I OZ 727/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, , , po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 98/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wr 98/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Aktualnie pozostaje bez pracy, utrzymując się z odszkodowania w wysokości [...] zł. Podał również, że posiada zadłużenie w wysokości [...] zł z tytułu niespłaconych pożyczek. Wśród posiadanych składników majątkowych skarżący wymienił: nieukończony pawilon handlowy o powierzchni 88,80 m², mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 50,60 m² oraz niezabudowaną działkę gruntu o powierzchni 253 m². Skarżący wskazał również na następujące wydatki: udział w kosztach utrzymania mieszkania – [...] zł, koszt wyżywienia i odzieży – [...] zł, koszt lekarstw – [...] zł, opłata za telefon – [...] zł, opłaty pocztowe, koszt dojazdów, ubezpieczenie na życie, koszt przepisywania pism i inne różne usługi ok. [...] zł. Zaznaczył również, że żona posiada majątek odrębny i pobiera emeryturę, nie wskazał jednak w jakiej kwocie. Następnie wezwaniem z dnia 6 maja 2011 r. skarżący został zobowiązany do złożenia dodatkowych oświadczeń przez sprecyzowanie i udokumentowanie sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie wykonał powyższego zarządzenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe okoliczności nie stanowią przesłanki uzasadniającej przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Jak przyjął Sąd, we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie zawarł wszelkich, niezbędnych informacji pozwalających na ocenę jego sytuacji majątkowej. Mimo stosownego wezwania wnioskodawca nie wyjaśnił i nie udokumentował wielu okoliczności, kształtujących jego sytuację finansową, tj. nie przedłożył żadnego dokumentu potwierdzającego wysokość dochodu uzyskiwanego przez niego i żonę, nie złożył do akt dokumentu potwierdzającego wysokość wskazanego we wniosku zadłużenia, nie przedłożył aktualnych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, deklaracji podatkowych za 2010 r. oraz dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego dochodu w postaci "odszkodowania", nie podał czy korzysta ze wsparcia osób trzecich lub pomocy społecznej, nadto nie udokumentował wysokości niezbędnych, aktualnych, miesięcznych wydatków. W oparciu o przedstawione przez skarżącego informacje Sąd ustalił, że dochody skarżącego mają charakter stały i wynoszą [...] zł brutto miesięcznie. Przy czym, okoliczność, że skarżący prowadzi wspólnie z żoną gospodarstwo domowe świadczy o tym, iż żona skarżącego musi uczestniczyć w jakiejś części wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania. Skarżący nie wykazał, iż nie posiada środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, zatem Sąd odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie J. K. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia, zarzucając Sądowi pierwszej instancji dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego. Wskazał, że do wniosku o przyznanie prawa pomocy dołączył wyciąg z konta bankowego z dnia [...] maja 2011 r., z którego dostatecznie wynika, iż nie posiada oszczędności. W odniesieniu natomiast do żony skarżącego Sąd nie dostrzegł, że J. K. ([...] lata) jest jego drugą żoną od dnia [...] listopada 2010 r. i posiada majątek osobisty, a także ma niską emeryturę. Z tego też dochodu pokrywa swoje wydatki i utrzymanie, a skarżący pokrywa swoje wydatki i utrzymanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do działania przez wyznaczonego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi; Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też powinna ona złożyć oświadczenie majątkowe obejmujące dokładne dane o swoim stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym, a także oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie sądu, w wyznaczonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Prawidłowo więc Sąd pierwszej instancji stwierdziwszy, że oświadczenie majątkowe skarżącego jest niewystarczające, wezwał w dniu 6 maja 2011 r. skarżącego o jego uzupełnienie. Skarżący z obowiązku tego się nie wywiązał, tym samym nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Niedopełnienie obowiązku przesłania pełnej dokumentacji dotyczącej stanu majątkowego skarżącego, bo za taką nie można uznać złożonego przez niego wyciągu z konta bankowego za okres od dnia 1 stycznia do dnia 5 maja 2011 r. (k. 36 akt sądowych), uniemożliwiło Sądowi pierwszej instancji dokonanie właściwej oceny jego sytuacji majątkowej i w konsekwencji przesądziło o oddaleniu przedmiotowego wniosku. Z punktu widzenia art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy o dodatkowe informacje dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego należy potraktować jako niewykazanie, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z tych przyczyn, Sąd pierwszej instancji dokonał właściwej oceny przedstawionej przez skarżącego sytuacji majątkowej i rodzinnej i w oparciu o przedstawione przez skarżącego dokumenty, prawidłowo ocenił jego rzeczywiste możliwości płatnicze. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że na dochód skarżącego prowadzącego gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką składają się: odszkodowanie skarżącego w wysokości [...] złotych brutto oraz świadczenie emerytalne żony skarżącego. Z oświadczeń skarżącego nie wynika, by jego żona nie partycypowała w przedstawionych kosztach utrzymania, ponadto skarżący nie wskazał kwoty dochodu uzyskiwanego przez żonę. Wobec powyższego nie można podzielić podniesionych przez skarżącego w zażaleniu zarzutów w odniesieniu do błędnej oceny stanu faktycznego przez Sąd pierwszej instancji. Sąd ten bowiem, w oparciu o przedstawione przez skarżącego oświadczenie majątkowe i złożone dokumenty, dokonał właściwej oceny jego sytuacji materialnej z punktu widzenia przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.