VII SAB/Wa 184/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2011 r. sprawy ze skargi H. B. i M. T. na bezczynność Ministra Środowiska postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżących H. B. i M. T. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia (...) września 2010r., H. B. i M. T. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Środowiska. W uzasadnieniu wskazali, że są współwłaścicielami nieruchomości o pow. 84 hektarów położonej we wsi K. W związku z powzięciem informacji, że ich nieruchomość ma zostać objęta projektem Natura 2000 wystąpili do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a następnie do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i Ministra Środowiska o "uznanie ich za strony postępowania w czynnościach administracyjnych". Wniosek w tym przedmiocie złożyli w dniu (...) czerwca 2009r. i następnie systematycznie korespondowali z różnego szczebla organami ochrony środowiska, jednakże do dnia wniesienia skargi nie otrzymali żadnej decyzji administracyjnej. Wskazali, że pozbawiono ich prawa do wybudowania domu i prowadzenia jakiejkolwiek gospodarki – w tym rolnej. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w niniejszej sprawie nie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ponieważ proces wyznaczania obszarów Natura 2000 przebiega w trybie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009r. Nr 151 poz. 1220) i jest procesem legislacyjnym, a nie postępowaniem administracyjnym i w związku z tym nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli określa art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Koniecznym jest zatem ustalenie, czy w granicach wskazanych w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. mieści się niniejsza skarga na bezczynność Ministra Środowiska . Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Powyższe oznacza, iż skarga na bezczynność organu administracji jest dopuszczalna jedynie w przypadku bezczynności w sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a ) i niektórych postanowień (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a), a także w przypadku bezczynności w podejmowaniu innych niż decyzje i postanowienia aktów lub dokonywania czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Ocena dopuszczalności skargi na bezczynność organu polegającą na nieuznaniu za stronę "postępowania w czynnościach administracyjnych" dotyczących tworzenia obszaru Natura 2000 zależy od ustalenia trybu i charakteru prawnego wyznaczania obszarów Natura 2000. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska opracowuje projekt listy obszarów Natura 2000 ( art. 27 ust. 1 ustawy). Wyznaczenie obszaru specjalnej ochrony ptaków lub specjalnego obszaru siedlisk, zmiana jego granic lub likwidacja następuje w porozumieniu z ministrami właściwymi do spraw rolnictwa, rozwoju wsi, rybołówstwa i gospodarki wodnej – w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw środowiska ( art. 27 a, ust. 1ustawy). Z powyższego wynika, co także wielokrotnie wyjaśniał Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w pismach adresowanych do skarżących, że wyznaczanie obszarów Natura 2000 następuje w drodze aktu normatywnego. Czynności podejmowane w trakcie procesu legislacyjnego nie są tożsame z czynnościami i aktami podejmowanymi w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w oparciu o przepis ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r, Nr 98 poz. 1071 ze zm.), dlatego też żądanie H. B. i M. T. uznania za stronę procesu legislacyjnego nie znajduje umocowania w przepisach obowiązującego prawa. Jednocześnie wyjaśnić należy, odnosząc się do stanowiska skarżących przedstawionego na rozprawie w dniu 8 lipca 2011r., że z podejmowanych czynności faktycznych w toku wyznaczania obszaru specjalnej ochrony Natura 2000 nie można wywieść wniosku o istnieniu sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 kpa, a tylko w takiej sprawie może być wydany akt lub podjęta czynność organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a. Powoduje to, że wyznaczenie obszaru specjalnej ochrony Natura 2000 nie jest zaskarżane do sądu administracyjnego, co oznacza, że skarga na bezczynność w omawianej sprawie również nie przysługuje. Z urzędu należy stwierdzi, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska jest centralnym organem administracji rządowej do spraw ochrony środowiska oraz ochrony przyrody. Organ został powołany na mocy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Wykonuje zadania określone w art. 127 tej ustawy, jest także organem w zakresie ochrony przyrody w rozumieniu art. 91 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, organem w zakresie ochrony środowiska w rozumieniu art. 376 ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, a także uczestnikiem krajowego system ekozarządzania i audytu w rozumieniu ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o krajowym systemie ekozarządzania i audytu (EMAS). Do ogólnych zadań GDOŚ należy m.in. – zbieranie danych i opracowanie informacji dotyczących programu Natura 2000 oraz wykonanie zadań związanych z siecią Natura 2000, co określa jego właściwość w niniejszej sprawie. Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.