II SA/Wa 349/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak Eugeniusz Wasilewski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. T. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w O. orzeczeniem z dnia [...] września 1994 r. wymierzył K. T. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby, uznając, że dopuściła się ona rażącego naruszenia dyscypliny służbowej, w ten sposób, że w dniu 27 czerwca 1994 r. w dowodzie księgowym, jakim jest lista płac, dokonała samowolnie poprawek na swoją korzyść i pobrania z kasy nienależnej jej kwoty 256.800 zł równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania obwinionej, orzeczeniem z dnia [...] października 1994 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego ukarana wystąpiła o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1996 r. Komendant Główny PSP odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego. W dniu 21 października 2004 r. K. T. złożyła ponownie wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, który w dniu 26 stycznia 2010 r. został przekazany do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP. Następnie zarządzeniem z dnia [...] marca 2010 r. odmówiono przyjęcia wniosku. Zarządzenie to stało się przedmiotem skargi K. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 19 lipca 2010 r. skargę odrzucił. W dniu 3 sierpnia 2010 r. pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł zażalenie od zarządzenia Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy KG PSP z dnia [...] marca 2010 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP w dniu [...] listopada 2010 r. uwzględniła zaskarżone zażalenie i uchyliła zarządzenie Przewodniczącego Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy KG PSP z dnia [...] marca 2010 r., jednocześnie wzywając wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego z 11 października 2004 r., poprzez sporządzenie i podpisanie tego wniosku przez adwokata lub radcę prawnego w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 20 listopada 2010 r. K. T., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku podniesiono, że wszystkie zarzuty postawione w postępowaniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego oraz w orzeczeniach z postępowania dyscyplinarnego zostały podważone w kolejnych postanowieniach organów ścigania, NSA i decyzji Komendanta Wojewódzkiego PSP Województwa [...]. Strona zarzuciła, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone było niezgodnie z prawem, że Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w O. popełnił przestępstwo, ustalenia dokonane w trakcie postępowania były fałszywe, a w trakcie postępowania nie uwzględniono istotnych zeznań i faktów. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...], oddaliła wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, iż błędne jest stanowisko wnioskodawczyni, że postanowienie Prokuratury Wojewódzkiej w O. o umorzeniu postępowania w stosunku do A. H. o przestępstwo z art. 266 § 3 kk świadczy, że postępowanie wymienionego wyczerpuje ustawowe znamiona czynu zabronionego z art. 222 kk i stanowi podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Organ odwoławczy podał, że wnioskująca miała zapewne na myśli art. 540 § 1 pkt 1 kpk, w myśl którego postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. Tymczasem przestępstwo określone w wymienionym artykule musi być jednoznacznie ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym, a w niniejszej sprawie takiego wyroku nie przedstawiono. Zdaniem organu okoliczności podnoszone w pkt 2, pkt 3 i pkt 4 wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie stanowią nowych faktów lub dowodów nieznanych w toku postępowania dyscyplinarnego, nie mogą zatem stanowić nadzwyczajnego środka uprawniającego do wznowienia postępowania dyscyplinarnego, o którym mówi art. 540 § 1 pkt 2 kpk. Wskazane fakty i okoliczności były znane i były przedmiotem rozważań zarówno organu dyscyplinarnego pierwszej, jak i drugiej instancji. Natomiast okoliczności wskazane w pkt 5 wniosku nie mają żadnego znaczenia, gdyż zarzuty w stosunku do wnioskodawczyni dotyczyły sfałszowania dokumentacji finansowo-księgowej, nie zaś tego, iż przysługiwały jej 4, a nie 5 norm za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie ma również znaczenia fakt oddalenia prawomocnym postanowieniem Prokuratury Wojewódzkiej w O. zarzutu postawionego w orzeczeniu z postępowania dyscyplinarnego, gdyż zgodnie z art. 115 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależne wykonywanie obowiązków służbowych niezależnie od odpowiedzialności karnej. Oznacza to, że strażak PSP odpowiada dyscyplinarnie, pomimo tego, że jego czyn nie wypełnia znamion przestępstwa czy wykroczenia, a postępowanie prowadzone przez organy dyscyplinarne PSP jest postępowaniem niezależnym i autonomicznym w stosunku do postępowania karnego. Pismem z dnia 13 stycznia 2011 r. K. T., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z dnia [...] grudnia 2010 r., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 124k ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. bezpodstawne uznanie, iż nie wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej w niniejszej sprawie; bezpodstawne uznanie, że obwiniona mogła w pełnym zakresie wykorzystać swoje prawo do obrony (art. 124a ww. ustawy), chociaż w aktach sprawy brakuje oświadczenia [...] W. P., jakoby odmówił uczestnictwa w postępowaniu dyscyplinarnym w charakterze obrońcy obwinionej; bezpodstawne uznanie, iż orzeczenia prokuratorskie, wskazane we wniosku o wznowienie postępowania, nie miały żadnego wpływu na ocenę orzeczeń dyscyplinarnych oraz tok postępowania dyscyplinarnego (jego prawidłowe przeprowadzenie). W odpowiedzi na skargę organ uznał, że nie zasługuje na uwzględnienie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego został oparty na przepisie art. 124k ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68). Wskazany przepis stanowi, że wznowienie postępowania dyscyplinarnego na korzyść ukaranego może nastąpić, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej. Zgodzić się należy z organem, że podniesione we wniosku zarzuty, kwestionujące prawidłowość przeprowadzonego w 1994 r. postępowania dyscyplinarnego, nie są przyczynami wznowieniowymi w rozumieniu powołanego przepisu. Przedmiotem sprawy o wznowienie jest kwestia podstaw do wznowienia postępowania, a nie odpowiedzialności dyscyplinarnej. W postępowaniu tym nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego dokonanego przez organ dyscyplinarny. Postępowanie to nie służy też weryfikacji prawidłowości przebiegu postępowania dyscyplinarnego charakterystycznej dla zwykłego postępowania instancyjnego. Rzeczą organu jest ustalenie i rozstrzygnięcie, czy wyszły na jaw nowe okoliczności lub dowody, które mogą uzasadniać uniewinnienie lub wymierzenie kary łagodniejszej. Pełnych ustaleń w tym przedmiocie organ w istocie nie poczynił. W uzasadnieniu postanowienia oddalającego wniosek o wznowienie postępowania wskazano na postawiony skarżącej w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut dokonania samowolnej zmiany przyznanych decyzją Komendanta 4 norm równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, na nienależnych 5 takich norm i pobranie nienależnej kwoty 256.800 (przed denominacją) złotych. Ponadto podano, iż w orzeczeniu z postępowania dyscyplinarnego Komendant Wojewódzki PSP dodatkowo zarzucił obwinionej popełnienie przestępstwa określonego w kk. W związku z tym należy zauważyć, że w orzeczeniu dyscyplinarnym z dnia [...] września 1994 r. został przypisany obwinionej czyn polegający na dokonaniu samowolnych poprawek na liście płac i pobrania z kasy nienależnej jej kwoty 256.800 zł (uznano, że jest winną tego właśnie czynu). W uzasadnieniu orzeczenia dyscyplinarnego podniesiono m.in., że czyn ten także nosi znamiona przestępstwa określonego w przepisach Kodeksu karnego. Bezspornym jest, iż badając sprawę w tym aspekcie, Prokurator Wojewódzki w O. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1997 r. zmienił postanowienie Prokuratora Rejonowego w O. z dnia [...] października 1996 r. i umorzył prowadzone przeciwko K. T. dochodzenie dot. zagarnięcia mienia i sfałszowania dokumentu na podstawie art. 11 pkt 1 kpk. W niniejszej sprawie organ zasadnie stwierdził, iż fakt ten nie miał znaczenia dla dyscyplinarnej odpowiedzialności obwinionej, jednakże nie ocenił, czy te nowe okoliczności, które wyszły na jaw po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego, mogły mieć wpływ na wymiar orzeczonej w postępowaniu dyscyplinarnym kary. Postanowienie organu jest zatem przedwczesne i podlegało uchyleniu. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie do uwzględnienia poczynionych przez Sąd uwag. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy.