II OZ 859/11

Dnia 28 września 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Spółki Jawnej z siedzibą w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 lipca 2011 roku, sygn. akt II SA/Gl 395/11 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki Jawnej z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] marca 2011 roku, Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 8 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił spółce A. w C. wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu. W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Częstochowie utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2010 r. stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia [...] grudnia 2004 r. w przedmiocie ustalenia na wniosek skarżącej spółki sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy terenu, obejmującego działki położone przy ul. [...] 47 w [...], obręb [...], dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie obiektu usługowo-handlowo-magazynowego branży spożywczej i realizacji niezbędnych dla funkcjonowania obiektu urządzeń technicznych. Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca spółka. W piśmie z dnia 13 czerwca 2011 r. spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu wskazano, że spółka zrealizowała już sporną inwestycję, na którą otrzymała stosowne pozwolenia. Podkreślono jednocześnie, że w związku z przedmiotową budową (rozbudową) strona skarżąca poniosła znaczne nakłady finansowe. Oświadczyła przy tym, że w zakładzie prowadzi swoją podstawową działalność zatrudniając 26 pracowników. Ponadto podniesiono, że spółka wobec wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżoną decyzją aktu ustalającego warunki zabudowy dla spornej inwestycji, zmuszona będzie wystąpić o nowe warunki. Jednakże ze względu na istniejący zaogniony konflikt sąsiedzki uzyskanie nowych pozwoleń, a w szczególności warunków zabudowy, może zakończyć się rozstrzygnięciem odmownym. Zwrócono uwagę, że bez stosownych pozwoleń nie będzie możliwe wydanie w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego konsekwencją będzie orzeczenie nakazu rozbiórki. Powyższe natomiast może doprowadzić do wstrzymania działalności spółki, co będzie skutkowało koniecznością zwolnienia wszystkich pracowników, a także ogromnymi stratami finansowymi po stronie spółki. Dodano, że skutki wykonania zaskarżonej decyzji, odnośnie wstrzymania użytkowania zakładu, są nie tylko trudne do odwrócenia, a nawet niemożliwe, w szczególności w obliczu nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wniosku podkreślono także, że spółka zrealizowała inwestycję na podstawie ważnych i ostatecznych decyzji (ufając, iż organy władzy publicznej działają w oparciu o literę prawa), które następnie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego z przyczyn niezależnych od niej. Z kolei strona występując z wnioskiem o wstrzymanie chce uzyskać od Sądu ochronę przed nieodwracalnymi skutkami, mogącymi powstać w przypadku realizacji uprawnień organów administracji, w wyniku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy. Odszkodowanie dochodzone przed sądem powszechnym nie zrekompensuje nieodwracalnych skutków, ani nie nadrobi strat poniesionych przez spółkę, jeśli ta nie uzyska nowych pozwoleń w kwestii zrealizowanej inwestycji jako zgodnej z prawem. Oddalając wniosek Sąd I instancji wskazał, że instytucja wstrzymania wykonania odnosi się jedynie do takich zaskarżonych aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nakazują stronie wykonanie nałożonego na nią obowiązku lub dokonanie określonej czynności podlegającej wyegzekwowaniu w trybie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Przedmiot skargi stanowi akt stwierdzający nieważność decyzji Prezydenta Miasta Częstochowy z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie warunków zabudowy terenu. Jego wykonanie spowoduje konieczność wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę udzielonego w oparciu o powyższą decyzję z 2004 r. Samo jednak wszczęcie postępowania wznowieniowego nie stanowi okoliczności skutkującej niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana przez stronę skarżącą argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania sprowadza się natomiast w swej istocie do skutków, jakie może wywołać ewentualna decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego. Przywołane przez skarżącą spółkę okoliczności dotyczą zatem odrębnych postępowań w sprawie, tj. pozwolenia na budowę oraz rozbiórki obiektu, nie zaś sprawy warunków zabudowy terenu będącej przedmiotem rozpoznania Sądu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka. Wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca podkreśliła, że samo wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji skutkować będzie nakazem rozbiórki, bowiem nie ma innej możliwości jak wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli strona nie będzie się legitymować decyzją o warunkach zabudowy. Spółka wskazała, że przed wydaniem decyzji o rozbiórce z pewnością dojdzie do wstrzymania działalności zakładu na skutek uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania M.K. wniosła o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Oznacza to, że sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a., zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które bezpośrednio nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Co do zasady z takim poglądem należy się zgodzić. Jednakże zasady tej nie można stosować bez pełnej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy. W okolicznościach konkretnej sprawy można bowiem rozważać wstrzymanie wykonania decyzji w takim znaczeniu, że wstrzymaniu podlegać będą skutki prawne, które decyzja ta wywołuje, o ile stanowią one bezpośrednie i pewne następstwo danego rozstrzygnięcia. O możliwości przyznania ochrony, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie decyduje zatem rodzaj aktu będącego przedmiotem skargi, ale to, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym w graniach sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem administracyjnym, w wyniku wstrzymania wykonania tego aktu, nastąpi ochrona strony, przed skutkami, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Sąd I instancji takiej analizy dokonał, rozważając jakie skutki prawne i faktyczne może wywołać zaskarżona decyzja. Argumentacja strony skarżącej sprowadza się w istocie do skutków pośrednich wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Niewątpliwie bowiem jedynym bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowego zakładu. Rację należy przyznać skarżącej spółce, że rozstrzygnięcie takie może pociągnąć za sobą kolejne rozstrzygnięcia administracyjne (w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę czy pozwolenia na użytkowanie), ale to w tych, kolejnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia te będą bezpośrednio wywoływać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Tymczasem, jak już wyżej wskazano, zaskarżona w niniejszej sprawie przedmiotowa decyzja, skutków takich nie powoduje. Stąd też, brak było podstaw do rozstrzygnięcia zgodnie z wnioskiem strony. Z powyższych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.