II SAB/Rz 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie bezczynności w sprawie ustalenia jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu - postanawia - odrzucić skargę. Przedmiotem niniejszego postępowania jest skarga W. S. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego polegającą na nieustaleniu jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku z pełnioną służbą w Służbie Więziennej. Jak wynika z akt sprawy, kartą skierowania z dnia [...] kwietnia 2010r. funkcjonariusz Służby Więziennej W. S. został skierowany na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R., celem ustalenia jego dalszej zdolności do służby w SW i wydania orzeczenia o przydatności do pełnienia służby w SW. Powodem powyższego było długotrwałe przebywanie funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim. Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w R. w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. wskazała, że u W. S. rozpoznano przewlekłą nerwicę neurasteniczną, jednocześnie uznano go za inwalidę oraz zaliczono do trzeciej grupy inwalidzkiej, ze wskazaniem, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą w SW. Następnie wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010r. W. S. zwrócił się do Dyrektora Zakładu Karnego o wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku ze służbą. W dniu [...] września 2010r. Dyrektor Zakładu Karnego wydał kartę skierowania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. w celu określenia procentowego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą powstałą w związku ze służbą w Służbie Więziennej. Pismem z dnia [...] października 2010r. znak: [...] Wojewódzka Komisja Lekarska MSWiA w R. zwracając kartę skierowania W. S. poinformowała Dyrektora Zakładu Karnego, że Minister Sprawiedliwości nie wydał do rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2010r. /Dz.U. nr 147 poz. 989/ w sprawie wykazu chorób, z tytułu których funkcjonariuszowi Służby Więziennej przysługuje jednorazowe odszkodowanie, przepisów wykonawczych określających wielkość procentowego uszczerbku na zdrowiu dla poszczególnych rodzajów chorób. O powyższym stanowisku Dyrektor Zakładu Karnego poinformował pismem z dnia [...] października 2010r. W. S., pouczając go jednocześnie, że w przypadku wydania stosownych przepisów wykonawczych do rozporządzenia skierowanie na Komisję Lekarską będzie mogło nastąpić po ponownym złożeniu wniosku. W dniu [...] marca 2011r. W. S. ponownie złożył wniosek o wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku ze służbą. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Zakładu Karnego pismem z dnia [...] marca 2011r. wskazał, że wobec braku orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. ustalającej procentowy uszczerbek na zdrowiu, nie nadaje sprawie biegu. Jednocześnie wskazał, że od dnia [...] sierpnia 2010r. w sprawie rozpatrywania wniosków i służb uprawnione jest Biuro Emerytalne Służby Więziennej. W dalszej kolejności w dniu [...] marca 2011r. (data wpływu do Zakładu Karnego) W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego i wniósł o zobowiązanie tego organu do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2011r. o wypłatę jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku ze służbą. Skarżący zarzucił: 1/ naruszenie art. 118 ustawy z dnia 9.04.2010r. o Służbie Więziennej /Dz.U. Nr 779, poz. 523/ poprzez jego niezastosowanie i niewydanie decyzji; 2/ naruszenie § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.07.2010r. w sprawie postępowania dotyczącego przyznawania odszkodowań i zwrotu kosztów zaopatrzenia w wyroby medyczne funkcjonariuszom Służby Więziennej /Dz.U. Nr 142, poz. 957/ poprzez stwierdzenie braku kompetencji mimo, iż przepis wskazuje organ właściwy w sprawie; 3/ naruszenie art. 6, art. 7 ustawy z dnia 14.06.1960 r. /Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ - zwana dalej k.p.a. poprzez niezastosowanie przepisów prawa, niezałatwienie sprawy i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego. W uzasadnieniu W. S. zakwestionował stanowisko organu, jakoby Biuro Emerytalne Służby Więziennej było organem właściwym do rozpoznania jego wniosku o przyznanie jednorazowego odszkodowania. W przedmiotowej sprawie, na mocy § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.07.2010r. właściwym w sprawie jest Dyrektor Zakładu Karnego. Za chybiony skarżący uznał argument o niemożności wydania decyzji z uwagi na brak orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. ustalającego procentowy uszczerbek na zdrowiu. Podniósł, że to rzeczą organu odszkodowawczego jest przeprowadzenie postępowania, zbadanie całokształtu sprawy i ustalenie odszkodowania. Wskazując na zmianę stanu prawnego tj. na ustawę z dnia 13.08.2010r. o Służbie Więziennej oraz wydane do niej przepisy wykonawcze skarżący uznał, że organ nie może uchylać się od merytorycznego rozpoznania jego wniosku tłumacząc się brakiem przepisów określających wielkość procentowego uszczerbku na zdrowiu dla poszczególnych rodzajów chorób. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Karnego podkreślił, że nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu podległej mu jednostki. W dalszej części uzasadnienia organ zrelacjonował dotychczasowy przebieg postępowania i jako przyczynę niezałatwienia sprawy wskazał na brak podstawy prawnej do wydania decyzji w sprawie przyznania jednorazowego. Zarządzeniem z dnia 17 maja 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wezwał W. S. do złożenia oświadczenia czy przed wniesieniem skargi do WSA w Rzeszowie składał zażalenie na bezczynność ww. organu w trybie art. 37 k.p.a. do organu wyższego stopnia. Jednocześnie pouczono skarżącego o treści art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a. W zakreślonym terminie skarżący pismem z dnia 27 maja 2011 (data nadania w urzędzie pocztowym) wyjaśnił, że nie składał zażalenia na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w trybie art. 37 k.p.a. Równocześnie zwrócił uwagę, że zażalenie takie wniósł "w dniu dzisiejszym" (tj. 27.05.2011r.) za pośrednictwem poczty, na potwierdzenie czego dołączył dowód nadania zażalenia do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wraz z odpisem takiego zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowań, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej. Stosownie zaś do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.) Warunkiem wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej jest uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z ugruntowanym poglądem w orzecznictwie i doktrynie warunkiem wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. Niezłożenie takiego zażalenia stanowi brak formalny skargi, skutkujący jej odrzuceniem – (por. postanowienie NSA z dnia 17.10.1997 r., sygn. IV SAB 31/97 – publ. OSP 1998/10 poz. 185). Tak więc wniesienie skargi do sądu na bezczynność organu jest możliwe tylko wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., ponieważ zażalenie, o którym mowa w tym przepisie, jest równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. (por: wyrok WSA w Warszawie z dnia 15.11.2007 r., sygn. I SAB/Wa 112/2007 – publ. LexPolonica nr 2000470). W przedmiotowej sprawie W. S. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego polegającą na nieustaleniu jednorazowego odszkodowania z tytułu uszczerbku na zdrowiu pozostającego w związku z pełnioną służbą w Służbie Więziennej. Oznacza to, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. skarżący przed złożeniem skargi do WSA w Rzeszowie powinien wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia tj. do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że W. S. tego nie uczynił. Skarżący złożył co prawda zażalenie, jednakże zostało ono wniesione już po złożeniu skargi do WSA w Rzeszowie na bezczynność organu. Z zestawienia dat wynika, że skarga W. S. wpłynęła do Zakładu Karnego w dniu [...] marca 2011r. (k. 3 akt sądowych sprawy), zaś zażalenie do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej, jako organu wyższego stopnia skarżący nadał w urzędzie pocztowym w dniu 27 maja 2011r. Fakt złożenia określonego wyżej zażalenia już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, powoduje, że tut. Sąd zobligowany jest skargę odrzucić. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn. Do przyczyn takich zalicza się m. in. niewyczerpanie przed wniesieniem skargi na bezczynność środka zaskarżenia w postaci zażalenia, przewidzianego w art. 37 k.p.a. – (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 88). Z powyższych względów bezprzedmiotowym stało się odniesienie się przez Sąd do zarzutów merytorycznych skargi. Mając na uwadze powyższe, działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia i skargę W. S., jako niedopuszczalną odrzucił.