazały, że w okresie za który została wymierzona kara, 8 analiz jakości ścieków nie wykazało przekroczeń i spełniało wymogi prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami - dalej ustawy Poś), natomiast pozostałe 4 analizy były wykonane przez stronę niezgodnie z wymogami art. 147a Poś, bowiem zostały wykonane w laboratorium niespełniającym wymagań określonych w tym przepisie. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 299 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zmianami), wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie lub naruszenie warunków określonych w pozwoleniu wodnoprawnym na podstawie pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do dokonania takich pomiarów. Stosownie do treści z art. 305 ust. 1. pkt 1 i 2 ww. ustawy, wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji i spełnione są warunki określone w art. 147a. Zgodnie natomiast z art. 305a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia, przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: o 80 % - w przypadku składu ścieków; o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach; w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków; o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Zgodnie z art. 305a ust 2 Prawa ochrony środowiska w przypadku nie spełnienia warunków prowadzenia pomiarów o których mowa w art. 147 a, przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie prowadzący instalację nie spełnił warunków prowadzenia pomiarów, o których mowa w art. 147a Prawa ochrony środowiska. Stąd zasadne było wymierzenie stosownej kary pieniężnej. W realiach niniejszej sprawy nie ma przy tym znaczenia, że ukarany podmiot nie zanieczyścił środowiska naturalnego. Nie ulega natomiast wątpliwości, że nie dołożył należytych starań w celu zapewnienia wykonywania badań jakości ścieków przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty i akredytacje. Za tego typu zaniedbania prawodawca europejski jak też krajowy przewidział stosowne sankcje. Przepisy, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie są zdaniem Sądu jednoznaczne i nie dawały organom administracji możliwości odstąpienia od wymierzenia kary, której wysokość ustalona została prawidłowo w oparciu o obowiązujące prawo. Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami, które wywołałyby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.