II OZ 540/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-06-30
Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy twierdzenia strony skarżącej o zmowie sędziów z organami administracji publicznej, bez przedstawienia konkretnych dowodów, mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziów od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Twierdzenia strony skarżącej o zmowie sędziów z organami administracji publicznej, bez ich uprawdopodobnienia, nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Niezadowolenie strony z przebiegu postępowania lub kwestionowanie rozstrzygnięć procesowych nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego, gdyż strona może zwalczać wadliwe orzeczenia za pomocą środków odwoławczych. Sędzia jest wyłączony tylko w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 18 § 1 PPSA lub gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności na podstawie art. 19 PPSA, co w niniejszej sprawie nie zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając im zmowę z organami administracji publicznej w ramach przestępczości zorganizowanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. dwukrotnie oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności sędziów. Na postanowienie oddalające wniosek skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Go 776/10 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi H. D. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie
W piśmie z dnia 9 lutego 2011 r. (złożonym w dniu rozprawy wyznaczonej na dzień 10 lutego 2011 r.) skarżący zawarł wniosek o wyłączenie sędziów WSA w Gorzowie Wlkp. – M. S. i J. J. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek H. D. o wyłączenie sędziów.
Następnie w piśmie procesowym z dnia 7 kwietnia 2011 r. (złożonym w dniu rozprawy wyznaczonej na dzień 7 kwietnia 2011 r.) skarżący zawarł ponowny wniosek o wyłączenie dwóch członków składu orzekającego, tj. sędziów WSA w Gorzowie Wlkp. M. s. i J. J. W obszernym uzasadnieniu pisma, odnosząc się do powyższego wniosku, skarżący uzupełnił swój wniosek o wyłączenie sędziów złożony przy piśmie procesowym z dnia 9 lutego 2011 r., poprzez podanie, iż sędziowie ci działali wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami tj. Sędzią WSA M. T. , Sędzią WSA M. B. , mgr inż. E. W. ,mgr inż. T. C. , mgr inż. T. S. w ramach przestępczości zorganizowanej, z wykorzystaniem organów administracji publicznej – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. , Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wlkp., a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił wniosek o wyłączenie sędziów. Jak wskazał Sąd, argumentacja przytoczona przez skarżącego, uzasadniająca – jego zdaniem – wyłączenie sędziów wskazanych we wniosku od rozpoznania niniejszej sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Ograniczyła się ona przede wszystkim do twierdzeń, że sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. działają w zmowie przeciwko skarżącemu z urzędnikami wydającymi akty i podejmującymi czynności zaskarżane do tego Sądu. Wnioskodawca nie uprawdopodobnił, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów wskazanych we wniosku. W szczególności za takie uprawdopodobnienie nie mogą być uznane zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia na temat sędziów tego Sądu. Fakt, iż strona nie akceptuje rozstrzygnięć procesowych sądu czy zarządzeń wydawanych w toku postępowania, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez sąd pierwszej instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, Lex nr 555970).
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczeń złożonych przez sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby uzasadniać ich wyłączenie. Podniesione przez skarżącego argumenty, że sędziowie ci działają w zmowie z organami administracji publicznej nie zostały zaś uprawdopodobnione. Jak trafnie natomiast wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia fakt, że skarżący nie jest zadowolony z dotychczasowego prowadzenia postępowania przez sąd nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Wobec powyższego skoro nie można stwierdzić aby w sprawie niniejszej zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów orzekających w sprawie niniejszej należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2011 r., oddalił wniosek H. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło