I SA/Po 829/10
WyrokWSA w Poznaniu2011-07-14
Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Katarzyna Wolna – Kubicka, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczący zaległych składek na ubezpieczenie społeczne może zostać uwzględniony z powodu przedawnienia, gdy bieg terminu przedawnienia został zawieszony na skutek doręczenia upomnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Doręczenie upomnienia stanowi pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności, co zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiesza bieg terminu przedawnienia. W związku z tym, należności za okres od listopada 1999 r. do lutego 2000 r. nie uległy przedawnieniu, a wpłaty dokonane przez skarżącego nie pokryły w całości zadłużenia, co uzasadnia dalsze prowadzenie egzekucji.Stan faktyczny
Skarżący M.R. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na przedawnienie zobowiązania. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Izby Skarbowej odmówili umorzenia, uznając należności za wymagalne i wskazując, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony. Skarżący kwestionował również prawidłowość naliczenia i zarachowania wpłat oraz powoływał się na przepisy dotyczące czasowego zaprzestania działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Roman Wiatrowski Sędziowie WSA Katarzyna Wolna – Kubicka WSA Dominik Mączyński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Budzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
I SA/Po 829/10
UZASADNIENIE
Na podstawie własnych tytułów wykonawczych o nr [...], [...] obejmujących należności z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne, o nr [...], obejmujących należności z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne, o nr [...], obejmujących należności z tytułu składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., Inspektorat w K., Dyrektor II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P., działając jako organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego M. R.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., Inspektorat w K. w dniu [...] listopada 2009 r. przesłał zobowiązanemu upomnienia, na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wzywając zobowiązanego do uregulowania należności za okres od listopada 1999 r. do marca 2000 r. Upomnienia zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] listopada 2009 r.
W związku z doręczeniem upomnień zobowiązanych w dniu [...] grudnia 2009 r. dokonał na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłat w wysokości: [...] zł.
Następnie, działając w celu wyegzekwowania zaległości objętych powyższymi tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny, zawiadomieniami z dnia [...] kwietnia 2010 r., o nr [...], dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w Miejskim Zakładzie Gospodarki Odpadami Komunalnymi. Odpisy przedmiotowych tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności zostały odebrane przez M. R. w dniu [...] kwietnia 2010 r. Odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności również w dniu [...] kwietnia 2010 r.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. M. R. zwrócił się do Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z wygaśnięciem zobowiązania na skutek przedawnienia.
Organ egzekucyjny w celu dogłębnego zbadania materiału dowodowego, wystosował pismo z dnia [...] maja 2010 r. do Wydziału Rozliczeń Kont Płatników Składek ZUS, z prośbą o sprawdzenie i wyjaśnienie, czy zaległość objęta tytułami wykonawczymi [...] nie uległa przedawnieniu. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] maja 2010 r., wyjaśniono, iż zaległości nie uległy przedawnieniu.
Dyrektor II Oddziału ZUS w P., kwalifikując pismo strony z dnia [...] maja 2010 r. jako zarzuty na postępowanie egzekucyjne, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., odmówił rozpatrzenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu stwierdził, że biorąc pod uwagę przepisy art. 24 ust. 4 i 5 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, składki nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Zatem z uwagi na zamknięty katalog przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego, wniosek strony nie może zasługiwać na uwzględnienie.
Na powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, strona wniosła zażalenie z dnia [...] czerwca 2010 r., zarzucając organowi egzekucyjnemu błędną kwalifikację wniosku z dnia [...] maja 2010 r. M. R. powołując przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, iż wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie o rozpatrzenie zarzutu w sprawie. W ocenie skarżącego postanowienie z dnia [...] maja 2010 r. nie odnosi się do jego żądań, wobec czego powinno zostać uchylone.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. uchylił zaskarżone postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie I instancji w przedmiocie rozpatrzenia zarzutu.
W dniu [...] lipca 2010 r. organ egzekucyjny, rozpatrując ponownie wniosek strony z dnia [...] maja 2010 r., zakwalifikowany jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wydał postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu w oparciu o wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze o nr [...].
Wobec powyższego M. R., pismem z dnia [...] lipca 2010 r., złożył zażalenie na powyższe postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w uzasadnieniu zażalenia podtrzymał dotychczasowe stanowisko, uznając iż jego zobowiązanie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wygasło na skutek przedawnienia. Stwierdził, że Dyrektor II Oddziału ZUS orzekając w tej sprawie oparł się na niewłaściwej interpretacji przepisów. Ponadto zobowiązany, powołując przepisy ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazał, że w 1999 r. był powołany do służby wojskowej i zgłosił do ZUS przerwę w wykonywaniu działalności. Mimo to, nałożono na niego obowiązek opłacania składek. W ocenie strony jest to kolejny argument za umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu po zapoznaniu się z treścią zażalenia, materiałem zebranym w sprawie oraz po dokonaniu analizy stanu faktycznego i prawnego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Podejmując takie rozstrzygnięcie podkreślił, że dokonując oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano. Że sytuacje, w których postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu, określają jednoznacznie przepisy art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym wymienione zostały przesłanki obligujące organ egzekucyjny do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Wymieniając przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego ustawodawca nie pozostawił zatem do uznania organu egzekucyjnego, czy w konkretnym przypadku umorzyć postępowanie, czy też nie. Regulacja zawarta w art. 59 przyjmuje bowiem zasadę, że postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu tylko z przyczyn w nim wymienionych. Jak stwierdził natomiast Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych żadna z wymienionych wyżej przesłanek ustawowych nie zaistniała. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej postępowanie egzekucyjne nie mogło zostać umorzone na skutek przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi (wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu), skoro wierzyciel uznał należność za wymagalną. Zgodnie bowiem z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny, przyjmując tytuł wykonawczy do realizacji, obowiązany jest jedynie do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego. To wyraźne wyłączenie z dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny jednoznacznie wskazuje, że badanie takie ma wyłącznie charakter formalny. Polega ono jedynie na sprawdzeniu, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy zostało doręczone upomnienie. Podkreślić zatem należy, że organy egzekucyjne w prowadzonym postępowaniu mogą rozstrzygać wyłącznie kwestie wynikające z samego postępowania egzekucyjnego tj. następujące po wystawieniu tytułu wykonawczego. Oznacza to, że zarówno organ egzekucyjny jak i organ nadzoru nie mają prawa ingerować oraz rozstrzygać, czy wierzyciel, w tym przypadku ZUS słusznie żąda od zobowiązanego uiszczenia zaległych składek na ubezpieczenie społeczne.
Natomiast w trakcie prowadzonego postępowania organ egzekucyjny obowiązany jest do odstąpienia od czynności egzekucyjnych tylko wtedy, gdy zobowiązany okazał dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie bądź nieistnienie obowiązku (art. 45§1 i §3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż organ egzekucyjny nie otrzymał od wierzyciela żadnej informacji świadczącej o tym, że należności objęte tytułem wykonawczym nie są wymagalne bądź, że zaistniała jakakolwiek okoliczność mająca wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Podkreślono, że do obowiązków wierzyciela należy powiadamianie organu egzekucyjnego o konieczności zawieszenia, bądź też umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na ewentualny brak wymagalności należności objętych tytułem wykonawczym.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kwestia przedawnienia należności objętej przedmiotowymi tytułami wykonawczymi była przedmiotem rozpoznania przez Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. W odniesieniu do podniesionej przez zobowiązanego kwestii przedawnienia organ nie uznał zasadności podniesionych przez skarżącego argumentów i uznał dochodzone należności za wymagalne.
Dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wskazał, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym w toczonym postępowaniu organ odwoławczy nie może rozstrzygnąć, czy wynikający z tytułu wykonawczego obowiązek istnieje czy nie, gdyż nie jest organem właściwym w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W prowadzonym przeciw M. R. postępowaniu egzekucyjnym, wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej sprawuje jedynie funkcję organu nadzoru nad organem egzekucyjnym, tj. Dyrektorem Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co oznacza, że może jedynie nadzorować kwestie związane z dokonaną przez ten organ oceną dopuszczalności i prawidłowości prowadzonej egzekucji administracyjnej, nie może on natomiast badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wyjaśnił, iż powołane przez stronę przepisy ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie stanowią przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 13 powołanej ustawy, postępowanie prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się w związku ze zgłoszeniem przez przedsiębiorcę czasowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, ulegają umorzeniu. Przepis ten odnosi się do postępowania prowadzonego przez ZUS w sprawie wymiaru składek, natomiast nie dotyczy postępowania egzekucyjnego.
W skardze z dnia [...] września 2010 r. M. R., działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2010 r., zwrot bezpodstawnie wyegzekwowanych należności, umorzenie kosztów lub ich zwrot wraz z opłatą komorniczą oraz przyznanie kosztów egzekucyjnych od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 59§1 pkt 1 w związku z art. 45 § 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 59§1 pkt 2 w związku z art. 59§4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 8 i art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz nieważność postanowienia z dnia 07 lipca 2010 r., wydanego przez Dyrektora II Oddziału ZUS w P.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że po doręczeniu upomnień w listopadzie 2009 r., dobrowolnie uregulował wymagane należności za okres od listopada 1999 r. do marca 2000 r. Wobec czego utrzymuje, że organ egzekucyjny bezpodstawnie wszczął postępowanie egzekucyjne i wyegzekwował zaległości objęte tytułami wykonawczymi o nr [...].
Zobowiązany w swojej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dodał jednocześnie, iż w jego ocenie egzekucja przedmiotowego zobowiązania jest niemożliwa z uwagi przedawnienie.
Skarga została uzupełniona pismem procesowym z dnia [...] lipca 2011 r., w którym skarżący podtrzymał swoje zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania, będącego przedmiotem egzekucji, a także zakwestionował wyliczenie i zarachowanie składek dokonane przez ZUS, nie wskazując jednak prawidłowego, w ocenie skarżącego, sposobu zaliczenia wpłat.
W odpowiedzi na skargę oraz w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty podniesione przez skarżącego za bezpodstawne. W odniesieniu do zarzutu błędnego naliczenia składek Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu podkreślił, że zarzut ten został podniesiony przez skarżącego dopiero po wniesieniu skargi i nie mógł być przedmiotem rozpatrywania w postępowaniu zażaleniowym i skargowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 134 p.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które to związane są z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez Sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w zaskarżonej sprawie, a z drugiej przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 59§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. – Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej: ustawa o pea) postępowanie egzekucyjne umarza się m.in., jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania oraz jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Organ egzekucyjny, na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu, wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. skarżący domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązania będącego przedmiotem egzekucji. W zażaleniu na postanowienie Dyrektora II Oddział Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący wskazał na kolejną przesłankę uzasadniającą, w jego ocenie, umorzenie postępowania egzekucyjnego, tj. przerwanie wykonywania działalności gospodarczej, w związku z powołaniem do służby wojskowej w 1999 r. Natomiast w skardze z dnia [...] września 2010 r. skarżący podkreślił, że postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone z uwagi na zapłatę egzekwowanych zobowiązań, która nastąpiła w dniu [..] grudnia 2009 r.
Biorąc pod uwagę wskazaną powyżej argumentację skarżącego należy wskazać, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. – Dz. U. z 2009 r., nr 205, poz. 1585 ze zm.) należności z tytułu składek ulegają, co do zasady, przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Natomiast na podstawie art. 24 ust. 5b powołanej powyżej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Ponadto zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 141, poz. 888) postępowania prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się w związku ze zgłoszeniem przez przedsiębiorcę czasowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, ulegają umorzeniu.
Należy także podkreślić, że na mocy art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. – Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: kpa) w związku z art. 18 ustawy o pea organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, natomiast na podstawie art. 10§1 kpa Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odnosząc wskazane powyżej przepisy do ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy stwierdzić, że nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na powołane przez skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego i sądowoadministracyjnego okoliczności.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie nastąpiło przedawnienie zobowiązań będących przedmiotem egzekucji. Z ustalonego w postępowania stanu faktycznego wynika, że egzekucja dotyczyła składek za okres od listopada 1999 r. do lutego 2000 r. Zgodnie z powołanym powyżej art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przedawnienie następuje dopiero po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składki stały się wymagalne. Zgodnie z tym przepisem termin biegu przedawnienia składki za listopad 1999 r. upływał z dniem [...] grudnia 2009 r., składki za grudzień 1999 r. z dniem [...] stycznia 2010 r., za styczeń 2000 r. z dniem [...] lutego 2010 r. i za luty 2000 r. z dniem [...] marca 2010 r. Należy jednak podkreślić, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego w związku doręczeniem skarżącemu w dniu [...] listopada 2009 r. upomnień, na podstawie art. 15§1 ustawy o pea. W treści upomnienia wezwano skarżącego do zapłaty zaległych składek na ZUS, wskazano rachunek bankowy, na który zapłata należności winna nastąpić oraz pouczono skarżącego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku nieuregulowania dobrowolnie należności. W ocenie Sądu doręczenie skarżącemu upomnienia jest pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zaistniała zatem przesłanka powodująca zwieszenie biegu terminu przedawnienia. Nie ulega wątpliwości, że doręczenie upomnienia zmierza do wyegzekwowania należności, ponieważ zgodnie z art. 15§1 ustawy o pea jest ono elementem obligatoryjnym postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Ponadto istota upomnienia sprowadza się do ujawnienia przez wierzyciela zamiaru egzekucji należności. Postępowanie egzekucyjne może być jednak wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia. Należy więc uznać, że doręczenie upomnienia jest pierwszą czynności zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Należy także podkreślić, że doręczenie upomnienia nie było odosobnioną czynnością dokonaną w sprawie przez wierzyciela zmierzającą do egzekucji należności. O zamiarze egzekucji należności świadczą także tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...] kwietnia 2010 r., po stwierdzeniu, że dobrowolne wpłaty dokonane przez skarżącego nie pokryły w całości istniejącego zadłużenia. W świetle powyższych wyjaśnień należy stwierdzić, że nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem dochodzonych należnych, ponieważ nie upłynął termin przedawnienia składek za okres od listopada 1999 r. do lutego 2000 r. Bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia [...] listopada 2009 r. do zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego nie było także podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z dobrowolnym wywiązaniem się z zobowiązania. W sprawie niesporne jest, że w dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący przelał na rachunek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych pieniądze w kwotach: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Jak wynika jednak z pisma z dnia [...] maja 2011 r. wierzyciela, tj. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P., Inspektorat w K., który postanowieniem Sądu ogłoszonym na rozprawie w dniu [...] marca 2011 r. został wezwany do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, wpłaty te zostały zaksięgowane przez ZUS i zarachowane na poczet zobowiązań za okresy: listopad i grudzień 1999 r. oraz marzec 2000 r. Wpłaty te nie pokryły jednak pełnej kwoty zaległych składek. Z tego powodu nie istniały przeszkody do prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego kwot i okresów, za które zaległości nadal nie zostały spłacone. Nie było zatem podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek ZUS za okres od listopada 1999 r. do lutego 2000 r. Organ egzekucyjnym mógł zatem dokonać zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego i z uzyskanych w ten sposób środków finansowych pokryć pozostałą część zaległych składek.
Wbrew twierdzeniom skarżącego podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego nie stanowił także art. 13 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw, zgodnie z którym postępowania prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawach wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się w związku ze zgłoszeniem przez przedsiębiorcę czasowego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej, ulegają umorzeniu. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu należy podkreślić, że zasadnie podniósł Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przepis ten odnosi się do postępowania prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wymiaru składek, nie dotyczy on jednak postępowania egzekucyjnego. Czasowe zaprzestanie wykonywania działalności gospodarczej nie stanowi zatem podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, które – co należy podkreślić – dotyczy zaległych składek za okresy mające miejsce wiele lat przed wejściem w życie powołanej powyżej ustawy o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
W świetle akt sprawy nie znajdują także uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 8 i 10 kpa. W ocenie Sądu, organy prowadziły w sposób budzący zaufanie jego uczestników, odnosząc się argumentacji strony postępowania oraz badając przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Biorąc to pod uwagę należy stwierdzić, że nie czynić zarzutu wadliwego prowadzenia postępowania, w sytuacji, gdy organ nie naruszając norm prawa procesowego nie stwierdził istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego, o co wnosił skarżący.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego rozliczenia wpłat zaliczonych na poczet zaległych składek należy stwierdzić, że zarzut ten – podniesiony przez skarżącego dopiero w piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2011 r. – nie odnosi się do przedmiotu sprawy, którym jest umorzenie postępowania egzekucyjnego, które może nastąpić wyłączenie w przyczyn określonych w art. 59 ustawy o pea. z tego też powodu zarzut ten nie może mieć wpływu na zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.
W takiej sytuacji należało orzec, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło