I SA/Po 360/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lipca 2011r. sprawy ze skargi ZUS na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułów wykonawczych oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], działając na podstawie art. 29 § 2 w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), zwrócił wierzycielowi – Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w P. tytuły wykonawcze wystawione wobec P. K. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie podjętych czynności ustalono, iż zobowiązany nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w tytułach wykonawczych. Organ ustalił na podstawie bazy danych podatników inny adres zamieszkania zobowiązanego. Wobec powyższego uznano, że tytuły wykonawcze nie spełniają wymogu określonego w art. 27 § 1 u.p.e.a. (brak prawidłowego adresu zobowiązanego) i podlegają zwrotowi na podstawie art. 29 § 2 w/w ustawy. W zażaleniu z dnia [...] stycznia 2011 r. wierzyciel wniósł o uchylenie w/w postanowienia i wskazał, iż w sprawie brak podstaw do zwrotu tytułów wykonawczych. Zdaniem ZUS żaden przepis nie zobowiązuje wierzyciela do przeprowadzenia postępowania aktualizującego adres zobowiązanego. W sytuacji gdyby adres zamieszkania zobowiązanego uległ zmianie, to na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek ustalenia nowego adresu. W niniejszej sprawie wierzyciel podał znany mu adres zamieszkania zobowiązanego tak więc tytuły wykonawcze były kompletne. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. Zdaniem organu podstawę wszczęcia egzekucji winien stanowić tytuł wykonawczy nie obarczony wadami np. nieprawidłowy adres zobowiązanego. Nie ma przy tym możliwości prawnej np. sprostowania tytułu wykonawczego lub dokonywania w nim zmian. W skardze z dnia [...] kwietnia 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w P. zarzucił postanowieniom z dnia [...] grudnia 2010 r. i [...] marca 2011 r. naruszenie art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez przyjęcie, iż tytuły wykonawcze wystawione przez wierzyciela nie zawierały adresu zobowiązanego oraz art. 29 § 2 w/w ustawy przez przyjęcie, iż tytuły wystawione przez wierzyciela nie spełniały wymogów art. 27 § 1 i 2. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Z załączonych do skargi tytułów wykonawczych wystawionych w dniu [...] kwietnia 2006 r. wynika, iż jako zobowiązanego wskazano w nich P. K. (rubryka 10), a jako miejsce zamieszkania: ul. [...] nr [...], [...] P. (rubryki 23-27). W ocenie skarżącego Zakładu tytuły wykonawcze zawierają imię i nazwisko zobowiązanego oraz jego adres. Natomiast fakt, iż organ egzekucyjny po upływie kilku lat od otrzymania tytułów ustala, iż pod wskazanym adresem zobowiązany nie zamieszkuje, nie powinno skutkować zwrotem tytułów wierzycielowi. W ocenie składu orzekającego powyższy pogląd nie może się ostać. Obowiązek należytego wskazania adresu zobowiązanego obciąża wyłącznie wierzyciela. Jego rolą jest wskazanie organowi egzekucyjnemu danych osobowych i adresu, pod którym znajduje się zobowiązany, prowadzi działalność lub posiada majątek, do którego można skierować postępowanie egzekucyjne. Celem tego postępowania jest doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze pieniężnym wobec wierzyciela, o co wnioskuje wierzyciel w tytule wykonawczym. W niniejszej sprawie wierzyciel nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, wynikającego z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nie wskazał adresu zobowiązanego, wobec czego istniała podstawa do zwrotu tytułów wykonawczych na podstawie art. 29 § 2 w/w ustawy. Nie można bowiem przenosić ciężaru związanego z ustaleniem adresu wierzyciela na organ egzekucyjny. W tym miejscu należy zauważyć, iż korespondencja kierowana przez wierzyciela do zobowiązanego przed dniem wystawienia tytułów wykonawczych ([...] kwietnia 2006 r.) docierała do tego ostatniego (porównaj: kserokopia potwierdzenia odbioru przy tytułach wykonawczych). Na potwierdzeniach odbioru wpisano adres "P. K. PPHO "X..", ul. [...]" i obok znajduje się podpis zobowiązanego oraz data odbioru korespondencji "[...].03.06". Z kolei ustalenia poczynione przez poborcę skarbowego w dniu [...] października 2009 r. sprowadzają się do stwierdzenia faktu, że zobowiązany pod adresem na ul. [...] nie przebywa (k. 19 – teczka z tytułami wykonawczymi). Jednakże rolą poborcy nie było ustalenie aktualnego adresu zobowiązanego. Taki też obowiązek nie ciąży na organie egzekucyjnym. Ponadto zauważyć również należy, iż organ egzekucyjny nie był zobowiązany do przekazania tytułów wykonawczych organowi właściwemu miejscowo. Przekazanie sprawy do organu właściwego mogłoby nastąpić na podstawie art. 65 § 1 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a to nie nastąpiło, gdyż tytuły nie zostały skutecznie doręczone. Warunkiem przekazania sprawy organowi właściwemu jest bowiem prowadzenie postępowania egzekucyjnego, co wymaga w pierwszej kolejności złożenia tytułów wykonawczych spełniających warunki formalne określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. oraz skutecznego doręczenia odpisów tytułów podmiotowi zobowiązanemu. W przedmiotowej sprawie tytuły wykonawcze nie spełniały warunku określonego w art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i dlatego podlegały zwrotowi na podstawie art. 29 § 2 w/w ustawy. Z treści tego ostatniego przepisu wynika, że w przypadku, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i 2, organ egzekucyjny nie przystępuje do egzekucji, zwracając tytuł wierzycielowi. W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). uk