III SA/Lu 271/11
WyrokWSA w Lublinie2011-07-14
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy negatywna opinia Lubelskiego Kuratora Oświaty dotycząca połączenia Szkoły Podstawowej nr 5 i Gimnazjum nr 2 w Miejski Zespół Szkół nr 2 w B. narusza prawo?Ratio decidendi
Negatywna opinia Lubelskiego Kuratora Oświaty dotycząca połączenia Szkoły Podstawowej nr 5 z Gimnazjum nr 2 w Biłgoraju nie narusza prawa. Kurator oświaty, działając w ramach nadzoru pedagogicznego i uprawnień opiniujących, ma prawo wyrazić swoje stanowisko w formie opinii, opierając się na przepisach ustawy o systemie oświaty oraz idei dobra dziecka i zgodności z polityką oświatową państwa. Skoro opinia zawiera uzasadnienie wskazujące na niezgodność planowanych zmian z reformą edukacyjną i potencjalne pogorszenie sytuacji uczniów, nie można uznać jej za dowolną lub arbitralną.Stan faktyczny
Rada Miasta Biłgoraja podjęła uchwałę o połączeniu Szkoły Podstawowej nr 5 z Gimnazjum nr 2 w Miejski Zespół Szkół nr 2. Lubelski Kurator Oświaty wydał negatywną opinię w tej sprawie. Rada Miasta B. zaskarżyła tę opinię do sądu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o systemie oświaty, w tym brak własnej oceny sprawy przez Kuratora i zastępowanie jej opiniami innych organów. Organ wniósł o oddalenie skargi, argumentując niezgodność planowanych zmian z ideą reformy oświatowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę Rady Miasta B. na opinię Lubelskiego Kuratora Oświaty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy referent Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Rady Miasta B. na opinię L. Kuratora Oświaty w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie połączenia Szkoły Podstawowej nr 5 i Gimnazjum nr 2 w Miejski Zespół Szkół nr 2 w B. oddala skargę.
Z akt sprawy wynika, że uchwałą z dnia 25 lutego 2011 r. Rada Miasta Biłgoraja tworzy Miejski Zespół Szkół Nr 2, poprzez połączenie Szkoły Podstawowej Nr 5 z Gimnazjum Nr 2 w Biłgoraju.
W skardze sądowej na negatywną opinię Lubelskiego Kuratora Oświaty z dnia 4 kwietnia 2011 r. w tej sprawie, Rada Miasta Biłgoraja domaga się uchylenia tejże opinii jako naruszającej prawo (art. 7, art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 62 ust. 5 b ustawy o systemie oświaty ). W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdza, że Kurator nie przedstawia własnej oceny okoliczności sprawy, nie wyjaśnia na czym polega sprzeczność pomiędzy utworzeniem Zespołu Szkół Nr 2 w Biłgoraju, a bliżej nie sprecyzowanymi planami Ministerstwa Edukacji Narodowej, nie odnosi się do kwestii ekonomicznych i organizacyjnych dotyczących połączenia obu szkół w zespół oraz zastępuje własne rozważania i oceny rozważaniami Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej Nr 5 i Gimnazjum Nr 2 oraz w/w Ministerstwa.
W odpowiedzi na skargę organ wnosi o jej oddalenie. Argumentuje między innymi, że projekt połączenia szkoły podstawowej z gimnazjum w jeden zespół stoi w sprzeczności z zapoczątkowaną w 1998 r. ideą reformy oświatowej. Podnosi, iż nadrzędnym celem wszelkich działań w obszarze oświaty jest dobro dziecka i wszelkie zmiany organizacyjny dotyczące szkół nie mogą pogarszać sytuacji faktycznej i prawnej uczniów.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Wydana w dniu 4 kwietnia 2011 r. – w trybie art. 62 ust. 5b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - przez Lubelskiego Kuratora Oświaty negatywna opinia na temat połączenia Szkoły Podstawowej Nr 5 z Gimnazjum Nr 2 w Biłgoraju nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 62 ust. 5 b w/w ustawy, kurator oświaty ma prawo wyrazić swoje stanowisko i zaprezentować je w formie opinii na temat zamierzonych zmian organizacyjnych związanych z funkcjonowaniem sieci placówek edukacyjnych i oświatowych. W myśl art. 31 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, kurator oświaty jest organem nadzoru pedagogicznego nad publicznymi i niepublicznymi szkołami i placówkami, a ponadto - stosownie do art. 31 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy - realizuje politykę oświatową państwa, a także współdziała z organami jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i realizacji odpowiednio regionalnej i lokalnej polityki oświatowej, zgodnych z polityką oświatową państwa.
W świetle przytoczonych przepisów, Lubelski Kurator Oświaty władny jest negatywnie bądź pozytywnie zaopiniować połączenie Szkoły Podstawowej Nr 5 z Gimnazjum Nr 2 w Biłgoraju w Miejski Zespół Szkół Nr 2.
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty nie określa przesłanek warunkujących wydanie pozytywnej lub negatywnej opinii w tej sprawie. Kurator oświaty nie jest organem nadzoru nad gminą w rozumieniu art. 171 Konstytucji RP. W ramach nadzoru pedagogicznego oraz wykonywania szczególnych uprawnień w zakresie opiniowania, o którym mowa w art. 62 ust. 5 b ustawy o systemie oświaty, kurator zobowiązany jest do działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Powyższa zasada w powiązaniu z ideą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) wymaga, aby określone formy działań organów administracji publicznej były na tyle jasne i czytelne oraz nie budziły wątpliwości odnośnie przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu określonej kategorii spraw z zakresu administracji publicznej.
Skarżona opinia spełnia powyższe kryteria.
Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Biłgoraja ubiega się pozytywne zaopiniowanie planowanych zmian organizacyjnych – wchodzących w życie z dniem 1 września 2011 r. - wywołanych podjętą przez Radę Miasta Biłgoraj uchwałą z dnia 25 lutego 2011 r. w sprawie utworzenia Miejskiego Zespół Szkół Nr 2, poprzez połączenie Szkoły Podstawowej Nr 5 z Gimnazjum Nr 2 w Biłgoraju.
Lubelski Kurator Oświaty uważa, że zamierzone zmiany nie są zgodne z planem i założeniami reformy edukacyjnej i systemu szkolnictwa zapoczątkowanej w 1998 r. przez Ministra Edukacji Narodowej. Z uzasadnienia zaskarżonej opinii wynika, że resort edukacji narodowej planuje wprowadzenie nowych przepisów prawnych, umożliwiających tworzenie nowych form organizacyjnych w systemie edukacji, a mianowicie grup szkół, tworzonych w ten sposób, że szkoła podstawowa tworzyłaby grupę z okolicznymi przedszkolami, zaś liceum tworzyłoby grupę z gimnazjami. Korzyści wynikające z wdrażania nowych rozwiązań prawnych to stworzenie bardziej korzystnych warunków do realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego oraz konsolidacji zasobów kadrowych szkół/placówek. W ten sposób jednostki samorządu terytorialnego jako organy prowadzące utworzone grupy szkół/placówek otrzymywałyby dodatkowe środki finansowe z przeznaczeniem na funkcjonowanie tych grup.
W tym zakresie Kurator odnosi się do ekonomicznej i organizacyjnej celowości połączenia w/w Szkół w Miejski Zespół Szkół Nr 2 w Biłgoraju. Formułowany na tym tle zarzut skargi jest więc niezasadny.
Podobnie trzeba ocenić zarzut dotyczący braku własnej wypowiedzi Kuratora na temat zamierzonego połączenia obu Szkół (Szkoły Podstawowej Nr 5 i Gimnazjum Nr 2 w Biłgoraju). Skontrolowana opinia nawiązuje bezpośrednio do negatywnego stanowiska wyrażanego przez Rady Pedagogiczne w/w Szkół. Kurator opiera się na opiniach obu tych Rad, akcentujących problematykę zapewnienia bezpieczeństwa uczniom, czego nie gwarantuje plan połączenia szkół, ponieważ. szkoła licząca 600 uczniów nie będzie bezpieczniejsza od dwóch mniejszych szkół. Kurator ma na względzie nie tylko stanowisko Rad Pedagogicznych, ale również negatywną opinię Rady Rodziców Szkoły Podstawowej Nr 5, która potwierdza obawy nauczycieli w zakresie realnych możliwości zapewnienia uczniom bezpieczeństwa oraz opinię (też negatywną) Rady Rodziców Gimnazjum Nr 2.
Przywołanie przez Kuratora opinii - wymienionych wyżej Rad Pedagogicznych i Rad Rodziców – jest czynnością prawidłową. Nie oznacza to, że Kurator rezygnuje z własnej wypowiedzi na temat połączenia szkół. W tej sprawie opinia Kuratora jest negatywna, co prowadzi do wniosku, że organ podziela zastrzeżenia wyrażane - przez Rady Pedagogiczne i Rady Rodziców.
Nie można pomijać także zagadnienia omawianego w skontrolowanej opinii, że w planowanym Zespole nie można wprowadzić zasady przechodzenia całych klas do gimnazjum, tak jak to ma miejsce w istniejącym już Miejskim Zespole Szkół w Biłgoraju, gdyż obwód Gimnazjum Nr 2 obejmuje również dzieci uczęszczające do Szkoły Podstawowej Nr 4.
W rezultacie w opinii Kuratora można wyróżnić trzy kwestie, które przesądziły o negatywnej ocenie zamiaru połączenia szkół.
Zdaniem Sądu, przedmiotowa opinia udziela odpowiedzi na podstawowe pytania, a mianowicie, jakimi względami kieruje się Lubelski Kurator Oświaty negatywnie opiniując - w trybie art. 62 ust. 5b ustawy o systemie oświaty – połączenie szkoły podstawowej z gimnazjalną. Odpada zatem zarzut o dowolności czy arbitralności zaskarżonej opinii.
W odpowiedzi na skargę sygnalizuje się, że nadrzędnym celem wszelkich działań w obszarze oświaty jest dobro dziecka i wszelkie zmiany organizacyjny dotyczące szkół nie mogą pogarszać sytuacji faktycznej i prawnej uczniów. Tym samym Kurator usuwa wątpliwości, co do tego, że pozytywna opinia nie może być wydana, jeśli w grę wchodzić może sytuacja, kiedy dobro dziecka nie jest należy chronione
Z tych powodów pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło