II SA/Gd 579/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Wanda Antończyk Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 października 2008 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. - dalej jako ustawa - Prawo budowlane) nakazał D. F. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z tarasem, położonego na terenie działki nr [...] położonej w K. gmina K., wybudowanego po dniu 1 stycznia 2006 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po rozpatrzeniu odwołania D. F. od powyższej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy obiekt powstał po dniu 1 stycznia 2006 r. (data znana organowi I instancji z urzędu). Po otrzymaniu do wiadomości kopii protokołu oględzin, przeprowadzonych w dniu 22 października 2007 r., strona nie wniosła żadnych zastrzeżeń dotyczących ustalonej daty powstania obiektu budowlanego. W konsekwencji w stosunku do tego obiektu znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Strona w żaden sposób nie wykazała, że przedmiotowy obiekt powstał w oparciu o pozwolenie na budowę. Ponieważ organ I instancji ustalił naruszenie powyższego przepisu, zobligowany był do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy - Prawo budowlane. W trakcie tego postępowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w takich przypadkach, zostało wydane w oparciu o przepisy art. 48 ust. 2 i ust. 3 powyższej ustawy, postanowienie z dnia 5 marca 2008 r. wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 powyższej ustawy, w przypadku niespełnienia w terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wydane postanowienie), stosuje się przepis ust. 1. tj. nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że inwestor nie przedstawił żadnego z dokumentów wskazanych w postanowieniu z dnia 5 marca 2008 r. Tym samym zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego była prawnie uzasadniona. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie obowiązku doręczania pism pełnomocnikowi, organ odwoławczy wskazał, że od momentu zgłoszenia przez pełnomocnika strony udziału w sprawie wszystkie pisma, tj. postanowienie z dnia 5 marca 2008 r. i zaskarżona decyzja, były wysyłane przez organ I instancji pełnomocnikowi inwestora. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2 i art. 81 k.p.a., organ odwoławczy uznał, że zarówno zawiadomienie z dnia 2 października 2007 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego i terminie przeprowadzenia oględzin nieruchomości, jak również pismo z dnia 2 sierpnia 2007 r. zawierające wezwanie do ustosunkowania się do przesłanej kserokopii protokołu oględzin zostały wysłane do inwestora. W skardze na powyższą decyzję D. F. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez powzięcia ustaleń faktycznych dają podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego, naruszenie przepisów postępowania polegające na wydaniu decyzji w oparciu o "inwentaryzację zabudowy z 2005 r." oraz oględziny z dnia 22 października 2007 r., przeprowadzone z naruszeniem przepisu art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz naruszenie art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie ustaliły rodzaju i powierzchni zabudowy obiektów i tym samym nie sposób ustalić, czy w sprawie może mieć zastosowanie art. 48, czy też art. 49b ustawy – Prawo budowlane. Zdaniem skarżącego "informacja znana organowi z urzędu" jest mu znana z oględzin dokonanych w 2005 r. z pominięciem zasad wynikających z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., podobnie jak oględziny przeprowadzone w 2007 r. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu Organy obu instancji dokonały prawidłowych i wyczerpujących ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz prawidłowo zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi, które ograniczały się do wskazania naruszeń przepisów postępowania, Sąd miał na względzie, że przedmiotem postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, była właściwa kwalifikacja zabudowy usytuowanej przez skarżącego na terenie działki nr [...] położonej w K. gmina K. Okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy było, czy na wybudowanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagane było pozwolenia na budowę oraz czy inwestor takim pozwoleniem się legitymuje. Okoliczności faktycznych mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy organ administracji publicznej może dowodzić wszelkimi środkami dowodowymi. W przedmiotowej sprawie podstawowym środkiem dowodowym były oględziny nieruchomości, które zostały przeprowadzone, wbrew twierdzeniom skarżącego, z zachowaniem zasad postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z wymogami art. 79 § 1 k.p.a. inwestorowi zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu przedmiotowego postępowania wraz z zawiadomieniem o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości. Twierdzenia skargi o braku takiego zawiadomienia nie znalazły potwierdzenia w aktach administracyjnych. Mimo prawidłowego zawiadomienia skarżący nie wziął udziału w oględzinach. Z tych względów, celem zapewnienia skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do treści protokołu przeprowadzonych oględzin, zgodnie z wymogami art. 81 k.p.a., doręczno skarżącemu kserokopię protokołu, zakreślając mu termin 7 dni na ustosunkowanie się do poczynionych ustaleń. Wezwanie zostało skutecznie doręczone na adres skarżącego, albowiem zostało odebrane przez dorosłego domownika zamieszkującego pod tym samym adresem. Stronie został zatem zapewniony udział w postępowaniu, jak również umożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Skarżący nie przedłożył jednak pozwolenia na budowę, jak również nie zakwestionował ustaleń poczynionych w toku oględzin nieruchomości. W tym miejscu należy wskazać, że mająca istotne znaczenie dla sprawy, warunkująca bowiem przyjęcie właściwej materialno-prawnej podstawy rozstrzygnięcia, okoliczność daty wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego, również została prawidłowo ustalona. Organ I instancji wskazując, że okoliczność ta znana jest mu z urzędu oraz wyjaśniając w jaki sposób powziął wiedzę w tym zakresie (okoliczność dokonanej w 2005 r. inwentaryzacji zabudowy w miejscowości K.) zgodnie z art. 77 § 4 k.p.a. zakomunikował o tym stronie przed zakończeniem postępowania (w wysłanym protokole oględzin nieruchomości oraz w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 marca 2008 r.). Zakomunikowanie faktów znanych z urzędu ma na celu zapoznanie strony z nimi oraz umożliwienie stronie ustosunkowania się do nich, w tym również podjęcia działań zmierzających do zakwestionowania tak ustalonych okoliczności faktycznych sprawy. Stronie został zakreślony termin 7 dni na ustosunkowanie się do materiału dowodowego, w tym również do okoliczności znanych organowi I instancji z urzędu. W ocenie Sądu termin ten był wystarczający dla zapoznania się materiałem dowodowym i ewentualnego jego zakwestionowania. Odnosząc się do zarzutu, w którym skarżący wskazywał, że organy nie dokonały ustaleń co do rodzaju i powierzchni zabudowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a w konsekwencji nie ustaliły, jaki przepis prawa materialnego winien mieć w sprawie zastosowania Sąd zważył, co następuje. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że przedmiotowy obiekt budowlany jest nietrwale związany z gruntem, jest konstrukcji drewnianej, oraz pełni funkcję rekreacji indywidualnej. Fakt usytuowania tego rodzaju obiektu budowlanego uzasadniało zakwalifikowanie go do obiektów budowlanych, których budowa wymagała pozwolenia. Przepisy art. 29 i art. 30 ustawy – Prawo budowlane nie wymieniają budowy obiektów budowlanych pełniących funkcję rekreacji indywidualnej wśród inwestycji, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Zaś z okoliczność, iż analizowany obiekt budowlany nie jest trwale związany z gruntem, oznacza jedynie konieczność zaliczenia go nie do budynków lecz do budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, które stanowią kategorię obiektów budowlanych i jako takie, w myśł art. 28 ust. 1 wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Z tych wszystkich względów nie można było postawić organom rozstrzygającym przedmiotową sprawę brak ustaleń dotyczących powierzchni zabudowy, albowiem nie miało to znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zgodnie zaś z art. 78 § 1 k.p.a. postępowanie dowodowe prowadzi się wyłącznie w celu ustalenia okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Poczynione powyżej rozważania doprowadziły Sąd do wniosku, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy został ustalony dokładnie na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, zaś stronie został zapewniony udział w toku całego postępowania, w tym również możliwość zapoznania się i ustosunkowania do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W konsekwencji za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi, w których skarżący podnosił naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. Tak ustalony stan faktyczny dawał organom nadzoru budowlanego podstawy do zastosowania w przedmiotowej sprawie trybu legalizacji popełnionej przez inwestora samowoli budowlanej, określonego w art. 48, nie zaś jak sugerował skarżący, w art. 49b ustawy – Prawo budowlane. Z art. 48 ust. 4 tejże ustawy wynika jednoznacznie, że organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu wstrzymującym roboty budowlane wydanym w trybie art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Skarżący nałożonych obowiązków nie wykonał, stąd też nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, znajdował uzasadnienie w treści przytoczonych przepisów prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.