III SA/Łd 213/11

Dnia 6 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 roku sprawy ze skargi S. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. na rzecz skarżącego – S. M. kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. gm. O. polegających na przywróceniu powierzchni działek 462/2 i 454/3 sprzed wprowadzenia mapy do działań prawnych Nr [...] zgodnie z dokumentami własności zawartymi w Kw [...] oraz Kw [...], z uwzględnieniem działek zajętych pod drogę o nr 454/9 o powierzchni 0,0357 na i nr 462/8 o powierzchni 02837 ha. Od powyższej decyzji S. M. złożył odwołanie. Decyzją z dnia [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...] przywrócił numer i powierzchnię działki o nr 454/3 – 1,35 ha sprzed wprowadzenia mapy do działań prawnych Nr [...] zgodnie z dokumentami własności zawartymi w Kw [...] oraz przywrócił powierzchnię działki o nr 462/2 z uwzględnieniem działki nr 462/8 o powierzchni 0,2837 ha zajętej pod drogę publiczną (powiatową) zgodnie z mapami do działań prawnych Nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania S. M., decyzją z dnia [...], Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania, tj. spadkobierców po zmarłej Z. M. Na powyższą decyzję S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 roku, sygn. akt III SA/Łd 371/10 skargę oddalił. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Starosta [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 i art.101 § 1 i 3 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wprowadzenia zmian w rejestrze ewidencji gruntów obrębu K. gm. O. na podstawie map do działań prawnych Nr [...] i Nr [...]. polegających na przywróceniu numeru i powierzchni działek zgodnie z danymi ujawnionymi w Kw [...] oraz Kw [...] z uwzględnieniem decyzji Nr [...] z dn. [....] dotyczącej nabycia działki nr 462/8 przez Powiat [...], ten sposób, że: - w pozycji rejestrowej G317 zapisanej na Z. i S. małż. M. wpisać działkę nr 454/3 o po w. 1,35 ha -w pozycji rejestrowej G399 ujawnić działkę nr 462/6 o pow. 1,31 ha jako własność B. i T. Ch. W uzasadnieniu postanowienia organ administracji wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania ustalono, że współwłaściciel 1/2 części działki o nr 454/3 Z. M. nie żyje. Z uwagi zatem na konieczność ustalenia wszystkich stron postępowania tj. spadkobierców po zmarłej Z. M., pismem z dnia 27 grudnia 2010 roku, nr [...] organ wystąpił do S. M. o wyjaśnienie, czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po zmarłej Z. M. W dniu 3 stycznia 2011 roku S. M. oświadczył, że nie przeprowadzi spadku do czasu wyprostowania granic i powierzchni działek o nr 454/3 i 462/2. Od powyższego postanowienia S. M. złożył zażalenie, w którym podniósł, iż nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem. Wskazał, że przed zawieszeniem postępowania należy cofnąć wszystkie zmiany, jakie zostały dokonane w operacie ewidencji gruntów i budynków po 2006 roku. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł zarzut naruszenia art.7, art. 80 i art. 107 k.p.a., a także naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 roku – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wszystkie decyzje dotyczące wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, jakie zostały wydane po 2006 roku powinny być unieważnione. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.], sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zgodnie z treścią art.97 § 1 pkt.1 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art.30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art.105). Należy zaznaczyć, iż wymieniony przepis uzasadnia zawieszenie postępowania tylko wówczas gdy śmierć strony lub jednej ze stron nastąpiła w toku postępowania administracyjnego a więc już po jego wszczęciu. Nie ma natomiast zastosowania gdy śmierć osoby nastąpiła przed wszczęciem postępowania. Osoba fizyczna ma bowiem zdolność występowania w postępowaniu administracyjnym jako strona od momentu urodzenia do chwili śmierci. Z dniem śmierci osoby nie może być ona stroną postępowania i w stosunku do niej nie można wszcząć postępowania. W takim przypadku, gdy sprawa dotyczy praw dziedzicznych, w miejsce zmarłej osoby, winny występować jako strony jej następcy prawni. W rozpoznawanej sprawie organy administracji zawiesiły postępowanie na podstawie art.97 § 1 pkt.1 kpa z uwagi na śmierć Z. M. Oparto się tutaj na oświadczeniu S. M., że żona nie żyje oraz oświadczeniu dzieci B. Ł., S. M. i M. M. potwierdzających ten fakt. Oświadczenia strony i uczestników postępowania o śmierci Z. M. nie są wystarczającym dowodem jej zgonu. Jedynym dokumentem stwierdzającym fakt śmierci jest akt zgonu sporządzony przez właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego. Jest to dokument urzędowy (art.76 § 1 kpa) stanowiący jedyny dowód, że zgon osoby wymienionej w akcie nastąpił w określonym miejscu i czasie. Śmierć osoby fizycznej nie może być udowadniana w postępowaniu administracyjnym za pomocą innych środków dowodowych. W aktach administracyjnych brak jest aktu zgonu Z. M. Oświadczenia skarżącego i uczestników postępowania nie są wystarczającym dowodem stwierdzającym, że Z. M. nie żyje. Organy administracji nie załączyły aktu zgonu Z. M. co oznacza, iż nie został udowodniony w dostateczny sposób fakt jej śmierci. Brak aktu zgonu uniemożliwia również ustalenie którego ewentualnie dnia Z. M. zmarła. Zakładając, iż Z. M. faktycznie nie żyje to nie wiadomo, którego dnia nastąpił zgon a ma to istotne znaczenie dla ustalenia czy zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art.97 § 1 pkt.1 kpa. Gdyby bowiem okazało się, że Z. M. zmarła po wszczęciu postępowania to uzasadnione byłoby zawieszenie postępowania na podstawie wymienionego przepisu. W sytuacji jednak gdyby okazało się, że zmarła ona przed wszczęciem postępowania to przepis art.97 § 1 pkt.1 kpa nie miałby zastosowania. W stosunku do Z. M. nie doszłoby wówczas do wszczęcia postępowania a w jej miejsce winni wstąpić jej następcy prawni. Należy zgodzić się z poglądem organów administracji, iż ustalenie ewentualnych spadkobierców Z. M. jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania. Z. M. była bowiem współwłaścicielką działki nr 454/3 i w sprawie dotyczącej zmian w ewidencji gruntów, odnośnie tej działki winni występować w charakterze stron jej spadkobiercy. Do ustalenia spadkobierców konieczne jest natomiast orzeczenie sądu powszechnego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po Z. M. Organ administracji nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania kto jest po niej spadkobiercą. Orzeczenie sądu powszechnego w tej kwestii jest zatem niezbędne do prowadzenia dalszego postępowania. Skoro brak jest takiego orzeczenia to należałoby rozważyć czy nie stanowi to zagadnienia wstępnego w rozumieniu art.97 § 1 pkt.4 kpa od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenia sprawy zmian w ewidencji gruntów. Reasumując sąd uznał, iż skarga S. M. jest uzasadniona. W aktach administracyjnych brak jest aktu zgonu Z. M. a więc nie przeprowadzono dowodu, który pozwoliłby stwierdzić czy i ewentualnie którego dnia ona zmarła. Brak aktu zgonu nie pozwala także ustalić, czy spełnione zostały przesłanki do zwieszenia postępowania, o których mowa w art.97 § 1 pkt.1 kpa. Organy administracji naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...]. Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny przede wszystkim ustalić czy i ewentualnie którego dnia Z. M. zmarła. W tym celu należy załączyć jej akt zgonu. W zależności od wyników ustaleń w tym zakresie należy podjąć dalsze czynności w sprawie mając na uwadze rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. a.ł.