II OZ 811/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, , , po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 32/11 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. T. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie budynku inwentarskiego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 32/11, przyznał S. T. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 złotych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, w sprawie z jego skargi na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie budynku inwentarskiego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika ze złożonego przez S. T. oświadczenia, jest on inwalidą I grupy i prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jego dochód miesięczny stanowi około [...] zł brutto ([...] zł netto) z tytułu renty inwalidzkiej. Do miesięcznych wydatków zaliczył: czynsz za mieszkanie – [...] zł, pożyczkę na telewizor zaciągniętą na 10 miesięcy – [...] zł miesięcznie, koszty lekarstw – ok. [...] zł, zakup butli z gazem – [...] zł. Majątek skarżącego stanowi: mieszkanie o powierzchni ok. 61 m²; nieruchomość z zabudową drewnianą przekazana przez rodziców (posesja jest przez nich zamieszkała); las o powierzchni 2,91 ha z którego nie osiąga żadnego dochodu oraz samochód osobowy z 1994 r., którego jest współwłaścicielem. W oparciu o powyższe okoliczności referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 lipca 2011 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 50 złotych. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że opłaca jeszcze ubezpieczenie na życie w kwocie [...] zł i ponosi koszty zakupu paliwa do samochodu, którego jest współwłaścicielem, w wysokości [...] zł. Paliwo to kupuje po [...] zł od Rosjan. Rozpatrując zatem ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, że powyższe okoliczności stanowią dostateczne uzasadnienie do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym ponad kwotę 50 zł, bowiem uiszczenie tej kwoty nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu w wysokości [...] zł. Po odliczeniu od tej kwoty wskazanych i udokumentowanych wydatków pozostaje mu jeszcze wolna kwota środków finansowych. Ponadto, jak zauważył Sąd, rachunek za energię elektryczną w następnych miesiącach opiewa na kwotę o ponad połowę niższą tj. około 50 zł, co oznacza zmniejszenie wydatków skarżącego w miesiącach czerwcu i lipcu. Sąd zaznaczył również, iż nie mógł uwzględnić wydatków związanych z zakupem paliwa z uwagi na brak udokumentowania tego wydatku konkretną kwotą, zwłaszcza, że paliwo to wnioskodawca nabywa z ominięciem przepisów podatkowych w zakresie podatku akcyzowego. Ponadto Sąd wskazał, że wydatki typu spłata zaciągniętych kredytów konsumpcyjnych nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnością publicznoprawną, jaką jest wpis sądowy. Na powyższe postanowienie S. T. wniósł zażalenie, w którym wskazał, że nie sposób jest dokonać wyliczenia wydatków na poszczególne dziedziny np. leki, czy podać wysokość zarobku (renty). Jest to naruszenie jego danych osobowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Właściwie zatem Sąd pierwszej instancji przyjął, że to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek przedstawienia wszelkich istotnych okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, która pozwoliłaby Sądowi na w pełni właściwą ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze skarżącego, prawidłowo przyjął, że zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skutkujące przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. ponad kwotę 50 zł. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że uiszczenie przez skarżącego tej kwoty nie spowoduje uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu. Jednocześnie stwierdzić należy, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności faktycznych ani nie przedłożył stosownych dokumentów źródłowych, które pozwalałyby na podważenie ustaleń co do jego stanu majątkowego i rodzinnego przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem, iż zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Podniesiona w zażaleniu okoliczność trudności w przedstawieniu i udokumentowaniu zarobków i ponoszonych wydatków nie może prowadzić do skutecznego zakwestionowania ustaleń Sądu pierwszej instancji w zakresie oceny spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.