II SA/Op 223/11

WyrokWSA w Opolu2011-07-18

Skład orzekający: Grażyna Jeżewska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji przyznającą dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i umorzył postępowanie pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe, gdy pierwotna decyzja przyznająca świadczenie wygasła z powodu upływu okresu, na jaki została wydana?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, ponieważ decyzja przyznająca świadczenia rodzinne na określony okres wygasła z upływem tego okresu. Postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej przyznającej świadczenia rodzinne może być prowadzone jedynie w stosunku do aktu będącego w obrocie prawnym, a wygasła decyzja nie jest już wiążąca. W związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
J. M. wnioskowała o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków. Burmistrz Brzegu przyznał świadczenia, w tym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Po otrzymaniu zaświadczenia o powrocie J. M. do pracy z urlopu wychowawczego, Burmistrz uchylił dodatek z mocą wsteczną od 1 marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ pierwotna decyzja przyznająca świadczenia wygasła z upływem okresu zasiłkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. M., od decyzji Burmistrza Brzegu z dnia [...], nr [...], w sprawie uchylenia z dniem 1 marca 2010 r., w decyzji nr [...] z dnia [...] pkt 4, postanowiło uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 30 listopada 2009 r. J. M. wystąpiła o przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci D. M. i M. M. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na D. M. i opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. We wniosku podała, iż jest mężatką, a skład jej rodziny to: mąż K. M., synowie M. M. i D. M. oraz ona. Burmistrz Brzegu decyzją z dnia [...], nr [...], przyznał J. M. świadczenia w formie: 1. zasiłku rodzinnego na M. M., w kwocie 68,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 października 2010 r., 2. zasiłku rodzinnego na D. M., w kwocie 68,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 października 2010 r., 3. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na D. M., w kwocie 1500 zł jednorazowo, w miesiącu grudniu 2009 r., 4. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad D. M. w kwocie 400 zł miesięcznie, na okres od 1 grudnia 2009 r. do 31 października 2010 r. Powyższa decyzja stała się ostateczna. W dniu 12 kwietnia 2010 r. w Urzędzie Miasta Brzeg zostało złożone zaświadczenie prezesa zarządu firmy "A." Sp. z o. o. z dnia 8 kwietnia 2010 r., potwierdzające, że J. M. jest zatrudniona w tej firmie od dnia 2 czerwca 2008 r. do dnia 30 września 2010 r. na stanowisku kontrolera jakości wyrobów oraz, że od dnia 1 marca 2010 r. powróciła do pracy z urlopu wychowawczego na swój wniosek i od tego dnia pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy. Wobec tego, organ pierwszej instancji pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. zawiadomił J. M. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na D. M. Następnie Burmistrz Brzegu decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 163 K.p.a. oraz art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, uchylił z dniem 1 marca 2010 r. w decyzji z dnia [...], pkt 4. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszoinstancyjny powołał się na zaświadczenie pracodawcy i treść art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, według którego dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje, jeżeli osoba, o której mowa w art. 10 ust. 1 tej ustawy podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył niepełną treść art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od tej decyzji J. M. podała, że w grudniu po urlopie macierzyńskim przeszła na urlop wychowawczy, na którym przebywała do 1 marca 2010 r., powróciła do pracy w marcu 2010 r., gdyż bała się, że straci pracę. Dodała, że 12 kwietnia 2010 r. przedstawiła organowi zaświadczenie od pracodawcy o podjęciu zatrudnienia, a pod koniec kwietnia otrzymała decyzję uchylającą świadczenia rodzinne. Podniosła, że nikt od niej nie otrzymał zaświadczenia o zarobkach z Urzędu Skarbowego, a w grudniu 2009 r. składała wszystkie potrzebne dokumenty do przyznania świadczeń rodzinnych i nikt w organie jej nie zapytał czy mąż pracuje, czy może ma niższe zarobki. Uchylono decyzję tylko na podstawie zaświadczenia o wypłaceniu jej wynagrodzenia za marzec 2010 r. W dniu 29 kwietnia 2010 r. Burmistrz Brzegu wydał kolejną decyzję z dnia 29 kwietnia 2010 r., nr [...], uchylającą z dniem 1 kwietnia 2010 r. decyzję z dnia [...] w pozostałej części. Omówioną na wstępie decyzją Kolegium, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Brzegu w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium, przytaczając treść art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 105 K.p.a. wskazało, że regulacje te dają organowi odwoławczemu możliwość wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, a przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie ma podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Wyjaśniło, że zgodnie z art. 163 K.p.a., organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 K.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Następnie odnotowało, iż w badanej sprawie przepisem szczególnym, o jakim mowa powyżej, jest przepis art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.- zwanej dalej ustawą), zgodnie z którym, organ właściwy (...) może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyło prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, (...). W odniesieniu do tego Kolegium wywiodło, że organ pierwszej instancji nie wykazał w swojej decyzji, aby w sprawie zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w art. 32 ust.1 ustawy, stanowiąca podstawę do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w części dotyczącej przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zdaniem Kolegium, wskazany bowiem w uzasadnieniu decyzji przepis art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy nie miał w sprawie zastosowania, gdyż z zaświadczenia pracodawcy wynikało, że od dnia 1 marca 2010 r. J. M. na swój wniosek powróciła do pracy w pełnym wymiarze czasu pracy, zatem skarżąca od dnia 1 marca 2010 r. nie była uprawniona do urlopu wychowawczego, gdyż nie przebywała na urlopie wychowawczym, a nie jak to stwierdził Burmistrz Brzegu w badanej decyzji, iż podjęła lub kontynuuje zatrudnienie w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dlatego organ odwoławczy uznał decyzję za wadliwą i orzekł o jej uchyleniu w całości. Poza tym wskazał, powołując się na orzecznictwo sądowe, że z przepisu art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji nie wynika, by uchylenie bądź zmiana dotychczasowej decyzji następowała z mocy prawa z dniem lub miesiącem, w którym uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny strony. Wydana w tym trybie decyzja weryfikująca jest aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania, co do uzyskanego przez stronę prawa do świadczenia rodzinnego, w okresie, gdy strona z tego prawa korzysta. Decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu jest decyzją konstytutywną, a zatem może orzekać dopiero na przyszłość. Stąd organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] błędnie uchylił od dnia 1 marca 2010 r. pkt 4 decyzji z dnia [...] dotyczący przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, gdyż takie rozstrzygnięcie powoduje, że dokonano zmiany wstecz, a powołany wyżej przepis na to nie pozwala. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w zakresie umorzenia postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego Kolegium stwierdziło, że skoro świadczenia rodzinne, będące przedmiotem niniejszego postępowania, zostały przyznane stronie na okres od 1 grudnia 2009 r. do 31 października 2010 r., a zatem nie są one już realizowane, to brak było podstaw prawnych do przekazywania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia, mimo podjęcia wadliwej decyzji w dniu [...] Nie mógłby on orzec o zmianie lub uchyleniu decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych na podstawie art. 32 ust. 1 cyt. ustawy. W tej sytuacji Kolegium uznało, że postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji z dnia [...] przyznającej J. M. wnioskowane świadczenia rodzinne, stało się bezprzedmiotowe bowiem nie istnieje już przedmiot tego postępowania, gdyż decyzja nie jest już realizowana. W skardze na tą decyzję skarżąca J. M. wskazała, że organ niesłusznie pozbawił ją zasiłku z powodu podjęcia pracy i to z "chwilą przepracowania jednego miesiąca." Zdaniem skarżącej, zasiłek został jej odebrany z datą wsteczną, a nie jak przewiduje ustawa na przyszłość, co niewątpliwie stwierdziło Kolegium w swojej decyzji. Stąd nie rozumie dlaczego Kolegium umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji z powodu nieotrzymywania już zasiłku, gdy jej dzieci chorują, wydaje dużo pieniędzy na lekarstwa. Spłaca kredyt mieszkaniowy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, uchylająca decyzję Burmistrza Brzegu wydaną w trybie art. 163 K.p.a., i umarzająca postępowanie pierwszej instancji. Z uwagi na wskazane rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji, przedmiotem rozważań Sądu będą kwestie proceduralne dotyczące uchylenia decyzji przyznającej, m.in. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oraz wydania, przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania przed organem I instancji. Zgodzić się należy z Kolegium, że zgodnie z art. 163 K.p.a. organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w przepisach art. 154 - 162 K.p.a., o ile przewidują to przepisy szczególne. Stosownie do treści powołanego przepisu stwierdzić przyjdzie, iż tworzy on normę odsyłającą i nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej wzruszenia decyzji. Wynikające z niego uprawnienia organów administracji publicznej uwarunkowane są istnieniem przepisów odrębnych, które określają przesłanki dokonania zmiany bądź uchylenia rozstrzygnięcia. Jednocześnie wynikające z art. 163 K.p.a. uprawnienie organów do wzruszenia decyzji w odrębnym niż kodeksowy trybie dotyczy jedynie decyzji tworzącej dla strony prawa nabyte. Przyjąć w związku z tym należy, iż zmiana bądź uchylenie decyzji w tym trybie dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do decyzji konstytutywnej tj. takiej która kształtuje sytuację prawną podmiotu w sferze prawa materialnego, poprzez przyznanie mu nowego prawa lub nałożenia nowego obowiązku. Nabycie prawa na mocy decyzji możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy decyzja kształtuje stosunek prawny, następuje ono dopiero z chwilą, gdy decyzja staje się ostateczna. Dopiero bowiem na podstawie ostatecznej decyzji stronie przysługuje prawo do żądania realizacji przyznanego uprawnienia. Jako negatywną przesłankę zmiany decyzji w trybie art. 163 K.p.a. uznać przy tym należy wygaśnięcie decyzji, bądź faktyczne jej wykonanie, tj. zrealizowanie przyznanych decyzją uprawnień. Słusznie również zauważyło Kolegium, że decyzja konstytutywna ustala uprawnienia i obowiązki od chwili jej wydania, tj. na przyszłość. Jeżeli decyzja wydawana na podstawie art. 163 K.p.a. tworzy nową sytuację prawną podmiotu w zakresie nabytego przez niego na podstawie decyzji konstytutywnej uprawnienia, również jest ona decyzją konstytutywną, stąd może zmienić przyznane stronie uprawnienie tylko na przyszłość. Przeto może być wydana w odniesieniu do aktu, który w chwili dokonywania zmiany bądź uchylenia oddziałuje w jakimkolwiek zakresie na sferę prawną podmiotu uprawnionego, w zakresie przyznanych na jego mocy uprawnień, czyli będącego w obiegu prawnym. Zaakcentować bowiem trzeba, iż realizacja uprawnienia nabytego na mocy decyzji, jak też upływ czasu na jaki została wydana powoduje jej wygaśnięcie, które jako skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, powoduje z kolei wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego, obejmującego to uprawnienie. Stąd brak stosunku administracyjnoprawnego, powstałego na mocy decyzji konstytutywnej, powoduje brak podstaw prawnych do dokonania zmiany bądź uchylenia decyzji, która stosunek ten kształtowała, na podstawie art. 163 k.p.a., a w konsekwencji skutkuje bezprzedmiotowością postępowania w tym trybie. Wobec tego stwierdzić trzeba, że decyzja przyznająca świadczenia rodzinne na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.- zwanej dalej ustawą), bez wątpienia jest decyzją konstytutywną. Kształtuje ona bowiem sytuację prawną podmiotu w sferze prawa do tego świadczenia, m.in. na częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, z tytułu urodzenia dziecka, jak też opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tworzy także prawo strony do żądania wypłacenia świadczeń rodzinnych, oczywiście po spełnieniu określonych wymogów. Podstawę prawną dokonania zmiany bądź uchylenia takiej decyzji stanowi też przepis art. 32 ustawy, zgodnie z którym organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Postępowanie to stanowi wyodrębnione postępowanie administracyjne, które może zostać wszczęte przez organ z urzędu po zawiadomieniu strony, jak wymagają tego przepisy K.p.a. (art. 61). Z treści przepisu art. 32 ustawy wynika, że istotą decyzji zmieniającej lub uchylającej ostateczną decyzję administracyjną w sprawie świadczeń rodzinnych jest wyeliminowanie z obrotu prawnego, tworzącego określony stan prawny, rozstrzygnięcia administracyjnego w przypadku wystąpienia okoliczności enumeratywne wymienionych w tym przepisie. Nie ulega wątpliwości, iż na gruncie niniejszej sprawy organ pierwszej instancji, co zasadnie dostrzegł organ odwoławczy, wydając decyzję z zastosowaniem art. 32 ustawy nie wskazał w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia, żadnej z przesłanek wymienionych w tej regulacji, nadto błędnie uchylił swoje rozstrzygnięcie dotyczące przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wstecz, tymczasem wskazany przepis na to nie pozwala. Stąd rozstrzygnięcie Kolegium uchylające decyzję organu pierwszej instancji w całości i wywody uzasadnienia dotyczące stwierdzonych wadliwości badanego aktu należy uznać za prawidłowe. W ocenie tut. Sądu przyjdzie stwierdzić, że również rozstrzygnięcie umarzające postępowanie organu pierwszej instancji ze wszech miar zasługuje na akceptację. Podkreślić należy przede wszystkim, iż przewidziane w art. 32 ust. 1 ustawy postępowanie w sprawie zmiany lub uchylenia decyzji administracyjnej przyznającej świadczenia rodzinne może być prowadzone jedynie w stosunku do aktu administracyjnego będącego w obrocie prawnym. Celem tego przepisu jest wyeliminowanie decyzji (lub jego części) wywołującej określone skutki prawne (tworzącej określony stan prawny), a nie o usunięcie konsekwencji prawnych wywołanych przez nieobowiązujące już rozstrzygnięcie. Przewidziana zatem w art. 32 ust. 1 ustawy decyzja weryfikująca jest aktem administracyjnym, którego cechą jest to, że wywołuje skutek prawny od momentu wydania lub od momentu wskazanego w jego rozstrzygnięciu co do uzyskanego przez stronę prawa do świadczenia rodzinnego w okresie, gdy strona z tego prawa korzysta. Decyzja taka wpływa na dotychczasowy zakres uprawnień strony. Ze względu na ten konstytutywny charakter decyzji, może ona wywierać wyłącznie skutki ex nunc (od chwili obecnej). Brak jest więc jakichkolwiek podstaw, by w trybie art. 32 ust. 1 ustawy uchylać lub zmieniać decyzję pierwotną z mocą wsteczną (ex tunc) zwłaszcza, że skutki uchylenia decyzji administracyjnej wstecz doktryna i ustawodawca wiąże wyłącznie z decyzjami o charakterze deklaratoryjnym. Oznacza to także, że ujawnienie przesłanek wymienionych w art. 32 ust. 1 ustawy, uprawnia właściwy organ do wydania decyzji zmieniającej lub uchylającej (np. o utracie lub zmianie wysokości świadczenia, czy też okresu, na jaki świadczenie zostało przyznane), jednakże takie działanie możliwe jest tylko i wyłącznie ze skutkiem na przyszłość. Przeto wydanie przez organ rozstrzygnięcia na podstawie cyt. przepisu ustawy możliwe jest jedynie wówczas, gdy decyzja w przedmiocie przyznanego zasiłku pozostaje w obrocie prawnym. Ma to miejsce w sytuacji, gdy świadczenie zostało przyznane stronie bezterminowo, bądź wówczas, gdy z chwilą wydania decyzji w trybie art. 32 ustawy nie upłynął jeszcze termin na jaki świadczenie zostało przyznane. Natomiast w sytuacji, gdy upłynął już okres na jaki świadczenie zostało przyznane brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie. Powyższe stanowisko potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. w wyroku NSA z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt l OSK 535/08, w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 89/09 - opubl. na stronie Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy dostrzec, że świadczenie, którego dotyczy postępowanie zostało skarżącej przyznane decyzją z dnia [...] na okres zasiłkowy od 1 grudnia 2009 r. do 31 września 2010 r. Wobec tego, powyższa decyzja przyznająca skarżącej świadczenie na określony okres wygasła z dniem 1 października 2010 r., z uwagi na upływ czasu na jaki zostało ono przyznane. W tym miejscu trzeba dodać, że zgodnie z art. 162 § 1 K.p.a. obowiązek stwierdzenia przez organ administracji publicznej wygaśnięcia określonej decyzji ciąży na organie jedynie w sytuacjach określonych normatywnie w treści ww. przepisu, tj. gdy decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub interesie strony, bądź gdy decyzja wydana została z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W niniejszej sprawie żadna z powyższych przesłanek nie wystąpiła w odniesieniu do decyzji z dnia [...], a zatem stwierdzenie jej wygaśnięcia nie było konieczne. W świetle powyższych konstatacji uznać należy, iż organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie pierwszej instancji, ponieważ na dzień rozstrzygania sprawy przez Kolegium decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] nie była wiążąca, albowiem wygasła. Zatem w chwili załatwiania przez Kolegium sprawy nie istniał już przedmiot postępowania, a decyzja nie była już realizowana. Po myśli art. 105 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższy przepis ma zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Instytucję umorzenia postępowania wiąże się w piśmiennictwie z powstaniem trwałej i nieusuwalnej przeszkody w kontynuacji postępowania (A. Wiktorowska, Postępowanie administracyjne, 1996, s. 160). W kontrolowanej sprawie właśnie taka sytuacja wystąpiła, zatem rozstrzygnięcie Kolegium i w tym zakresie uznać trzeba za zgodne z prawem. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło