III SA/Gl 2838/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-06

Skład orzekający: Henryk Wach, Magdalena Jankiewicz, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może badać zasadność samego egzekwowanego roszczenia w postępowaniu dotyczącym wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny w postępowaniu dotyczącym wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie bada zasadności samego egzekwowanego roszczenia, a jedynie czy został wystawiony tytuł wykonawczy i czy nie zachodzą przesłanki wyłączające egzekucję. Kwestie przedawnienia roszczeń podlegają rozstrzygnięciu, ale ocena prawidłowości decyzji ustalającej odpowiedzialność osoby trzeciej nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, za które skarżący został uznany odpowiedzialnym jako wspólnik spółki cywilnej. Skarżący wnosił o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie należności. Organ odwoławczy dwukrotnie uchylał postanowienia organu pierwszej instancji, wskazując na potrzebę weryfikacji kwestii przedawnienia, w szczególności zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia do odpowiedzialności osoby trzeciej. Skarżący kwestionował zasadność postanowienia organu odwoławczego, zarzucając błędne przyjęcie bezsporności zaległości i powołując się na dokumenty i wyrok sądu powszechnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Marta Lewicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi W. S. (S.) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K. uchylił zaskarżone przez W. S. postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. Nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] oraz [...] wystawionych na skarżącego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. W uzasadnieniu postanowienia przywołano w pierwszej kolejności stan faktyczny sprawy. W tych zaś ramach podniesiono, że przedmiotowe tytuły wykonawcze obejmują należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne W. S., wspólnika "A" spółki cywilnej za okresy od sierpnia do grudnia 1999 r. i od stycznia do lipca 2000 r. określone decyzjami Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z [...] r. nr [...] o odpowiedzialności za nieuiszczone składki przez płatnika, Spółkę cywilną "A". Pismem z [...] r. dłużnik wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi a przedawnienie należności objętych tytułami wykonawczymi. Ponieważ wierzyciel nie wyraził zgody na powyższe (postanowienie ZUS Oddziału w C. z [...]) r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z [...] r. Nr [...] również odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postanowienie to zostało zaskarżone zażaleniem. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] uchylił je, a sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi egzekucyjnemu I instancji wskazując na konieczność weryfikacji kwestii przedawnienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny I instancji wydał wskazane na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu przyjął, że do przedawnienia nie doszło, albowiem jego bieg uległ zawieszeniu w dniu [...] r. wskutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W wyniku kolejnego zażalenia strony organ odwoławczy wydał opisane na wstępie postanowienie. W jego uzasadnieniu zaś polecił organowi I instancji ponowne zbadanie kwestii przedawnienia, w szczególności czy instytucja zawieszenia terminu biegu przedawnienia przewidziana w art. 24 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.) znajduje zastosowanie do odpowiedzialności osoby trzeciej uregulowanej w art. 24 ust. 5 tej ustawy. Jednocześnie uznał samą zaległość i odpowiedzialność strony za okoliczności bezsporne. W adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze dłużnik zakwestionował uzasadnienie powyższego postanowienia. Zarzucił organowi odwoławczemu błędne przyjęcie bezsporności zaległości. W tym zakresie powołał się na wynik kontroli przeprowadzonej przez pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w 2000 roku stwierdzającą dokonanie terminowych wpłat składek za 1999 rok oraz na wyrok Sądu Okręgowego w C. z [...] r. (sygn. akt [...]) stwierdzający brak odpowiedzialności W. S. z tytułu należności spółki "A", a same zaległości zostały w skardze określone jako fikcyjne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie ma charakter kasacyjny, a co za tym idzie przywraca sprawie stan z daty złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, co skutkuje koniecznością prowadzenia go przez organ od początku. W ocenie organu odwoławczego przy ponownej ocenie wniosku należy wyjaśnić rozbieżności między stanowiskiem wnioskodawcy, a stanowiskiem organu egzekucyjnego w kwestii przedawnienia należyci składkowych. Natomiast powołane przez skarżącego dokumenty nie odnoszą się do przedmiotowych roszczeń, albowiem dotyczyły składek za okres od września 2000 r. do maja 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. granice działania sądu administracyjnego wyznaczają granice sprawy. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, regulowanym przez przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), którego przedmiotem jest wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 6 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postępowaniu tym organ egzekucyjny bada jedynie czy został wystawiony tytuł wykonawczy oraz czy nie zachodzą przesłanki wyłączające egzekucję określone w art. 59 § 1 tejże ustawy. W tym postępowaniu do właściwości organu nie należy badanie zasadności samego egzekwowanego roszczenia. Natomiast kwestie przedawnienia możliwości dochodzenia roszczeń w drodze egzekucji winny być rozstrzygnięte, gdyż wygasają one na mocy art. 59 § 1 ust 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy zasadnie wskazał na potrzebę ostatecznego rozstrzygnięcia w oparciu o definicję art. 24 ust. 5 i art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.nr. 205, poz. 1585 z 2009r.) kwestii przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne odnoszącego się do odpowiedzialności osób trzecich. Jak wynika z akt sprawy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku stwierdzająca odpowiedzialność skarżącego za zaległości spółki "A" ma charakter decyzji ostatecznej. Ponieważ ocena jej prawidłowości nie podlega w niniejszym postępowaniu kognicji sądu administracyjnego, zatem Sąd ten nie może w żaden sposób poddać jej kontroli merytorycznej. Jeśli skarżący uważa, że nie ponosi odpowiedzialności i kwestionuje ustalenia organu rentowego winien raczej skierować wniosek do sądu powszechnego tak jak już to robił w przypadku decyzji ustalającej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od września 2000 r. do maja 2001r. objęty powołanym w sprawie wyrokiem Sadu Okręgowego w C. z dnia [...]r. w sprawie o sygnaturze [...]. Natomiast w zakresie objętym kontrolą sądu administracyjnego Sąd rozpoznający sprawę nie stwierdził żadnych naruszeń prawa tym bardziej, że skarżący nie kwestionował treści sentencji postanowienia ani ustaleń dotyczących kwestii możliwego przedawnienia egzekwowanych należności. W tym zakresie Sąd w całości podziela rozważania prawne przyjęte przez organ odwoławczy. Stosownie do art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – odtąd P.p.s.a.) sąd administracyjny w razie nieuwzględnienia skargi oddala ją co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło