IV SA/Po 470/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Z.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana Decyzją z dnia [...] października 2010 r. Prezydent Miasta Poznania zobowiązał Z.N. do zwrotu należność w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi od dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty. Łącznie [...] zł. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] przyznano świadczenia pieniężne z funduszu alimentacyjnego na rzecz E.S w wysokości [...] zł miesięcznie na okres od 1 marca 2010 r. do 30 września 2010 r. Łącznie wypłacone świadczenia z funduszu alimentacyjnego wynoszą [...] zł, a kwota odsetek naliczonych na dzień sporządzenia decyzji [...] zł. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Odwołanie od tej decyzji złożył Z.N. Wskazując, iż od grudnia 2009r. wpłacał alimenty w kwocie [...] zł na rzecz syna K., na konto A.S. Jego zdaniem A.S. świadomie powyższe zataiła by uzyskać wyższe świadczenia. Do odwołania dołączył kserokopie wpłaty alimentów. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu działając na podstawie art. 1 ust. 1 - ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 1 poz. 7 ze zm. – dalej ustawa) utrzymało w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż po zakończeniu okresu świadczeniowego dłużnik alimentacyjny zobowiązany jest do zwrotu należności w kwocie [...] zł łącznie z odsetkami wyliczonymi na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Ubocznie organ wskazał, że załączone do odwołania 8 kserokopii wpłat alimentów nie mają wpływu na wydaną decyzję, gdyż są to wpłaty alimentów (po [...] zł), a nie spłata świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego K.S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z.N. podtrzymał zarzuty zgłoszone w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia oceny prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji zobowiązującej Z.N. do zwrotu kwoty wypłaconej z funduszu alimentacyjnego dla osób uprawnionych. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Przy czym zwrot należności nie jest uzależniony od sytuacji dochodowej, rodzinnej czy zdrowotnej dłużnika alimentacyjnego, który w każdym przypadku ma obowiązek zwrócić organowi wypłacone za niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wiąże się automatycznie z funkcjonowaniem w obrocie prawnym decyzji przyznającej to świadczenie i kwotą świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz uprawnionego. Kwota alimentów wpłaconych przez skarżącego na rzecz uprawnionego K.S. do rąk A.S. nie mają wpływu na wydaną decyzję. Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z taką interpretacją art. 27 ust. 1 ustawy. Po pierwsze dłużnik alimentacyjny nie jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie świadczeń z funduszu. Po drugie zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia. Przy czym osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami (art. 23 ust. 1 ustawy). Ponadto w art. 27 ust. 2 ustawy przewiduje się wydanie decyzji w sprawie zwrotu także w przypadku uchylenia decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu, a więc gdy nie funkcjonuje ona już w obrocie prawnym. Z uwagi na powyższe, skoro skarżący nie miał żadnego wpływu na zakres przyznanych i wypłaconych świadczeń A.S., to nałożenie na Z.N. obowiązku zwrotu całej kwoty wypłaconej z funduszu jest niezgodne z przepisami prawa. Gdyby przyjąć za prawidłowe stanowisko organu, to w skrajnej sytuacji, gdyby Z.N. do rąk A.N. wpłacał całą kwotę alimentów tj. [...] zł miesięcznie, to i tak organ nałożyłby na Z.N. obowiązek zwrotu całej wypłaconej kwoty, mimo całkowitego wywiązania się przez skarżącego z zobowiązań alimentacyjnych na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczeń. Przy tym stanowisku nie byłoby więc takiego postępowania administracyjnego, które gwarantowałoby skarżącemu ochronę należnych mu praw. Zarówno do odwołania jak i skargi skarżący dołączył dowody wpłat alimentów za konkretne miesiące i lata w kwotach po [...] zł Zdaniem Sądu ponownie rozstrzygając przedmiotową sprawę organy administracji winny przede wszystkim ustalić i rozważyć, stosownie do treści art. 7 i 77 kpa, czy i jakie alimenty skarżący przekazał osobie uprawnionej poza postępowaniem egzekucyjnym i czy w świetle przepisów ustawy miało to wpływ na zakres świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a w konsekwencji na zakres obowiązku zwrotu należności przez skarżącego w trybie art. 27 ust. 1 tej ustawy. Dopiero te ustalenia umożliwią ocenę, czy świadczenia z funduszu zostały prawidłowo przyznane i wypłacone, bo tylko takie podlegają zwrotowi na podstawie ostatnio wymienionego przepisu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.