VII SA/Wa 711/11

WyrokWSA w Warszawie2011-07-01

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., może być uznany za stronę postępowania administracyjnego w sprawie sposobu wykorzystania budynku mieszkalnego i czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu braku przymiotu strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ wnioskodawca J.K. nie posiadał interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Brak interesu prawnego wynikał z faktu, że sposób wykorzystania budynku mieszkalnego (w tym niewielkiej części jako biura) na działce sąsiedniej, znajdującej się w odległości 10,5 m od działki skarżącego, nie wpływał negatywnie na jego sytuację prawną i nie naruszał jego praw materialnych. Dominującą funkcją budynku była funkcja mieszkalna, co było zgodne z przepisami Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Wnioskodawca J.K. złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie sposobu wykorzystania budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce, twierdząc, że jest on wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem i decyzją o warunkach zabudowy, a także że prowadzona jest tam działalność gospodarcza (przedsiębiorstwo transportowe). Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając J.K. za stronę nieposiadającą interesu prawnego. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.K., podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Decyzją z dnia (...) października 2010 r., Nr (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył wszczęte na wniosek J. K. postępowanie administracyjne w sprawie sposobu wykorzystywania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w S. przy ul. (...) na terenie działki o nr geod. (...) niezgodnie z przeznaczeniem. W uzasadnieniu organ podał, że podczas oględzin w dniu (...) czerwca 2010 r. ustalono, iż na nieruchomości zlokalizowany jest między innymi budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni użytkowej 152,90 m2, oddalony o ok. 10,5 m od granicy działki J. K. Pomieszczenie zlokalizowane na parterze budynku o powierzchni ok. 10,20 m2 wykorzystywane jest jako biuro prowadzonej przez małżonków Ł. działalności gospodarczej, pozostała część budynku przeznaczona jest na cele mieszkalne. Podczas kontroli właściciele nieruchomości przedstawili projekt budowlany stanowiący załącznik do pozwolenia na budowę oraz decyzję z dnia (...) lipca 1996 r. ustalającą dla tej inwestycji warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z którą działka położona jest w obszarze strefy mieszkaniowo-usługowej koncentrującej zabudowę średnio intensywną z dopuszczeniem wszystkich rodzajów usług i produkcji nieuciążliwych dla otoczenia. Ponadto przedstawiono zaświadczenie z dnia (...) kwietnia 2001 r., z którego wynika, że I. i P. Ł. zawiadomili w dniu 2 kwietnia 2001 r. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że aktualny sposób użytkowania budynku mieszkalnego nie wpływa ujemnie na działkę J. K., w związku z czym nie może on skutecznie żądać wszczęcia postępowania dotyczącego sposobu jego użytkowania, gdyż nie posiada interesu prawnego Decyzją z dnia (...) grudnia 2010 r., Nr (...) (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. K., -utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę prawną dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując, że dalsze prowadzenie postępowania wszczętego na wniosek podmiotu nie będącego stroną, pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa. Zdaniem organu odwoławczego budynek mieszkalny wykorzystywany jest zgodnie z jego przeznaczeniem, a jego znaczna odległość od granicy działki (ok. 10,5 m.) wyklucza możliwość jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania na działkę nr (...), której właścicielem jest J. K. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący decyzji zarzucił naruszenie: - art. 3 pkt 1 a i b w zw. z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego; - art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa; - art. 66 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4 w zw. z art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego; - art. 71 a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego; - art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z § 11 ust. 1 i 2 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 i 3 pkt 1, 2, 3, i 4 w zw. z ust. 4 i 6 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W skardze podniesiono, że budynek mieszkalny użytkowany jest niezgodnie z decyzją o warunkach zabudowy oraz niezgodnie ze swoim przeznaczeniem. Zdaniem skarżącego na nieruchomości I. i P. Ł. prowadzone jest przedsiębiorstwo transportowe, co jest niedopuszczalne w zwartej zabudowie mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargę (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą umorzono postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek J. K. Organ umarzając postępowanie administracyjne uznał, że wszczął je na wniosek podmiotu, który nie może być uznawany za stronę postępowania. Przypomnieć w związku z powyższym należy, że co do zasady postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu – art. 61 § 1 k.p.a. Żądanie wszczęcia postępowania przez podmiot, który według własnej oceny ma w danej sprawie interes prawny obliguje organ do jego wszczęcia. W toku tego postępowania organ administracji publicznej ma jednak obowiązek zweryfikować przymiot strony wnioskodawcy. Stwierdzenie, że nie posiada on interesu prawnego, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w określonej sprawie pociąga za sobą konieczność umorzenia wszczętego postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Wskazać należy, iż pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Podmiot ma więc interes faktyczny, jeżeli w jakiejś sytuacji, obecnej lub przyszłej, odniesie on bezpośrednią korzyść na skutek działań lub zaniechań organu administracji. Podmiot mający interes faktyczny może żądać od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z 5 października 1998r., II SA 1104/98). Nie każdy jednak związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu, a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W orzecznictwie podkreśla się, że musi on mieć postać kwalifikowaną. Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy tez kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Odnosząc powyższe do niniejszego postępowania, zgodzić należy się ze stanowiskiem organu co do braku interesu prawnego, który warunkowałby przyznanie J. K. przymiotu strony w sprawie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. (...) w S. Z akt postępowania wynika, że budynek mieszkalny na działce (...) znajduje się w odległości 10,5 m od granicy z działką skarżącego. Takie usytuowanie budynku, w którym jedno z pomieszczeń wykorzystywane jest na biuro, pozostaje bez wpływu na sąsiednie nieruchomości, w tym działkę J. K. Ponadto z akt postępowania wynika, że inwestor uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Należy pokreślić, że ustawa Prawo budowlane wprost wskazuje jakie cechy musi spełniać budynek, aby mógł być uważany za budynek mieszkalny. Zgodnie z art. 3 ust. 2 a Prawa budowlanego budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. W niniejszej sprawie cały budynek posiada 152,9 m2 powierzchni użytkowej z czego tylko ok. 10,2 m2 wykorzystywane jest jako biuro (jedno pomieszczenie), pozostała część budynku na cele mieszkalne. Z uwagi na powyższe dominującą funkcją budynku jest funkcja mieszkaniowa i dlatego nie można w tym przypadku twierdzić, że budynek mieszkalny jest wykorzystywany niezgodnie z przeznaczeniem. W tak ustalonym stanie technicznym organ niewadliwie uznał, że wszczęte na wniosek J. K. postępowanie należy umorzyć z powodu braku u wnioskodawcy przymiotu strony. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło