II SA/Wa 850/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spraw.) Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant referent-stażysta Paweł Wyszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym oddala skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym na [...], w bloku nr [...] w [...], utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przedmiotowy lokal został wynajęty Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...], na czas oznaczony do dnia [...] grudnia 2008 r. Lokal ten został podnajęty funkcjonariuszowi Policji A. W. na cele mieszkalne. Od [...] stycznia 2009 r. ww. zajmuje lokal bez tytułu prawnego. Na wniosek A. W. w dniu [...] września 2009 r. organ wszczął postępowanie w sprawie prawa zamieszkiwania w dotychczas zajmowanym mieszkaniu w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2010 r. A. W. podniósł, że jest funkcjonariuszem Policji, osiąga dochód [...]zł, jest po rozwodzie, sam wychowuje syna, od byłej żony otrzymuje alimenty w kwocie [...]zł. Syn choruje na [...], wobec czego wnioskodawca wyremontował mieszkanie. Zmiana miejsca zamieszkania mogłaby negatywnie wpłynąć na rozwój psychiczny i emocjonalny syna. Komendant Wojewódzki Policji w [...] potwierdził, że nie ma możliwości zapewnienia lokalu z zasobów policyjnych. Dalej organ podał, że ww. jest zameldowany w lokalu nr [...] przy ulicy [...], który jest własnością Spółki [...]. Najemcą tego lokalu była H. W., zmarła matka ww., wobec czego mógłby on po opłaceniu zaległego czynszu wstąpić w stosunek najmu w trybie art. 691 kc. Wobec poczynionych ustaleń Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...] decyzją nr [...], odmówił prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Od decyzji ww. odwołał się. Decyzji zarzucił naruszenie art. 35 kpa, art. 12, 7, 77, 80 kpa, bowiem organ niedokładnie wyjaśnił stan faktyczny, a także dokonał błędnej subiektywnej oceny Rozpoznając odwołanie, organ podkreślił, że przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakładają na Wojskową Agencję Mieszkaniową obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, a zatem zasób mieszkaniowy pozostający w dyspozycji Agencji przeznaczony jest co do zasady na potrzeby mieszkaniowe żołnierzy zawodowych. Wyjątek od tej zasady, ustawodawca uregulował w art. 29 ww. ustawy. Stosownie do art. 29 ustawy, w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej. Z treści przepisu wynika, że warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch ustawowych przesłanek wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej. Wobec powyższego organ rozstrzyga w ramach uznania administracyjnego w granicach obowiązującego prawa, co oznacza, że wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyczerpującym zebraniem całego materiału dowodowego, dokładnym wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, a także wszechstronnym i wnikliwym rozważeniem całokształtu materiału dowodowego. Dalej organ podkreślił, że istotny wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy ma sytuacja wyjątkowa osoby wnioskującej. Sytuacji wyjątkowej należy upatrywać w takich stanach i zdarzeniach, które w sposób oczywisty, odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Chodzi tu o takie okoliczności, jak ciężka choroba, kalectwo, szczególnie trudna sytuacja życiowa, brak jakichkolwiek środków finansowych na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. O wyjątkowości sytuacji nie może przesądzać okoliczność niedysponowania własnym lokalem mieszkalnym. O wyjątkowości sytuacji strony nie świadczy też brak środków na zakup bądź na wynajęcie mieszkania we własnym zakresie. Wskazał ponadto, że ww. ma możliwość zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, przez złożenie wniosku o wstąpienie po zmarłej matce w stosunek najmu mieszkania znajdującego się w S. Organ podał, że syn wnioskującego w dniu [...] marca 2011 r. osiągnie pełnoletniość, natomiast [...], nie jest chorobą, która wyklucza z funkcjonowania w społeczeństwie i nie wymaga specjalnej opieki osób trzecich. Podkreślił ponadto, że A. W. jest uprawniony do lokalu jako funkcjonariusz Policji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił organowi naruszenie art. 35 kpa, art. 12 kpa oraz art. 7, 77 i 80 kpa. W szczególności wskazał na przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślił swoją ciężką sytuację rodzinną oraz trudną sytuację finansową. Podał, że nie ma innego lokalu mieszkalnego, a nie posiada zdolności kredytowej, żeby mógł kupić mieszkanie. Wyjaśnił, że w mieszkaniu w S. mieszka partner życiowy jego zmarłej matki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygniecie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), który stanowi, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej może innej osobie niż żołnierz w służbie stałej za zgodą Ministra Obrony Narodowej wydać decyzję o prawie zamieszkiwania na czas oznaczony w lokalu mieszkalnym znajdującym się w dyspozycji tej Agencji. Wyjaśnić przy tym należy, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o prawie zamieszkiwaniu w lokalu mieszkalnym na rzecz skarżącego, zostało wszczęte i nie zostało zakończone do dnia 30 czerwca 2010 r. i w związku z tym mogło być prowadzone w oparciu o art. 29 powołanej wyżej ustawy w uprzednio obowiązującym brzmieniu. Stosownie bowiem do treści art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu dotychczasowym. Organ prawidłowo wskazał, iż rozstrzygnięcie podejmowane na tej podstawie podlega uznaniu administracyjnemu. Zakres sądowej kontroli w takich sprawach, sprowadza się do oceny w nich zgodności z prawem decyzji i poprzedzającego ją postępowania administracyjnego, nie może polegać na ingerowaniu w kwestie celowości i słuszności rozstrzygnięć wojskowych organów mieszkaniowych. Podstawowym warunkiem przedmiotowego zezwolenia jest zaistnienie "sytuacji wyjątkowej". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia i nie wskazał kryteriów, jakimi należy się kierować przy interpretowaniu jego znaczenia. Należy jednak mieć na uwadze, że punktem wyjścia wszelkiej interpretacji prawa jest wykładnia językowa. Jedną z podstawowych zasad takiej wykładni jest domniemanie języka potocznego, co oznacza, że jak długo to jest możliwe, należy nadawać zwrotom prawnym znaczenie występujące w języku potocznym, chyba że są dostateczne racje przypisywania im swoistego znaczenia prawnego (W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki Teoria państwa i prawa, Warszawa 1986, s. 444). Odwołując się do słownikowego znaczenia słów "wyjątkowy" i "sytuacja", przyjąć należy, że na wyjątkowość sytuacji, składa się bardzo rzadki, wyróżniający się czymś, szczególny osobliwy zespół okoliczności, położenie, w jakim ktoś się znajduje, ogół warunków (t. 3 Słownika Języka Polskiego PWN, 1978, s. 803 i 387). Wyjątkowości sytuacji należy zatem upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od typowych czy dość powszechnie występujących. Dlatego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że adresatem przewidzianych w art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu pozostającym w dyspozycji WAM mogą być osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych. W takim aspekcie organ należycie przeanalizował sytuację życiową skarżącego i trafnie uznał, że nie można jej zakwalifikować jako wyjątkowo trudnej. Brak dostatecznych środków na zakup własnego mieszkania nie przesądza o wyjątkowości sytuacji skarżącego, gdyż w takim położeniu znajdują się tysiące obywateli naszego kraju. Jest to zatem zjawisko dość powszechne, a nie wyjątkowe. O wyjątkowości sytuacji nie może decydować fakt, że prawie pełnoletni (w dniu wydania zaskarżonej decyzji) syn skarżącego cierpi na [...]. Jest to choroba dość powszechna, która nie wyłącza funkcjonowania w społeczeństwie i nie wymaga stałej opieki osób trzecich. Również o wyjątkowości sytuacji nie może przemawiać fakt, że skarżący jest ojcem samotnie wychowującym w istocie prawie dorosłego syna. Ponadto jak słusznie wskazał organ, A. W. powinien starać się zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe na gruncie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), bądź przez uzyskanie lokalu mieszkalnego lub przez uzyskanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu ze spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, zgodnie z art. 94 ww. ustawy. Stosownie do podanych okoliczności, w ocenie Sądu, sytuacji tej nie można uznać za "wyjątkową" w rozumieniu art. 29 cytowanej ustawy. Podkreślić należy, iż instytucja przyznania prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nie może być traktowana wyłącznie w kategoriach socjalnych. Podkreślić należy, że zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych rodzin o niskich dochodach należy do samorządu terytorialnego i nie ma jakichkolwiek podstaw do przerzucania takich obowiązków na organy WAM, a w przypadku A. W., na co zwrócono uwagę wyżej taki obowiązek w pierwszej kolejności spoczywa na organach Policji. Ponadto zadaniem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest przede wszystkim zabezpieczenie, aktualnych i przewidywanych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy w służbie stałej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.