II GSK 715/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-07-05
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Zofia Borowicz, Małgorzata Korycińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" są zgodne z upoważnieniem ustawowym i Konstytucją RP, w szczególności w zakresie wyłączenia z kręgu beneficjentów osób będących współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. dotyczące rent strukturalnych, w tym § 4 pkt 5, § 6 ust. 1 pkt 1 i § 19 ust. 3 pkt 2, nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i nie naruszają Konstytucji RP. Sąd uchylił zaskarżony wyrok WSA, uznając, że nie można różnicować kręgu beneficjentów pomocy finansowej w aktach podustawowych bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy, a przepisy te są zgodne z prawem wspólnotowym i krajowym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej, darując następnie część nieruchomości rolnych swojemu synowi. Decyzje przyznające rentę zostały następnie stwierdzone nieważnością przez organy ARiMR, które uznały, że wnioskodawczyni nie spełniła warunku posiadania co najmniej 3 ha użytków rolnych, ponieważ część darowanej nieruchomości stanowiła jej współwłasność z synem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając przepisy rozporządzenia o rentach strukturalnych za niezgodne z Konstytucją RP. Prezes ARiMR wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędziowie NSA Zofia Borowicz Małgorzata Korycińska Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 marca 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1913/09 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. nr nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznanie renty strukturalnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania, 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości
U Z A S D N I E N I E
Zaskarżonym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 15 marca 2010r., sygn. akt V SA/Wa 1913/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009r. nr [...] znak [...] w punkcie 1. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną w mocy decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji rolnictwa z [...] grudnia 2008r., w punkcie 2 stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, w punkcie 3. zasądził od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz W. B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że W. B. (dalej: skarżąca) w dniu [..] sierpnia 2007r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B. wniosek o przyznanie renty strukturalnej.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. stwierdził, iż W. B. spełnia wstępne warunki wymagane do uzyskania renty strukturalnej.
W dniu [...] stycznia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w B. wpłynął akt notarialny z dnia [...] grudnia 2007 r. (Repertorium [...] nr [...]) zatytułowany "umowa darowizny (celem uzyskania renty strukturalnej)", na mocy którego W. B. (matka obdarowanego) oraz P. D. B. (brat obdarowanego) darowali W. T. B. swoje udziały w nieruchomościach rolnych stanowiących przedmiot wymienionego wniosku z dnia [...] sierpnia 2007r. o przyznanie renty strukturalnej.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał W. B. od stycznia 2008 roku do sierpnia 2017 r. rentę strukturalna w wysokości 985,81 zł. Wysokość przyznanej renty strukturalnej na mocy decyzji z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydanej przez ten sam organ, została powiększona o kwotę 64,07 zł.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. stwierdził nieważność decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej i powiązanej z nią decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej przyznanej W. B..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż większość użytków rolnych przekazanych przez stronę na rzecz następcy w dniu [...] grudnia 2007 r. stanowiła jej współwłasność z synem D. B.. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznając W. B. rentę strukturalną dopuścił się zatem rażącego naruszenia przepisu § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o rentach strukturalnych.
Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz przytoczył treść § 4 pkt 5 i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm.). Wskazał, iż w świetle § 4 pkt 5 i § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rentę strukturalną można przyznać tylko takiej osobie, która przekazała gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej, co najmniej 3 ha, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka jak również przedmiotem ich współwłasności. W ocenie organu II instancji ze względu na to, iż w przedmiotowej sprawie całość przekazanych użytków rolnych stanowiących własność jedynie W. B. wynosiła 1,27 ha, brak było podstaw do przyznania jej renty strukturalnej. Zdaniem Prezesa ARiMR, zasadnie zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu [...] listopada 2009 r. W. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] października 2009 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi W. B. podniosła, iż spełniła wszystkie warunki prawem wymagane do otrzymania renty strukturalnej. Wyjaśniła, iż przekazała swojemu następcy W. B. gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 16,78 ha, przy czym 1,27 ha stanowiło przedmiot jej własności osobistej, a 15,51 ha stanowiło przedmiot jej współwłasności. Współwłaścicielem przekazywanej części gospodarstwa był syn P. B. a jego udział wynosił 3/32. Skarżąca podniosła, iż jej zdaniem przekazanie przedmiotu współwłasności należy traktować tak samo jak przekazanie przedmiotu własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie z innych powodów niż wskazane w skardze.
Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja organu II instancji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej wydane zostały na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 109, poz. 750 ze zm.) – zwanego dalej: "rozporządzeniem o rentach strukturalnych", wydanego w oparciu o delegację ustawową określona w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm., powoływanej dalej jako "ustawa o rozwoju obszarów wiejskich").
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z § 4 rozporządzenia wykonawczego, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym"; 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników; 4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie m., p., ś. lub ś. - co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa; 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Zgodnie z § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia "warunek przekazania gospodarstwa rolnego uważa się za spełniony jeżeli zostały przekazane wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa, będące zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności. Przepis ten odgrywa istotną rolę w procedurze orzekania o prawie do renty bowiem § 19 ust 3 rozporządzenia nakazuje wydanie decyzji o odmowie przyznania prawa do renty w sytuacji gdy w wyniku weryfikacji wniosku o rentę zostanie ustalone, że wnioskodawca "nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt. 5 lub § 6 ust 1 pkt. 2 lit a, współwłaścicielem tego gospodarstwa wraz z małżonkiem ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika"
Według Sądu pierwszej instancji w ramach powszechnie przyjmowanej wykładni powołanych pojęć, występujących w treści innych jeszcze rozporządzeń wykonawczych związanych z przyznawaniem pomocy finansowej dla wsi, uznaje się, że takie sformułowanie przepisów wyłącza z kręgu beneficjentów pomocy finansowej osoby będące współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek. Przyjmowanie określonego sposobu wykładni nie oznacza jednak akceptacji tego rodzaju regulacji prawnych.
W rozpoznawanej sprawie Sąd ocenił, że przepisy § 6 ust 1 pkt 1oraz § 19 ust 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. wydane zostały z naruszeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji są sprzeczne zarówno z ustawą jak i art. 21, art. 64 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu taki przepis nie może tym samym stanowić podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej, stąd też Sąd odmówił jego zastosowania. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie można bowiem różnicować kręgu podmiotów uprawnionych do pomocy finansowej oraz ich indywidualnej sytuacji w aktach podustawowych bez wyraźnego przyzwolenia ustawodawcy w tym zakresie.
Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom organów administracyjnych orzekających w sprawie, uznał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznając skarżącej rentę strukturalną nie naruszył w żadnym stopniu obowiązujących przepisów prawa a tym samym brak było podstaw do wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. domagając się: uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi W. B. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Sądowi pierwszej instancji skarżący zarzucił naruszenie przepisów § 6 ust. 1 pkt 1 w związku z § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 dalej: rozporządzenie w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 dalej: ustawa) w związku z art. 92 ust. 1 i art. 21 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: Konstytucja).
W uzasadnieniu organ podtrzymał wcześniej przedstawioną argumentację oraz wskazał, że naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów polega na ich błędnej wykładni poprzez przyjęcie, iż są one niezgodne z Konstytucją, i w konsekwencji ich niezastosowaniu w rozpatrywanej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna znajduje usprawiedliwione podstawy.
Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego była w niniejszej sprawie była decyzja, którą stwierdzono nieważność wcześniejszej decyzji w przedmiocie przyznania renty strukturalnej oraz powiązanej z nią decyzji o zmianie wysokości renty strukturalnej. Organ administracji publicznej uznał, że zachodziła podstawa nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako k.p.a. Przyjął mianowicie, że wcześniejsze decyzje wydane zostały z rażącym naruszeniem § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o rentach strukturalnych, zgodnie z którym to przepisem kierownik biura powiatowego ARiMR, w drodze decyzji administracyjnej odmawia przyznania renty strukturalnej jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej zostanie stwierdzone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni użytków rolnych określonej w § 4 pkt 5 (co do zasady 3 ha) i § 6 ust. 1 pkt 2 lit a, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika. Zasadniczym powodem, dla którego uznano, że doszło do rażącego naruszenia wskazanego przepisu była okoliczność, że większa część przekazywanego gospodarstwa rolnego stanowiła przedmiot współwłasności wnioskodawczyni z jej synem (bratem osoby, której przekazano gospodarstwo) a pozostała część przekazywanego gospodarstwa stanowiąca przedmiot wyłącznej własności wnioskodawczyni miała powierzchnię mniejszą niż 3 ha.
Sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonej decyzji powinien w pierwszym rzędzie rozważyć, czy rzeczywiście wcześniejsze decyzje wydano z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji gdy, jak to wyjaśnił, w drodze wykładni przepisów rozporządzenia o rentach strukturalnych przyjmuje się, że przepisy rozporządzenia wyłączają z kręgu beneficjentów pomocy finansowej osoby będące współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. skupił się jednak na ocenie zgodności przepisów rozporządzenia o rentach strukturalnych z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 21, art. 64 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wniosków Sądu pierwszej instancji w omawianym zakresie.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich zawarł upoważnienie dla ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi był zatem upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne". W szczególności regulacje zawarte w § 4 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, określającym wymóg przekazania gospodarstwa rolnego o wskazanej powierzchni użytków rolnych, § 6 ust. 1 pkt 1 dotyczącym wymogu przekazania wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa, będących zarówno przedmiotem odrębnej własności rolnika i jego małżonka, jak również przedmiotem ich współwłasności, § 19 ust. 3 pkt 2 nakazującym odmowę przyznania renty strukturalnej w sytuacji gdy wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o określonej powierzchni, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z współmałżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika; nie wykraczają poza granice upoważnienia ustawowego do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy .
Wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego zawarte są w końcowej części art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi wydając rozporządzenie obowiązany był mieć na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w przepisach prawa krajowego, w szczególności ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich (Sąd zacytował art. 10 tej ustawy określający komu pomoc jest przyznawana) brak podstaw do różnicowania kręgu beneficjentów różnych form pomocy. Ta okoliczność, jak się wydaje, skłoniła Sąd do uznania, że przepisy rozporządzenia, na podstawie których, w drodze wykładni, wyprowadzany jest pogląd co do wyłączenia z kręgu beneficjentów pomocy finansowej osób będących współwłaścicielami gruntów rolnych z innymi osobami niż małżonek, pozostają w sprzeczności z wytycznymi dotyczącymi treści aktu wykonawczego.
Przepisy prawa krajowego dotyczące rozdziału środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich są ustanowione w wyniku dostosowania prawa krajowego do prawa wspólnotowego, w pierwszym rzędzie rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277z 21.10.2005, str. 1). Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, zawarte w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich wytyczne dotyczące treści aktu wykonawczego odczytywać należy w powiązaniu z przepisami prawa wspólnotowego. Zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań, które to przesłanki według prawa krajowego był obowiązany mieć na względzie organ stanowiący przepisy wykonawcze, wyprowadzać należało z korzystających z pierwszeństwa przed prawem krajowym przepisów prawa wspólnotowego regulujących zasady rozdziału środków w ramach poszczególnych działań. Ustawodawca krajowy ustanawiając wytyczne określił je w taki sposób, że ich wykładnia nie jest możliwa bez odwołania się do prawa wspólnotowego.
Cele wcześniejszych emerytur określone są w pkt 16 części wstępnej rozporządzenia nr 1698/2005. Prawodawca wspólnotowy wskazuje na postulat znaczącej zmiany strukturalnej przekazywanych gospodarstw poprzez środek na rzecz wsparcia młodych rolników w podjęciu działalności zgodnie z wymogami tego środka lub poprzez przekazanie gospodarstwa w celu zwiększenia jego wielkości. Sposób realizacji tych celów określony jest jedynie ramowo w art. 23 rozporządzenia przy odwołaniu się do takich przesłanek jak zaprzestanie ostatecznie wszelkiej komercyjnej działalności rolniczej w celu przekazania gospodarstwa innym rolnikom czy zastąpienie uprawnionego do renty strukturalnej przekazującego gospodarstwo przez przejmującego. Prawodawca krajowy obowiązany był doprecyzować ramowe regulacje wspólnotowe by zrealizować cele ustanowienia wcześniejszych emerytur. Przepisy ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich i rozporządzenia o rentach strukturalnych ustanowione zostały przy uwzględnieniu tak rozumianych wymogów i wynikającej z przepisów prawa wspólnotowego specyfiki działania "Renty strukturalne".
Omawiane przepisy rozporządzenia o rentach strukturalnych, z wymienionych powodów, nie zostały ustanowione z naruszeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu obszarów wiejskich, w szczególności wytycznych dotyczących treści aktu. Nie zachodzi zatem naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Regulacje zawarte w § 4 pkt 5, § 6 ust. 1 pkt 1 i § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia o rentach strukturalnych nie godzą w konstytucyjną zasadę ochrony własności i prawa dziedziczenia wyrażoną w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 – 3 Konstytucji RP. Roszczenie o przyznanie renty strukturalnej ma swoje źródła w przepisach dotyczących tej instytucji, nie jest natomiast bezpośrednio pochodne od przysługujących beneficjentowi praw majątkowych .
Zarzuty naruszenia prawa materialnego z wymienionych powodów były zasadne i dlatego na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylono zaskarżony wyrok. Na podstawie art. 207 § 2 tej ustawy odstąpiono od zasądzenia od W. B. kosztów postępowania kasacyjnego mając na względzie jej sytuację materialną potwierdzoną dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.
W trakcie ponownego rozpoznania sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. przede wszystkim powinien rozważyć, czy zachodziło rażące naruszenie prawa w sytuacji gdy wyłączenie z kręgu beneficjentów rent strukturalnych osób przekazujących następcy udział we współwłasności przekazywanego gospodarstwa jest wynikiem wykładni przepisów prawa materialnego i czy podstawa nieważności wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dotyczyła obu wcześniejszych decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło