I OZ 669/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Infrastruktury na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2011 r. sygnatura akt I SAB/Wa 216/11 w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących w sprawie ze skargi B.W., J.H., J.G., J.W., M.G., M.G., J.K. i H.K. na bezczynność ministra infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w uchylonym zakresie do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 216/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie ze skargi B.W., J.H., J.G., J.W., M.G., M.G., J.K. i H.K., reprezentowanych przez J.S., wniesionej na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Jednocześnie, w drugim punkcie sentencji, Sąd zasądził od Ministra zwrot kosztów postępowania w kwocie po 376 zł na rzecz każdego ze skarżących. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, iż Minister Infrastruktury, decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], rozstrzygnął sprawę zainicjowaną wnioskiem skarżących tym samym przestał być w bezczynności, co powodowało niemożność rozpoznania wniesionej skargi i stanowiło podstawę do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Orzekając o kosztach Sąd powołał się na art. 201 § 1 i art. 202 § 1 ustawy P.p.s.a. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1987 r., sygn. akt IV Cr 309/87, które – w ocenie Sądu – znajduje zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na identyczność przyjętych zasad rozstrzygania o kosztach postępowania na gruncie postępowania przed sadem powszechnym. Zażalenie na punkt 2 postanowienia z dnia 15 lipca 2011 r. wniósł Minister Infrastruktury, prawidłowo reprezentowany, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w zakresie rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżących i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów powstępowania zażaleniowego. Organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 202 § 2 ustawy P.p.s.a., poprzez bezpodstawne zastosowanie art. 202 § 1 tej ustawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz każdego ze skarżących, podczas gdy koszty te winny być zasądzone solidarnie. W uzasadnieniu zażalenia Minister podkreślił między innymi, iż na skutek wykonania zaskarżonego postanowienia po stronie organu powstanie obowiązek ośmiokrotnego zwrotu łącznej opłaty za pełnomocnictwo, jakiego udzielili skarżący reprezentującemu ich adwokatowi, mimo, że opłata ta została uiszczona tylko raz. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. w postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązuje zasada, że koszty postępowania obciążają strony, w zakresie, w jakim są związane z ich udziałem w tym postępowaniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do wyjątków od tej zasady należy między innymi art. 201 § 1 P.p.s.a., w myśl którego zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a., Przepis ten stanowi, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zatem, umorzenie postępowania sądowego z tego powodu, iż organ uwzględnił skargę na bezczynność oznacza, że stronie skarżącej przysługuje – zgodnie z art. 201 § 1 P.p.s.a. – zwrot kosztów postępowania sądowego od organu. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] czerwca 1951 r. została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] maja 2011 r. Minister Infrastruktury w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] czerwca 1951 r., a więc usunął stan bezczynności w drodze tzw. autokontroli, na co pozwala mu wskazany wyżej art. 54 § 3 P.p.s.a. Tym samym skarżącym przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowego, o czym zasadnie rozstrzygnął Sąd I instancji. Jednakże Sąd ten błędnie ustalił wysokość kosztów, których zwrot nakazał organowi. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, iż skarżący działający w przedmiotowej sprawie są następcami prawnymi byłych właścicieli nieruchomości, której dotyczyła decyzja z dnia [...] czerwca 1951 r. W sprawie zastosowanie miał więc art. 214 § 2 ustawy P.p.s.a., stanowiący, że jeśli pismo wnoszone jest przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega ono jednej opłacie. Konsekwencją tego zwrot kosztów postępowania winien nastąpić nie na podstawie art. 202 § 1 ustawy P.p.s.a., ale w oparciu o art. 202 § 2 tej ustawy, na co słusznie wskazał żalący się. Rozstrzygnięcie Sądu I instancji wydane zostało więc z naruszeniem prawa, co powoduje konieczność jego uchylenia. Ponadto zauważyć trzeba, iż stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określonych w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Koszty sądowe dotyczą opłat sądowych i zwrotu wydatków zaś opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna, co wynika z art. 212 § 1 P.p.s.a. Tym samym, wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, skarżącym przysługuje zwrot całości kosztów postępowania sądowego, także w zakresie wpisu od skargi. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwalają na przyjęcie stanowiska jakie zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż w razie nieskorzystania przez stronę z możliwości cofnięcia skargi nie należy się jej zwrot uiszczonego wpisu sądowego, a powołane przez ten sąd postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1987 r., sygn. akt IV Cr 309/87 nie może znaleźć zastosowania na gruncie norm regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Zauważyć należy także, iż określając wysokość kwoty kosztów Sąd nie wyszczególnił rodzaju tych kosztów oraz nie powołał stosownych przepisów, co uniemożliwia ocenę prawidłowości obliczeń Sądu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.