II OZ 1312/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 290/11 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 04 października 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 290/11 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku nakazania wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Lu 290/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił Z. M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że po rozpoznaniu sprawy na rozprawie sądowej w dniu 20 września 2011 r., na której był obecny skarżący Z. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ogłosił w dniu 4 października 2011r. wyrok, którym oddalił skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] marca 2011r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku nakazania wykonania określonych robót budowlanych. W dniu 14 października 2011r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku (który jednocześnie załączył) o uzasadnienie powyższego wyroku. Skarżący podniósł, że podczas rozprawy w dniu 20 września 2011r. źle usłyszał datę ogłoszenia wyroku i zamiast 4 października 2011r. zapisał 14 października 2011r., dlatego na ogłoszenie stawił się w sądzie w dniu 14 października 2011r., a więc już po wydaniu i ogłoszeniu wyroku, wobec czego tego samego dnia złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie bez tak rozumianej winy. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż okoliczność powoływana przez skarżącego świadczy o tym, że nie zachował on należytej czujności wymaganej w tej sytuacji. Sąd pierwszej instancji uznał, iż w razie wątpliwości co do usłyszanej daty skarżący mógł jeszcze podczas rozprawy dopytać o nią przewodniczącego składu sędziowskiego albo później - telefonicznie w sekretariacie sądu. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Z. M. złożył zażalenie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o uzasadnienie ze swojej winy, podczas gdy okoliczności sprawy prowadzą do odmiennego wniosku. W ocenie pełnomocnika skarżący spełnił wszystkie wymogi potrzebne do prawidłowego złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik zaznaczył, iż skarżący jako osoba słabo słysząca dopytywał się Sąd, czy aby na pewno dobrze usłyszał datę wydania wyroku jednak i drugi raz źle usłyszał. Zdaniem pełnomocnika skarżący swoją postawą dopełnił wszelkich starań, aby właściwie zapisać termin rozprawy i trudno przypisywać mu winę. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest niezrozumiałe i pozbawione jakiejkolwiek logiki, gdzie w kluczowym zdaniu Sąd wyraża pogląd, że "Wniosek zasługuje na uwzględnienie". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przywrócić, na wniosek strony, uchybiony termin do dokonania czynności w postępowaniu, o ile uchybienie nastąpiło bez winy strony. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na wnioskodawcy, co wynika z art. 87 § 2 tej ustawy. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W związku z tym stwierdzić należy, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Stwierdzić należy, iż zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie zachował należytej staranności w wymaganej w sytuacji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy skarżący ma świadomość swojego stanu zdrowia i związanych z nim problemami ze słuchem, powinien dołożyć szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności prowadzącej do ustalenia terminu publikacji orzeczenia poprzez dopytanie na rozprawie Przewodniczącego składu orzekającego, bądź dokonanie powyższych ustaleń w sekretariacie. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, zresztą w samym wniosku skarżący napisał, iż "mogłem źle usłyszeć", a więc sam nie ma pewności co do zaistniałej sytuacji. W odniesieniu do kwestii dotyczącej niezrozumiałości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż argument ten nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż argumentacja Sądu zawarta w uzasadnieniu jest zgodna z sentencją zaskarżonego orzeczenia, Sąd wskazał podstawę orzeczenia oraz umotywował w sposób właściwy przyczyny podjętego stanowiska. W tej sytuacji wyrażenie, na które powołuje się pełnomocnik skarżącego należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarską. Wobec powyższego w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób podważyć prawidłowego w świetle przepisów prawa stanowiska Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił w stopniu wystarczającym, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jego winy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.