I OSK 2210/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-22
Skład orzekający: Monika Nowicka, Ewa Dzbeńska, Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jeśli w pierwotnych wnioskach o świadczenia rodzinne nie zaznaczono wyraźnie wniosku o przyznanie tego konkretnego dodatku?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne, jeśli wniosek o wznowienie dotyczy sprawy, która nie była wcześniej rozpatrywana i rozstrzygana przez organ administracji. Prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka wymaga wyraźnego wniosku strony, a jego brak w pierwotnych wnioskach o świadczenia rodzinne skutkuje brakiem możliwości wznowienia postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, który został odmówiony przez Burmistrza C., a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. Organy uznały, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny, ponieważ w pierwotnych wnioskach o świadczenia rodzinne skarżąca nie zaznaczyła wyraźnie wniosku o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę, podzielając stanowisko organów i podkreślając związywanie oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 586/11 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. II SA/ Bd 586/11 oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego.
Powyższy wyrok został wydany w poniżej opisanym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Burmistrz C. po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącej – M. P. z dnia [...] grudnia 2009 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Burmistrza C. z dnia [...] sierpnia 2006 r. w przedmiocie przyznania skarżącej świadczeń rodzinnych w okresie od dnia [...] września 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2008 r., odmówił wznowienia tego postępowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Burmistrz C. podał art. 149 § 3 w zw. z art. 148 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując, że według wniosku skarżącej celem wznowienia postępowania jest uzyskanie świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka - małoletniej N. Z. Organ wskazał w związku z tym na treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Następnie organ stwierdził, że skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę prawną do wznowienia postępowania co najmniej w dniu [...] września 2009 r., to jest w dniu, w którym brała udział w spotkaniu w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w C., a najpóźniej w dniu [...]września 2009 r. podczas spotkania z radcą prawnym A. K., której udzieliła wtedy pełnomocnictwa. Z tego organ wywiódł, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2009 r. został złożony po upływie terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania M. P., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza, wskazując na treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 325/10) uchylającego wcześniejszą decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza C. z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania małoletniej córki skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku uznał za trafne stanowisko, według którego nie ma możliwości wznowienia postępowania w sprawie o sporne świadczenie z uwagi na brak wniosku, a w konsekwencji również brak rozstrzygnięcia w zakresie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania córki skarżącej. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że we wskazanym wyroku Sąd zaznaczył, iż zarówno we wniosku z dnia [...] lipca 2006 r., jak i w kolejnych wnioskach o świadczenie rodzinne skarżąca ograniczyła się do wystąpienia o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez córkę N. Zatem organ I instancji nie mógł zawrzeć żadnych rozstrzygnięć w przedmiocie dodatku do zasiłku z tytułu samotnego wychowania dziecka. W ocenie organu odwoławczego skoro nie ma możliwości wznowienia postępowania, to kwestia zachowania (bądź nie zachowania) przez skarżącą terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a. nie wpływa na wynik sprawy.
W skardze na powyższą decyzję, złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, M. P. wniosła o jej uchylenie i przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania małoletniej N. za okres od [...] lutego 2007 r. do [...] sierpnia 2009 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: błędne ustalenie, iż w sprawie brak jest wniosku o wypłatę dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), nienależyte wyjaśnienie sprawy oraz brak oceny zarzutów zawartych w odwołaniu, co - jej zdaniem - narusza art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zaś organ odwoławczy słusznie uznał za niedopuszczalne wznowienie postępowania, mając na uwadze tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2010 r. , sygn. akt II SA/Bd 325/10, wydanego wcześniej w tej sprawie. Powołując się na treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd podkreślił, że rozpatrując skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku z dnia 21 lipca 2010 r. Ponadto Sąd wskazał na treść uzasadnienia tego wyroku, w którym stwierdzono, że trafna jest odmowa wznowienia postępowania przez organy obu instancji, o której orzeczono w pierwszym postępowaniu prowadzonym z wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2009 r. o wznowienie postępowania, ponieważ sprawa, której wznowienia postępowania dotyczy wniosek nie była przez organy administracji rozpatrywana, rozstrzygana i nie została wydana w niej decyzja ostateczna. Zachodzi więc niedopuszczalność wznowienia postępowania ze względów formalnych. Sąd wyjaśnił, że granice wznawianego postępowania wyznaczone są zakresem (granicami) sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, wznowienie postępowania ma na celu ponowne rozpatrzenie tej sprawy, a zatem żądanie wznowienia, nie może wykraczać poza przedmiot sprawy, w której wydano decyzję ostateczną. Skarżąca domaga się wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi z powodu nie orzeczenia o przyznaniu na córkę N. dodatku z tytułu samotnego jej wychowania, natomiast decyzje ostateczne Burmistrza Miasta C. z dnia [...] grudnia 2006 r., [...] sierpnia 2007 r. i [...] lipca 2008 r. rozstrzygały wobec niej o prawie do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, to powoduje – w ocenie Sądu - brak tożsamości przedmiotowej zgłoszonego przez nią w dniu [...] grudnia 2009 r. wniosku z przedmiotem postępowań zaskarżonych tymi decyzjami, a w konsekwencji wznowienie postępowania w zakresie sformułowanym w jej wniosku organ trafnie uznał za niedopuszczalne. Sąd wskazał ponadto na treść art. 8 i art.23 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.) oraz § 2 ust 1 rozporządzenia wykonawczego Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz. U. Nr 105, poz. 881) do tej ustawy i wywiódł, że ustalenie prawa do konkretnego świadczenia rodzinnego następuje wyłącznie na wniosek osoby uprawnionej. W związku z tym w razie ubiegania się, obok zasiłku rodzinnego o dodatek do niego, osoba uprawniona musi to wyraźnie zaznaczyć na wypełnionym druku według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do rozporządzenia oraz załączyć do wniosku dodatkowe niezbędne do ustalenia prawa do dochodzonego dodatku dokumenty, a w przypadku wnioskowania o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, w szczególności obligowana jest przedłożyć kopię aktu zgonu drugiego z rodziców dziecka (§ 4 rozporządzenia). Nadto ze względu na to, że w myśl art. 24 ust.1 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, 14-16 i 15 b ustawy, na okres zasiłkowy, to na każdy kolejny okres zasiłkowy winien być złożony nowy odrębny wniosek dotyczący zasiłku rodzinnego i dodatku do niego, przy czym prawo do świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2). Sąd zwrócił uwagę, że w dniu [...] lipca 2006 r. wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wniosek skarżącej o przyznanie na dziecko N. Z. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Jakkolwiek z uwagi na to, że ojciec małoletniej zmarł w listopadzie 2006 r., ze zrozumiałych przyczyn w powyższej dacie skarżąca nie mogła wnioskować o dodatek z tytułu jej samotnego wychowywania, to nie uczyniła tego także do końca okresu zasiłkowego, tj. do [...] sierpnia 2007 r. Również w kolejnym wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych na rok 2007/2008 złożonym [...] lipca 2007 r. skarżąca ograniczyła się do wystąpienia dla N. Z. o zasiłek rodzinny i dodatek związany z rozpoczęciem przez nią roku szkolnego, zaś w dniu [...] lipca 2007 r. przedłożyła dodatkowo kserokopię decyzji przyznającej małoletniej rentę rodzinną w wysokości [...] zł, bez żadnego pisma, prawdopodobnie w celu wykazania tej kwoty w dochodzie rodziny. Podobna sytuacja zaistniała, jeżeli chodzi o wniosek złożony w organie w dniu [...] lipca 2008 r., w którym w odniesieniu do N. Z. skarżąca wystąpiła tylko o zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, natomiast o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka wniosła, podobnie, jak w dwóch poprzednich okresach zasiłkowych, jedynie wskazując córkę M. C. Na zgon W. Z. skarżąca powołała się formalnie dopiero podczas spotkania w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w C. w dniu [...] września 2009 r., a akt jego zgonu przedłożyła wraz z odwołaniem od decyzji Burmistrza C. z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie. Sąd podkreślił, że jeśli przepis prawa materialnego, tak jak w niniejszej sprawie, wymaga wniosku strony, wszczęcie postępowania administracyjnego w sytuacji niezłożenia przedmiotowego wniosku nie jest możliwe. Organ administracji publicznej może kształtować stosunki prawne w takim wypadku wyłącznie na wniosek zawierający jasne uzewnętrznienie woli uprawnionego podmiotu. Treść żądania tego podmiotu wyznacza stosowną normę prawa materialnego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Ze względu na to, że wnioski skarżącej dotyczące córki N. i okresów zasiłkowych z lat 2006/2007, 2007/2008, 2008/2009 nie obejmowały dodatku, o którym mowa w art. 8 ust. 3a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., w decyzjach z dnia [...] grudnia 2006 r., [...] sierpnia 2007 r. i [...] lipca 2008 r. Burmistrz Miasta C. nie mógł i nie zawarł w tym przedmiocie żadnych rozstrzygnięć.
Pogląd skarżącej, że było inaczej, według Sądu, nie znajduje odzwierciedlenia w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych. Prawidłowo zatem organ odwoławczy, biorąc pod uwagę powyżej poczynioną ocenę prawną Sądu, wyrażoną w wyroku z dnia 21 lipca 2010 r., przy nie zmienionym stanie faktycznym i prawnym sprawy uznał wznowienie postępowania z wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2009 r. za niedopuszczalne i zaakceptował rozstrzygnięcie organu I instancji. Według Sądu okoliczność, że organ I instancji swoje rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania uzasadnił nie zachowaniem przez skarżącą terminu z art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie zmienia pozytywnej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego. Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ odwoławczy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła M. P., reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości w skardze kasacyjnej zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art.31 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2008 r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jedn. 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późń. zm.) przy ocenie Sądu istnienia podstaw do wznowienia postępowania w sprawie wypłaty świadczeń rodzinnych dla małoletniej N. Z. – za okres od [...] września 2007 r. do [...] sierpnia 2008 r., a w szczególności prawa do zasiłku rodzinnego i związanego z nim prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a tym samym błędne przyjęcie niedopuszczalności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a.;
2) naruszenie przepisów postępowania art. 145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.145 §1 pkt 5 k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie i wznowienie postępowania.
Powołując się na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zwrócono uwagę, że Sąd I instancji zaaprobował wadliwe ustalenia organów administracji co do przebiegu zdarzeń w sprawie. W pierwotnej wersji wniosku o świadczenia rodzinne z [...] lipca 2007 r., jak również we wniosku z [...] czerwca 2009 r., został zaznaczony a następnie skreślony odpowiedni punkt dotyczący dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. W aktach sprawy znajduje się również akt zgonu ojca małoletniej N. Z., jak też decyzja o przyznaniu jej renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Potwierdzenie przyjęcia tej decyzji jest datowane [...] lutego 2007 r. Mimo to pracownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował skarżącą o braku uprawnień do dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka i polecił jej skreślenie tej części wniosku.
W skardze kasacyjnej podkreślono, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w C. wiedział, jaka jest sytuacja rodzinna M. P., gdyż od kilku lat wypłacał jej świadczenia rodzinne i dysponował pełnym wywiadem o rodzinie. Autor skargi kasacyjnej zauważył, że dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie ma charakteru samodzielnego, gdyż w sytuacji, gdy nie przysługuje zasiłek rodzinny, to nie ma także uprawnień do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Dlatego jedynym możliwym wnioskiem o wzruszenie postępowań o świadczenia rodzinne było wznowienie całego postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, gdyż przyznawane są one łącznie. W sprawie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nie można było złożyć odrębnego wniosku za okres wcześniejszy, gdyż skarżąca została wprowadzona w błąd. W konsekwencji wadliwych ustaleń co do stanu faktycznego Sąd zaaprobował pominięcie przez organy administracji art.31 i 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Autor skargi kasacyjnej wskazując na treść art.9 k.p.a. wywiódł, że organ administracji powinien był pouczyć skarżącą o jej prawach i obowiązkach. Zakwestionowano również ustalenie przez Sąd, że skarżąca powołała się na zgon W. Z. dopiero na spotkaniu w C. w dniu [...] września 2009 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ), powoływanej dalej, jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem, jak w niniejszej sprawie, nie wystąpiły przesłanki nieważności, wymienione w §2 powołanego wyżej przepisu, to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. W tej sytuacji kontrola instancyjna sprowadzała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach określonych w art.174 p.p.s.a. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia przepisów postępowania – art.145 §1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.145 §1 pkt 5 k.p.a. należy zwrócić uwagę na dwie zasadnicze okoliczności, które są istotne dla oceny trafności podniesionych zarzutów. Trzeba mieć na uwadze, że postępowanie w sprawie wywołane zostało wnioskiem o wznowienie postępowania i związaną z tym nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji ostatecznych koniecznością zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Nie można też pominąć, że oddalając skargę na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zwrócił uwagę na tezy wyroku wydanego wcześniej w tej sprawie z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 325/10, którego następstwem są wydane w sprawie decyzje organów administracji obu instancji i zaskarżony wyrok.
Ocena prawna zawarta w wyroku sądu administracyjnego jest wyrażonym poglądem o prawnej wartości sprawy i polega zarówno na wyjaśnieniu treści przepisów prawnych, jak i zbadaniu poprawności ich zastosowania w tej konkretnej sprawie administracyjnej. Jest ona sformułowana w uzasadnieniu wyroku i ma moc wiążącą, a zawiera krytykę lub aprobatę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak też wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie danej normy przez organ administracji zostało przez sąd uznane za poprawne lub błędne. Ocena prawna dotyczyć może także stanu faktycznego, a w szczególności poprawności lub wadliwości określonych poczynionych przez organ administracji ustaleń faktycznych. Wyrażona w ten sposób ocena prawna, zgodnie z art.153 p.p.s.a., wiąże w sprawie zarówno ten sąd, który ją wydał, jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, ale tylko tych, które zaistniały po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.
Nawiązanie do wyżej opisanych zasad orzekania przez sądy administracyjne oraz skutków podejmowanych przez nie rozstrzygnięć jest w niniejszej sprawie niezbędne ze względu na dotychczasowy przebieg postępowania i treść podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Z uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 325/10, którego M. P. nie zaskarżyła, wynika, że Sąd ten uznał za trafną odmowę wznowienia postępowania z tego powodu, iż zachodziła niedopuszczalność wznowienia z przyczyn przedmiotowych. Zaistniała bowiem w sprawie sytuacja, gdy wniosek o wznowienie postępowania dotyczy sprawy, która nie była przez organ administracji rozpatrywana i rozstrzygana. Tymczasem wznowienie postępowania ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej wydanej w wyniku postępowania dotkniętego wadami lub jedną z wad wymienionych w art.145 §1 pkt 5 k.p.a. We wskazanym wyroku Sąd zwrócił uwagę, że jako podstawę żądania wznowienia postępowania zakończonego ostatecznymi decyzjami Burmistrza Miasta C. skarżąca wskazała brak rozstrzygnięcia o przyznaniu jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania córki N. Z., zaś organy administracji trafnie uzasadniły odmowę wznowienia postępowania tym, że sprawa o przyznanie dodatku w ogóle przed nimi nie zawisła, bo skarżąca nie złożyła w tym zakresie wymaganego wniosku, a w konsekwencji nie wydano w tym przedmiocie decyzji administracyjnej. Sąd ten, przywołując stosowne przepisy, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji, rozporządzenia wykonawczego Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne wywodził, że ustalenie prawa dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka wymaga wyraźnego zaznaczenia na odpowiednim druku. Ponadto prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, zatem na każdy kolejny okres powinien być złożony odrębny wniosek dotyczący zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku. Sąd ustalił i przesądził, że wnioski skarżącej M. P. dotyczące córki N. Z. i okresów zasiłkowych z lat 2006/2007, 2007/2008 i 2008/2009 nie obejmowały dodatku, o którym mowa w art.8 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem w ostatecznych decyzjach z dnia [...] grudnia 2006 r., [...] sierpnia 2007 r. i [...] lipca 2008 r. Burmistrz C. nie mógł i nie zawarł w tym przedmiocie żadnych rozstrzygnięć.
Wobec powyższej treści uzasadnienia wyroku organy administracji i sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę związane były, po myśli art.153 p.p.s.a., wyrażoną w tym wyroku oceną prawną i nie mogły tej oceny wzruszyć. Powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.145§1 pkt 5 k.p.a. nie mógł być uwzględniony, gdyż wobec stwierdzenia, z wyżej opisanych przyczyn, niedopuszczalności wznowienia postępowania Sąd I instancji nie dokonywał oceny, czy wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w tym przepisie. Chybiony jest zarzut naruszenia przepisów art.31 i 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Art.31 wskazanej ustawy nie dotyczy wznowienia postępowania, lecz stanowi o wypłacie świadczeń rodzinnych, gdy odmowa przyznania lub ustalenia ich wysokości były następstwem błędu podmiotu realizującego zadania z zakresu świadczeń rodzinnych. Z kolei art.32 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi o zmianie lub uchyleniu ostatecznej decyzji na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeśli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny. Przedmiotem rozpoznania był w niniejszej sprawie wniosek M. P. o wznowienie postępowania i w granicach tego wniosku orzekały organy administracji i sąd administracyjny.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło