II SA/Wa 1008/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędziowie WSA Maria Werpachowska Andrzej Góraj (spr.) Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania w Służbie Celnej oddala skargę. Dnia [...].11.2009 r. Dyrektor Izby Celnej w P., działając w oparciu o art. 223 ust.1 i 4 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, mianował skarżącego z dniem [...].11.2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej. Funkcjonariusz odwołał się od powyższego aktu mianowania. Wskazał, iż w trakcie służby zajmował stanowiska związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych i pracowników, w związku z czym, winien zostać mianowany w zakresie wyższego korpusu. Szef Służby Celnej w odpowiedzi na odwołanie wyjaśnił, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nie jest zaskarżalne. W związku z powyższym funkcjonariusz złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3.12.2010 r. zobowiązał organ do rozpatrzenia spornego odwołania. Szef Służby Celnej w dniu [...].03.2011 r., rozpatrując odwołanie, wydał decyzję utrzymującą w mocy skarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ wyjaśnił, iż w myśl art. 223 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej, przy przemianowywaniu funkcjonariuszy celnych należy brać pod uwagę stan faktyczny istniejący bezpośrednio przed wejściem w życie nowej ustawy. Na tę zaś datę, skarżący zajmował stanowisko [...], i posiadał stopień służbowy [...]. W związku z powyższym, skarżący nie mógł zostać mianowany w korpusie oficerów młodszych. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Skarżonym decyzjom zarzucił naruszenie : - art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej przez błędną interpretację zwrotu "przed dniem wejścia w życie", - art.2 i 7 Konstytucji RP przez nieuwzględnienie powszechnie obowiązującego przepisu prawa tj. art.223 ust.3 pkt.2 ustawy z dnia 27.08.2009r o Służbie Celnej, - art. 7 i 77 k.p.a. oraz art.138 § 1 k.p.a. W obszernym uzasadnieniu skargi funkcjonariusz położył główny nacisk na kwestię wykładni art. 223 ust. 3 pkt2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej. Podniósł, iż przedmiotowy przepis i użyty w nim zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", winien być interpretowany w ten sposób, iż odnosi się do całego okresu służby pełnionej przez funkcjonariusza przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o Służbie Celnej. W piśmie procesowym z dnia 3.06.2011 r. skarżący zawarł dodatkową argumentację, odnosząc się przede wszystkim do literalnego brzmienia spornego zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz odwołując się do jego słownikowego znaczenia. W piśmie procesowym z dnia 28.06.2011 r. skarżący powołał się nadto na wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej dokonaną przez Sąd Okręgowy w G. w sprawie o sygn. akt [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), zwanej dalej ustawą. Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Spór pomiędzy organem a stroną dotyczył rozumienia, użytego w ww. przepisie zwrotu – "przed dniem wejścia w życie ustawy". W pierwszej kolejności należało przesądzić to, jakiego rodzaju wykładnię należy zastosować w niniejszej sprawie, aby ustalić rzeczywisty sens omawianego przepisu, odpowiadający intencji ustawodawcy. Pierwszeństwo z reguły przysługuje wykładni gramatycznej. Można ją jednak zastosować tylko i wyłącznie w jednej sytuacji, a mianowicie wtedy, gdy umożliwia ona ustalenie jednoznacznego rozumienia danego przepisu. W sytuacji zaś, gdy omawiana wykładnia może doprowadzić do różnych, sprzecznych ze sobą interpretacji, niezbędnym jawi się odniesienie do wykładni celowościowej i systemowej. Taka też sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wykładnie językowe prezentowane przez strony postępowania, różniły się bowiem między sobą w sposób diametralny. Sporny przepis skarżący interpretował bowiem w ten sposób, iż odsyła on do dowolnego przedziału czasowego obejmującego okres służby, poprzedzającego wejście w życie nowej ustawy o Służbie Celnej. W ocenie organu, omawiana norma prawna odsyłała zaś jedynie do stanu faktycznego, istniejącego bezpośrednio przed dniem wejścia w życie znowelizowanej ustawy. Stąd uznać należało, iż powyższy spór co do rozumienia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej, jest najlepszym dowodem na niejednoznaczność tej normy prawnej, której nie można usunąć stosując wykładnię językową. Przy dokonywaniu wykładni systemowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 nowej ustawy o Służbie Celnej na szczególne uwypuklenie zasługuje to, gdzie ustawodawca umiejscowił przedmiotową normę prawną. Została ona zaś zawarta w rozdziale 14 zatytułowanym "przepisy przejściowe". Przepisy te, z natury zaś swojej odnoszą się do unormowań na styku dwóch norm prawnych – dotychczasowej regulacji i nowej regulacji. Mają bowiem zapewnić możliwość jasnego i czytelnego przejścia od starych przepisów do nowych. Tym samym, cel ustawodawcy wprowadzającego przepisy przejściowe, ograniczony jest do transparentnego powiązania tych dwóch regulacji prawnych. Dla osiągnięcia tego celu, zbędnym jest zaś odnoszenie się do stanu prawnego czy faktycznego, istniejącego w okresie wcześniejszym. Ta materia nie podlega bowiem regulacji w ramach przepisów przejściowych. Nadto wskazać należy, iż w przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641) zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów. Zgodnie z zasadami wykładni systemowej przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego. Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2-6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów, w których został użyty w tym artykule. Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą, to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, sprowadzająca się do twierdzenia, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę. W świetle powyższego, dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową. Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko [...] i posiadał stopień służbowy [...], a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy [...] w korpusie aspirantów Służby Celnej. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej, odpowiadają prawu. Na marginesie wskazać należy, iż tutejszy Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, nie podzielił argumentacji zawartej w powołanym przez skarżącego wyroku Sądu Okręgowego w G. Nadto, rozstrzygnięcie to nie wiązało Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako wydane w innej sprawie oraz przez Sąd działający w ramach sądownictwa powszechnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.