II OZ 149/12

II OZ 149 / 12 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 570/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 570/11 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji postanawia oddalić zażalenie. II OZ 149 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego R. S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 4 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż uzasadnienie wyroku doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 sierpnia 2011 r. Dnia 5 września 2011 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną, która zawierała wady. Stąd zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału pełnomocnik skarżącego został wezwany do ich usunięcia. Wezwanie to odebrał 13 września 2011 r. pracownik kancelarii prawnej pod adresem podanym przez pełnomocnika jako adres do korespondencji. W dniu 27 września 2011 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej, stwierdzając, że w dniu 18 września 2011 r. powyższe braki zostały uzupełnione poprzez wysłanie w tym dniu przesyłki listowej zawierającej wnioskowane przez Sąd braki. Przesyłkę tę pracownik sekretariatu pełnomocnika skarżącego wysłał korzystając z usługi pocztowej w placówce operatora publicznego, ale na kopercie nie podał dokładnego adresu Sądu, tzn. nie podał nazwy ulicy ani numeru budynku. Mimo tego braku przesyłka ta została przyjęta przez pracownika Poczty i wysłana do Sądu, o czym świadczy stempel poczty umieszczony na kopercie. Dnia 23 września 2011 r. placówka Poczty zwróciła nadawcy przesyłkę, wzywając do dokładnego określenia adresata poprzez dokonanie wyboru spośród wszystkich sądów rejonowych w Krakowie. Tym samym, w ocenie skarżącego, uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło z przyczyn wskazujących na brak jego winy. Do wniosku dołączono oryginał koperty z datą nadania 18 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmawiając przywrócenia ww. terminu, wskazał na regulację z art. 86- 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oraz to, że dopuszczalne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu przez skarżącego z powodu negatywnych skutków, jakie uchybienie tego terminu powodowało dla R. S. w toku postępowania sądowego (przesłanka wynikająca z art. 86 § 2 p.p.s.a.), a to dlatego, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest wniesienie jej bez braków formalnych (art. 176 p.p.s.a.). Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu jednocześnie z dołączeniem pełnomocnictwa z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz dwoma odpisami skargi kasacyjnej, czym spełnił drugą przesłankę wynikającą z art. 87 § 4 p.p.s.a. Nie minął również okres jednego roku od uchybienia terminu. Przyjmując jako bardzo prawdopodobne, że zwrot przesyłki wysłanej w dniu 18 września 2011 r., nastąpił 23 września 2011 r., to również dochowany został termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący złożył taki wniosek 27 września 2011 r., czyli w przeciągu 4 dni od uzyskania informacji o przyczynie braku doręczenia Sądowi przesyłki zawierającej uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. W ocenie Sądu nie została spełniona ostatnia z przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, tj. skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy jego pełnomocnika w uchybieniu terminu. Analizując treść wniosku Sąd uznał, że podaje on zasadniczo jeden argument- podanie przez pracownika sekretariatu pełnomocnika skarżącego niekompletnego adresu Sądu (bez nazwy ulicy i numeru budynku) i przyjęcie takiej przesyłki przez pracownika Poczty Polskiej. Jak podkreślił Sąd, skoro skarżący ustanowił w tej sprawie pełnomocnika, to skutki prawne związane np. z liczeniem terminu do dokonania określonej czynności lub wysłaniem przesyłki należy wiązać tylko z postępowaniem samego pełnomocnika. Okoliczność, że pełnomocnik posłużył się osobą zatrudnioną w kancelarii, której adres do korespondencji sam podał i pracownik ten wysłał daną przesyłkę, zastępując tym samym pełnomocnika musi być traktowane tak, jakby było to działanie samego pełnomocnika. Ponieważ ta osoba wykonała czynność pełnomocnika, to i odpowiedzialność za skutek takiej czynności winna być przypisywana pełnomocnikowi. Jako nieprawidłową ocenił przy tym Sąd czynność pełnomocnika nadania przesyłki listowej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Krakowie adresując ją: Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział II 31-511 Kraków. Tak zaadresowana przesyłka rzeczywiście nie mogła być doręczona adresatowi. Brak podania nazwy ulicy i numeru budynku uniemożliwia jej doręczenie. Pełnomocnik skarżącego z pewnością znał adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – widnieje on, bowiem na dowodzie doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, a i wnosząc samą skargę kasacyjną pełnomocnik prawidłowo podał adres tego Sądu. Ponadto stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, a więc należy wymagać od takiej osoby wyższego miernika dbałości o prowadzone sprawy niż od osoby np. nie zajmującej się zawodowo prawem. Mając na uwadze obiektywny miernik staranności, który wymaga od każdego należytego dbania o swoje interesy, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zasadnym było przyjęcie, że pełnomocnik strony skarżącej nie dochował staranności w prowadzeniu sprawy administracyjnej i nie uzasadnił przyczyn nie dochowania terminu. Również nie można uznać braku winy po stronie pełnomocnika i z tego względu, że przesyłka z 18 września 2011 r. została przyjęta przez pracownika Poczty Polskiej S.A. Nie jest to okoliczność, która w jakikolwiek sposób zwalniałaby z winy pełnomocnika strony. Co najwyżej można wskazać, że ewentualnie pracownik Poczty Polskiej, przyjmując przesyłkę, nie dopatrzył się błędnie podanego adresu, ale to nie pracownik poczty miał obowiązek podania prawidłowego adresu, tylko pełnomocnik. Ponadto na przesyłce z dnia 18 września 2011 r. widnieje znaczek pocztowy o nominalne 1,55 zł, a taka opłata obejmuje tylko zwykłe (nie rejestrowane) przesyłki listowe o wadze do 50 g. Są to tzw. przesyłki listowe ekonomiczne - gabaryt A. Takie przesyłki nie muszą być przyjmowane przez pracownika poczty celem ich nadania i wystarczającym jest ich wrzucenie do skrzynek pocztowych. Można również wskazać, że pewną nieostrożnością samego pełnomocnika było nadanie przesyłki z dnia 18 września 2011 r. właśnie jako przesyłki listowej ekonomicznej, a to dlatego, że w razie np. zagubienia tej przesyłki lub utraty, nadawca mógłby mieć duże trudności z dowodzeniem, że w ogóle taką przesyłkę wysłał lub daty, w której ją wysłał. Takie, bowiem przesyłki nie są rejestrowane. Powyższe okoliczności zdaniem Sądu prowadzą do konstatacji, że przy dołożeniu najmniejszej staranności pełnomocnik skarżącego mógł skutecznie (w terminie) uzupełnić braki formalne skargi kasacyjnej. Z przedstawionych wyżej przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 86 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. polegające na błędnej wykładni tego przepisu skutkującej przyjęciem, że skarżący nie uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy jego pełnomocnika w uchybieniu terminu. Powołując się na ten zarzut, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia, polegającą na uwzględnieniu wniosku pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Wskazując na przepisy normujące regulacje pocztowe, w szczególności ustawę z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159), § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34) skarżący stwierdził, że z przepisów tych nie wynika, aby konieczne było posłużenie się nazwą ulicy lub numerem budynku. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącego stwierdził, że pomimo iż na wysyłanej przez niego przesyłce nie znalazła się nazwa ulicy oraz numer budynku danego sądu administracyjnego, spełnił warunki niezbędne do doręczenia przesyłki, skoro naniósł w sposób trwały i czytelny na jej opakowaniu informacje identyfikujące w sposób jednoznaczny jej adresata. Niemniej, kiedy przesyłka jest kierowana do instytucji publicznej, w dodatku jedynej takiej w regionie, doręczenie jej nie napotyka żadnych przeszkód. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek, więc o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wskazał na żadne niezawinione swoje działanie w tym zakresie. Skarżący nie przedstawił również w rozpoznawanym zażaleniu żadnych takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny Sądu pierwszej instancji. Z pewnością nie mogą być nimi okoliczności, w jakich pracownik pełnomocnika skarżącego uzupełnił braki formalne skargi kasacyjnej, do uiszczenia których został wezwany sam pełnomocnik. W nawiązaniu do argumentacji zażalenia, którego autor odwołuje się do § 40 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych należy zauważyć, że zgodnie z jego treścią "do przemieszczenia i doręczenia, z zastrzeżeniem § 39 ust. 3, przyjmowana jest przesyłka oznaczona poprzez naniesienie w sposób trwały i czytelny na jej opakowaniu informacji identyfikujących w sposób jednoznaczny adresata i nadawcę wraz z właściwymi kodami pocztowymi". Kluczowe jednak dla odczytania tego przepisu są definicje ustawowe zawarte w ustawie z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1159 ze zm.- zwanej dalej Prawem pocztowym). I tak przez pojęcie przesyłki (art. 3 pkt 16 tej ustawy) rozumie się rzeczy opatrzone adresem (oznaczenie adresata przesyłki lub kwoty przekazu pocztowego oraz miejsca doręczenia wskazanego przez nadawcę- art. 3 pkt 1), przedłożone do przyjęcia lub przyjęte przez operatora w celu doręczenia adresatowi (podmiot określony przez nadawcę jako odbiorcę przesyłki- art. 3 pkt 2 in principio). Wśród przesyłek zostały wyróżnione m.in. przesyłka polecona (art. 3 pkt 19) i przesyłka z korespondencją (art. 3 pkt 22). Z powyższych przepisów wynika zatem jednoznacznie, iż wskazanie miejsca doręczenia przesyłki adresatowi jest elementem niezbędnym tej przesyłki, zaś brak w tym zakresie powoduje konieczność zwrotu przesyłki nadawcy (art. 27 ust. 1 Prawa pocztowego). Podstawowe znaczenia ma tu również zasada określona w art. 26 ust. 1 Prawa pocztowego, że przesyłkę lub kwotę pieniężna określoną w przekazanie pocztowym, z zastrzeżeniem ust. 2- 6, doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub umowie o świadczenie usługi pocztowej. Stwierdzić również trzeba, iż argumentacja zażalenia, wskazująca że w mieście Krakowie znajduje się tylko jeden Wojewódzki Sąd Administracyjny, a więc operator pocztowy winien sam poszukiwać jego adresu, jest w istocie próbą przerzucenia odpowiedzialności za błędnie nadaną w świetle obowiązujących przepisów przesyłkę listową, w sytuacji gdy operator ten nie miał obowiązku doszukiwania się tego adresu. O ile słusznie może budzić wątpliwości skarżącego adnotacja operatora pocztowego "Zwrot do nadawcy. Podać którego Sądu Rejonowego dotyczy (dla Krakowa- Krowodrzy, Nowej Huty, Pogórza, Śródmieścia)", o tyle naniesienie adnotacji "Adresat niedokładny. Zwrot do nadawcy" w pełni już odzwierciedlał przyczyny zwrotu przesyłki. Wskazując na powyższe, podzielić trzeba było twierdzenia Sądu pierwszej instancji, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, a zawinione działania jego profesjonalnego pełnomocnika i osoby, którą się posłużył obciążają samego skarżącego. Tym samym za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 87 § 2 p.p.s.a. Ze wskazanych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.