II SA/Po 314/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2011 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie warunków zabudowy; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia (...) Nr (...), II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...),- zł (...) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wójt Gminy B. decyzją z dnia (...) września 2009 r. nr (...), działając na wniosek B. D., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego w miejscowości B. na działce nr (...), w granicy z działką nr (...). Wnioskiem z dnia (...) listopada 2010 roku skarżący P. G., właściciel działki nr (...), zwrócił się do Wójta Gminy B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją wskazując, iż nie brał w nim udziału jako strona bez własnej winy. Pismem z dnia (...) listopada 2010 roku Wójt Gminy B. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Ś. z prośbą o udzielenie informacji dotyczącej daty, w której P. G. dowiedział się o wszczęciu postępowania prowadzonego przez Starostwo Powiatowe zakończonego decyzją Nr (...) z dnia (...) lutego 2010 roku, a ponadto o udzielenie informacji, kiedy P. G. jako strona otrzymał informację o wydaniu decyzji w sprawie pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na powyższy wniosek pismem z dnia (...) grudnia 2010 roku Starostwo Powiatowe w Ś. udzieliło informacji, iż w trakcie prowadzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę P. G., będący stroną postępowania, został powiadomiony o wszczęciu postępowania w dniu (...) stycznia 2010 roku, a decyzję o pozwoleniu na budowę otrzymał w dniu (...) lutego 2010 roku. Wójt Gminy B. decyzją z dnia (...) grudnia 2010 roku nr (...), na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), w związku z art. 148 i art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz w związku z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717), odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) września 2009 r. nr (...). W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy B. wskazał, iż P. G. będąc powiadomionym w dniu (...) stycznia 2010 roku o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. na działce nr (...) był świadomy toczącego się postępowania i jego celu. Wskazał ponadto, iż w dniu (...) lutego 2010 roku P. G. otrzymał decyzję nr (...) Starosty Ś. z dnia (...) lutego 2010 roku zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą B. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w B. i w związku z tym od tego dnia był świadom istnienia decyzji Wójta Gminy B. nr (...) z dnia (...) września 2009 roku ustalającej warunki przedmiotowej zabudowy. Organ wskazał, iż z treścią decyzji P. G. musiał zapoznać się najpóźniej w momencie składania do Wojewody wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornego budynku, co miało miejsce podaniem z dnia (...) września 2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia (...) października 2010 r. Mając powyższe na uwadze Wójt Gminy B. wskazał, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa upłynął ostatecznie w dniu (...) listopada 2010 roku, a zatem wniosek, który do Urzędu Gminy wpłynął w dniu (...) listopada 2010 r., został złożony po terminie określonym w art. 148 kpa. Od powyższej decyzji P. G. w ustawowym terminie wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uzasadniając swoje stanowisko tym, że jako właściciel działki nr (...) bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją nr (...) mimo tego, iż jest jego stroną. Skarżący podniósł, iż wobec powyższego stwierdzenia odwoływanie się przez organ do postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz postępowania prowadzonego przez Wojewodę nie ma związku z jego wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Decyzją z dnia (...) lutego 2010 roku Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 127 § 2 oraz art. 149 i art. 148 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, iż skarżący P. G. jest stroną przedmiotowego postępowania i nie brał w nim, bez własnej winy, udziału, a zatem w odniesieniu do jego osoby zachodziła przesłanka wznowieniowa wymieniona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Organ II instancji wskazał na przepis art. 148 § 1 kpa, zgodnie z treścią którego podanie o wznowienie postępowania należy wnieść do organu, który wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji, w terminie miesiąca, licząc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie. Wskazał ponadto, iż Skarżący P. G. dowiedział się o fakcie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości w momencie, gdy otrzymał decyzję Starosty Ś. z dnia (...) lutego 2010 roku. Organ II instancji stwierdził ponadto, iż występując pismem z dnia (...) września 2010 r., sprecyzowanym (...) października 2010 r., do Wojewody o stwierdzenie nieważności wydanego przez Starostę Ś. pozwolenia na budowę, był świadom istnienia decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy z dnia (...) września 2009 roku i znał jej treść, a zatem termin do wystąpienia o wznowienie postępowania upłynął w dniu (...) listopada 2010 roku. Na przedmiotową decyzję organu II instancji P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, iż decyzja została wydana niezgodnie z prawem. Wyjaśnił, iż po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji kontaktował się ze Starostwem, i wówczas zapewniono go, że pozwolenie zostanie wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wskazał, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na posadowienie budynku w granicy z jego działką, tymczasem decyzją z dnia (...) lutego 2010 r. o pozwoleniu na budowę na taką lokalizację zezwolono. Wskazał, iż w rzeczywistości o warunkach zabudowy określonych w decyzji Wójta Gminy B. Nr (...) dowiedział się na etapie wykonywania wykopu fundamentów. Samorządowe Kolegium odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny działa w szczególności na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a jego rola ukierunkowana jest na kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Zadanie Sądu polega na ocenie czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone błędami uzasadniającym usunięcie jej z obrotu prawnego. Nadto Sąd rozstrzyga skargę w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 wskazanej ustawy. Kierując się wskazanymi przesłankami Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie postępowania na postawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a zatem w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała w nim udziału, następuje tylko na żądanie strony (art. 147 zdanie 2 kpa). Ponadto zgodnie z treścią art. 148 kpa "podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia , w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2)." Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. II OSK 931/07 Lex nr 516817). W niniejszej sprawie rozpatrujące sprawę organy administracji wskazały, iż skarżący w dniu (...) stycznia 2010 r. został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w B. na działce nr (...), prowadzonego przez Starostwo Powiatowe na wniosek B. D. i uznały, iż od tego momentu był on świadomy toczącego się postępowania i jego celu. Organy administracji odwołały się także do pozyskanej przez skarżącego wiedzy o treści decyzji Starosty Ś. z dnia (...) lutego 2010 r. nr (...) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu B. D. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr (...) w B., którą to decyzję doręczono skarżącemu w dniu (...) lutego 2010 r. Jednakże, zdaniem Sądu, z treści powyższych dokumentów nie można wywodzić, iż na ich podstawie skarżący powziął wiedzę o decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) września 2009 r. nr (...). Zważyć bowiem należy, iż w treści tych dokumentów nie ma żadnej informacji o przedmiotowej decyzji, a wskazywana przez organ decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę nie zawiera uzasadnienia, z którego wynikałoby z jakich przyczyn dopuszczono lokalizację budynku w granicy z działką skarżącego. W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska organów I i II instancji, iż od dnia otrzymania decyzji Starosty Ś. nr (...)z dnia (...) lutego 2010 toku (tj. od dnia (...)` lutego 2010 roku) skarżący miał świadomość istnienia decyzji Wójta Gminy B. nr (...) z dnia (...) września 2009 roku ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego w granicy z jego działką nr (...). Z powyższego wynika jedynie, iż skarżący miał wiedzę o lokalizacji planowanego budynku, nie można jednakże wykluczyć, iż był on przekonany, iż lokalizacja ta wynikała z innych przyczyn, chociażby z przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy nie uprawniał także do postawienia tezy, iż z treścią decyzji o warunkach zabudowy skarżący zapoznał się najpóźniej w momencie złożenia do Wojewody wniosku z dnia (...) września 2010 r., sprecyzowanego następnie pismem z dnia (...) października 2010 r., o stwierdzenie nieważności decyzji nr (...) z dnia (...) lutego 2010 roku zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę spornego budynku mieszkalnego. Zważyć należy, iż do akt administracyjnych załączona została decyzja Wojewody z dnia (...) listopada 2010 r. Nr (...), lecz na podstawie jej treści nie można ustalić, jaka była treść wniosku skarżącego z dnia (...) września 2010 r. oraz pisma skarżącego z dnia (...) października 2010 r. Przeciwnie, twierdzenia organów w tym zakresie nie znajdują potwierdzenia w samej treści uzasadnienia decyzji organu nadzoru, z którego wynika, iż skarżący zakwestionował zgodność decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę z przepisami rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe stwierdzenie nie uprawnia jednakże do uznania, iż na tym etapie skarżący posiadał wiedzę o decyzji Wójta Gminy B. Na podstawie akt administracyjnych przesłanych przez organ II instancji wraz z odpowiedzią na skargę można stwierdzić, iż informację o wydaniu tej decyzji skarżący uzyskał wraz z doręczeniem mu decyzji i Wojewody, bowiem organ nadzoru w uzasadnieniu wyjaśnił, iż wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę miało miejsce w następstwie wydanej wcześniej decyzji o warunkach zabudowy. W tych okolicznościach rozważenia wymagało, czy termin określony w art. 148 kpa nie powinien być liczony od dnia doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody z dnia (...) listopada 2010 r., co wobec zgłoszenia wniosku o wznowienie postępowania w dniu (...) listopada 2010 r. pozwalałoby uznać, iż skarżący dochował terminu określonego przepisem art. 148 kpa. Powyższe uszło uwadze rozpatrującym sprawę organom, które z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa uznały, iż wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa został wniesiony po terminie przewidzianym w art. 148 kpa. W ocenie Sądu stwierdzone uchybienia wyczerpują naruszenie norm prawa procesowego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) wyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd orzec należało jak w pkt I sentencji wyroku, mając na względzie także art. 135 tej ustawy. O kosztach i o wykonalności wyroku orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji winien mieć na względzie poczynione rozważania i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność ustalenia daty powzięcia przez skarżącego wiedzy o decyzji Wójta Gminy B. z dnia (...) września 2009 r. nr (...). Organ I instancji w pierwszej kolejności zobligowany jest zobowiązać skarżącego do złożenia oświadczenia, w jakiej dacie powziął powyższą wiadomość. Organ winien następnie ustalić, na podstawie akt sprawy zakończonej decyzją Starosty Ś. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę, czy w postępowaniu przed tym organem skarżący brał czynny udział i zapoznawał się z aktami sprawy, a przez to mógł pozyskać wiedzę o decyzji Wójta Gminy B. (...) września 2009 r. nr (...). W dalszej kolejności obowiązkiem organu I instancji jest przeprowadzenie dowodu z akt sprawy zakończonej decyzją Wojewody z dnia (...) listopada 2010 r., w tym w szczególności z treści wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Ś. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę, a także na okoliczność zapoznawania się skarżącego z aktami sprawy. Dopiero po ustaleniu, na podstawie wskazanych dowodów, w jakiej dacie skarżący powziął wiedzę o decyzji Wójta Gminy B., organ będzie mógł rozważyć, czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie zgłoszony został w terminie określonym przepisem art. 148 kpa.