II OW 29/11

Dnia 15 lipca 2011 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki /spr./ sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku S. P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą P. i Wojewodą [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do przeprowadzenia postępowania administracyjnego mającego na celu zmianę decyzji dotyczących scalania gruntów postanawia: wskazać Starostę P. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o zmianę decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...], decyzji Naczelnika Gminy Kije nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy Kije nr [...] zatwierdzających projekty scalenia gruntów wsi R., K., B. i K. w gminie [...]. Starosta Pińczowski pismem z dnia 11 lutego 2011 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Pińczowskim a Wojewodą Świętokrzyskim w sprawie dotyczącej zmiany decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...], decyzji Naczelnika Gminy Kije nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy Kije nr [...] zatwierdzających projekty scalenia gruntów wsi R., K., B. i K. w gminie K. w części dotyczącej decyzji Wojewody Kieleckiego. Jak wynika z akt sprawy, S. i W. H. pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. wystąpili do Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego o zmianę decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] grudnia 1980 r. nr [...], decyzji Naczelnika Gminy Kije nr [...] oraz decyzji Wójta Gminy Kije nr [...]. Wojewoda Świętokrzyski postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał przedmiotowy wniosek Staroście Pińczowskiemu jako organowi właściwemu do jego rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda podniósł iż, zgodnie z art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo może być w każdym czasie za zgodą stron uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zdaniem organu decyzja [...] z dnia [...].XII.1980 r. została podjęta przez Wojewodę Kieleckiego jako organ I instancji właściwy wówczas do przeprowadzania postępowania scaleniowego w tym do wydawania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 3, poz.13 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1980 r. Podobnie decyzja nr [...] została podjęta przez organ I instancji, tj.: Naczelnika Gminy Kije, który od 1982 r. był organem właściwym do przeprowadzania postępowania scaleniowego w tym do wydawania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982 o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 11, poz. 80 ze zm.). W związku ze zmianą struktury administracyjnej kraju w 1990 r. wprowadzono zmianę w ustawie z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 34, poz. 198 ze zm.) powierzając kompetencje w zakresie przeprowadzania postępowań scaleniowych i wydawania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia, terenowym organom administracji państwowej, tj.: kierownikom urzędów rejonowych, którzy w myśl art. 40 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (Dz.U. Nr 21, poz. 123 ze zm.) mogli powierzyć, za zgodą wojewody, prowadzenie niektórych spraw należących do ich właściwości, w tym wydawanie decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, organom gminy w drodze porozumienia. Na podstawie tych przepisów Wójt Gminy Kije wydał decyzję nr [...] działając jako organ I instancji. Zdaniem Wojewody wszystkie wymienione we wniosku decyzje dotyczące zatwierdzenia projektów scaleń wsi R., K., B. i K. w gm. K. zostały podjęte przez organy I instancji. Natomiast zgodnie z obowiązującym obecnie przepisem art. 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) organem właściwym do przeprowadzania postępowań scaleniowych jest starosta. Starosta Pińczowski pismem z dnia 11 lutego 2011 r., wystąpił, na podstawie art. 22 § 2 k.p.a. oraz art. 4 i art. 15 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą Świętokrzyskim w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, iż zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna może być, za zgodą strony, zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał. W rozpatrywanym przypadku decyzję wydał Wojewoda Kielecki, którego zadania po reformie administracyjnej państwa wykonuje Wojewoda Świętokrzyski. W praktyce administracyjnej nigdy nie było takiego precedensu, aby Starosta zmieniał decyzję Wojewody. Wojewoda Świętokrzyski, w piśmie z dnia 8 kwietnia 2011 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek Starosty Pińczowskiego powołując się na art. 155 k.p.a. wskazał, iż obecnie organem właściwym w sprawach z zakresu scalania i wymiany gruntów jest starosta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Pińczowskim a Wojewodą Świętokrzyskim podlega rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 22 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 155 k.p.a. (w brzmieniu aktualnie obowiązującym) organem właściwym do zmiany decyzji ostatecznej w tym trybie jest organ administracji publicznej, który ją wydał. Jednak przy wykładni powyższego przepisu należy uwzględnić stan prawny, jaki obowiązuje w dacie kiedy wniosek o zmianę decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. będzie rozpatrywany. W przypadku kiedy od czasy wydania decyzji, która ma być zmieniona, zmienił się stan prawny i uległa zmianie właściwość organów, należy przyjąć, że organem właściwym do rozpatrzenia takiego wniosku jest organ, który aktualnie jest organem pierwszej instancji w danej sprawie (jeżeli decyzja ostateczna była decyzją wydaną w pierwszej instancji). Jak wynika z akt sprawy wszystkie decyzje, o których zmianę wnioskowali S. i W. H. były wydane w pierwszej instancji, chociaż przez różne organy. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia powyższego wniosku obecnie będzie Starosta Pińczowski, co wynika z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.). I nie ma tu znaczenia czy w przeszłości dana decyzja była wydana przez wojewodę, naczelnika gminy, czy też wójta, gdyż wszystkie one były wydane w pierwszej instancji. Natomiast organem wyższego stopnia w stosunku do starosty w sprawach scalania i wymiany gruntów (od dnia 1 sierpnia 2009 r.) jest zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. samorządowe kolegium odwoławcze. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.