II SA/Gl 1060/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2010 r. sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. w R. na decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę Na skutek kontroli samochodu ciężarowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy [...] nr rejestracyjny [...] przeprowadzonej w dniu [...]r. Komendant Placówki Straży Granicznej w C. wszczął w stosunku do obecnie skarżącego Przedsiębiorstwa Spedycyjno Transportowego "A" Sp. z o.o. w R. postępowanie administracyjne w przedmiocie zgodności wykonywania transportu drogowego z przepisami ustawy z dnia [...]r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), zwanej dalej u.t.d. W jego wyniku, w dniu [...]r., na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. została wydana przez organ pierwszej instancji decyzja nr [...], na mocy której na skarżącego została nałożona kara pieniężna za naruszenie przepisów o transporcie drogowym w wysokości 1.000,00 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, iż kierujący wymienionym wyżej pojazdem prowadził ten pojazd podczas trwania okresowego ograniczenia oraz zakazu ruchu określonej kategorii pojazdów po drogach nie podlegając wyjątkom oraz wyłączeniom zawartym w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów na drogach (Dz.U. Nr 147, poz. 1040). W szczególności stwierdzono, że przewóz był wykonywany w dniu [...]r. tj. w sobotę, między godz. 8:00 a godz. 14:00 na drodze krajowej S1, samochodem ciężarowym o dopuszczalnej masie całkowitej zestawu powyżej 12 t (§ 2 pkt 3 lit. b powołanego rozporządzenia). Organ nie uwzględnił składanych w toku postępowania wyjaśnień przewoźnika, jakoby w sprawie znajdowało zastosowanie wyłączenie, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Wbrew bowiem twierdzeniom przewoźnika nie można uznać, że kontrolowany pojazd powracał z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego, albowiem jak ustalono na podstawie zgromadzonych dokumentów przewóz rozpoczął się w miejscowości G. (W.) i miał się zakończyć w miejscowości B. (H.). W odwołaniu od tej decyzji skarżące Przedsiębiorstwo wniosło o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Zarzuciło wydanie decyzji bez wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa) i wadliwe przyjęcie, że kierowca miał wykonywać przewóz w sposób nieprzerwany aż na terytorium H., podczas gdy poddana kontroli część operacji transportowej kończyła się w Polsce. Zarzucono ponadto wadliwą wykładnię § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. W uzasadnieniu przyznano, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej w czasie obowiązywania okresowego zakazu. Zanegowano jednak oparcie się przez organ wyłącznie na treści listu przewozowego CMR. W istocie bowiem umowa przewozu podzielona była na części ze względu na planowany przez kierowcę urlop i konieczność odebrania przez niego odpoczynku zgodnie z odrębnymi w tym zakresie przepisami. W związku z tym pierwszy etap przewozu zakończył się w R., a więc przewóz wykonywany był na trasie G. – R. Dopiero po udzielonym kierowcy urlopie rozpoczęto drugą część przewozu na trasie do H. Dalej wskazano, że przewóz w rozumieniu przepisów rozporządzenia z dnia [...]r. jest kategorią faktyczną, a nie prawną. Sformułowanie, że pojazd powraca z zagranicy nie oznacza, że powrót ten ma stanowić zakończenie wykonywania umowy przewozu. Potwierdzeniem takiego rozumienia jest definicja przewozu drogowego zawarta w art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Nie ma powodu, aby przy wykładni prawa krajowego nie sięgać do definicji zawartych w prawie wspólnotowym. Do tej definicji odwołuje się również ustawodawca krajowy w art. 4 pkt 6a u.t.d. Rozpoznając to odwołanie Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w R., zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania i stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazano, że definicja zawarta w art. 4 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 jest definicją dla celów tego rozporządzenia. Rozporządzenie to dotyczy harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego i w związku z ogólnym zakazem rozszerzania interpretacji przepisów, nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości w ocenie organu, że poddany kontroli przewóz należy traktować jako przewóz zdefiniowany w art. 4 pkt 6a w zw. z pkt 2 i 3 u.t.d. Odnosząc się do zarzutu badania wyłącznie treści listu przewozowego na okoliczność trasy przewozu, organ stwierdził, że to właśnie ten dokument świadczy o faktycznej trasie przewozu. Skoro brak w nim było jakichkolwiek wzmianek co do ewentualnych etapów przewozu, to brak było podstaw do przyjęcia, że przewóz odbywa się na innej trasie, aniżeli wskazana w tym liście. Wreszcie nie podzielono argumentów co do wadliwej wykładni § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia. Konieczność udzielenia urlopu i odebrania odpoczynku przez kierowcę nie może prowadzić do naruszenia innych przepisów, w tym przypadku przepisów o ograniczeniu i zakazie ruchu pojazdów. To na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek takiego zorganizowania przewozów, aby były one zgodne z wszystkimi obowiązującymi przepisami prawa. Odmienna interpretacja przepisów rozporządzenia, przy założeniu, że każdy przewóz dokonywany etapami kończy się wraz zakończeniem danego etapu, prowadziłaby w istocie do sytuacji, w której nie osiągniętoby celów założonych przy wprowadzaniu zakazu i ograniczeń w ruchu pojazdów. W skardze na powyższą decyzję skarżące Przedsiębiorstwo zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, pomimo wyraźnego w tym zakresie wniosku strony, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia poprzez uznanie, że dojazd do miejsca odpoczynku kierowcy, a tym samym miejsca zaplanowanego zakończenia przewozu nie podlega wyłączeniu, o którym mowa w tym przepisie i w konsekwencji wadliwego zastosowania art. 92 ust. 1 u.t.d. i pkt 13.2. załącznika do tej ustawy. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu powtórzono argumenty prezentowane na wcześniejszym etapie postępowania, w szczególności w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji polemizując z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ rozwinął wywody, które znalazły się wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co do zasady pozostając przy swoim dotychczasowym stanowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt (decyzja, postanowienie) wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, sąd, w zależności od stopnia tego naruszenia, eliminuje taki akt z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) lub stwierdzenie jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przeciwnym wypadku skarga podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). Nadto wskazać należy na art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że ocenia sprawę w jej całokształcie. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że bezspornym jest fakt, iż kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej w czasie obowiązywania zakazu określonego w rozporządzeniu Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. Kwestią sporna jest natomiast, czy w sprawie winno mieć zastosowanie wyłączenie stosowania tego zakazu w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem ograniczenie w ruchu pojazdów nie ma zastosowania do pojazdów powracających z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego lub do odbiorcy przewożonego ładunku, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pod warunkiem posiadania przez kierowcę ważnej rocznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Spór pomiędzy stronami co do zastosowania i wykładni tego przepisu sprowadza się w istocie do ustalenia, czy kontrolowany pojazd powracał z zagranicy w celu zakończenia przewozu drogowego. Dla rozstrzygnięcia tego sporu niezbędne jest prawidłowe zdefiniowanie pojęcia przewozu, na co zresztą strony zwracały uwagę w toku postępowania. Zgodnie z art. 4 pkt 6a u.t.d. przez przewóz drogowy należy rozumieć transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W ocenie Sądu przewóz dokonywany kontrolowanym pojazdem nie może być w niniejszej sprawie rozumiany jako przewóz, o którym mowa w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. Z treści art. 4 tego rozporządzenia wynika bowiem, że użyta w nim definicja przewozu ma zastosowanie jedynie dla celów tego rozporządzenia. Oznacza to, że znajdzie ona zastosowanie również w prawie krajowym, ale jedynie w sytuacjach, które regulowane są przedmiotem rozporządzenia wspólnotowego. Przedmiotem tego rozporządzenia jest zaś harmonizacja niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego. Słusznie zatem w ocenie Sądu przyjęły organy obydwu instancji, że dla potrzeb niniejszej sprawy rozumienie pojęcia przewozu użyte w § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2007 r. wynikać będzie z definicji pojęcia transportu drogowego, a w tym konkretnym przypadku międzynarodowego transportu drogowego (art. 4 pkt 2 u.t.d.). W takiej sytuacji wykonywany przez skarżącego przewóz należy uznać za przewóz wykonywany na trasie G. (W.) – B. (H.), a zatem miejscem jego zakończenia była miejscowość położona poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd nie podziela również tych zarzutów skargi, które odnoszą się do naruszenia zasad postępowania administracyjnego. Pomijając, że dla organów orzekających wystarczającym dowodem do ustalenia trasy przewozu, w tym miejsca jej zakończenia, był list przewozowy, to wskazać przyjdzie, iż inne przeprowadzone dowody i zgromadzony materiał potwierdzają okoliczność, że miejscem docelowym tego przewozu była miejscowość położona poza granicami Polski. W żaden sposób nie zmienia tego faktu konieczność dokonania przerwy w przewozie. Nie ma przy tym znaczenia, czym owa przerwa została spowodowana. W żadnym bowiem przypadku przerwa taka nie może być rozumiana jako zakończenie przewozu w rozumieniu powołanego przepisu rozporządzenia. Słusznie zauważają organy, że to na zawodowym przewoźniku ciąży obowiązek takiego zorganizowania przewozu, aby był on zgodny z wszystkimi obowiązującymi przepisami prawa. W niniejszej sprawie tak można było zorganizować przewóz, aby dotarcie do miejsca przerwy w jego wykonywaniu nastąpiło przed okresem zakazu ruchu pojazdów. W tej sytuacji zasadnie organ pierwszej instancji nałożył karę pieniężną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 5 u.t.d. w zw. z art. 10 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) w zw. z § 2 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 r. Wysokość tej kary wynika zaś z pkt 13.2. załącznika do u.t.d. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 p.p.s.a.