II SA/Go 423/11
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-07-20
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest bezrobotna, nie pobiera zasiłku, a jej mąż otrzymuje emeryturę, ponosi wydatki związane z utrzymaniem domu, spłatą pożyczki i linii kredytowej, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy skarżąca jest bezrobotna, nie pobiera zasiłku, a jej dochody (wraz z dochodami męża) ledwo pokrywają podstawowe potrzeby życiowe i zobowiązania finansowe, należy ją zwolnić od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca S.Z. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym. W uzasadnieniu podała, że jest bezrobotna, nie pobiera zasiłku, a jej mąż otrzymuje emeryturę. Przedstawiła miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu, spłatą pożyczki i linii kredytowej. Sąd analizował jej sytuację finansową w kontekście przepisów PPSA dotyczących prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Skarżąca została zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2011 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: zwolnić skarżącą od ponoszenia kosztów sądowych.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 22 czerwca 2011 r., S.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w wysokości 500 zł. Dnia 13 lipca 2011 r. do sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku S.Z. podała, że od dnia [...] marca 2011 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Skarżąca oświadczyła, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 2.263 zł (brutto).
Skarżąca przedstawiła wydatki związane z eksploatacją domu (czynsz - 320 zł, energia elektryczna -86,37 zł, gaz - 34 zł, abonament telefoniczny - 89,29 zł). S.Z. oświadczyła, że spłaca pożyczkę w wysokości 6.000 zł a także, że posiada zobowiązania z tytułu tzw. linii kredytowej (10.000 zł).
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Należy podkreślić, iż co do zasady, prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach
Sygn. akt II SA/Go 423/11 3
koniecznych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zwraca się także trafnie uwagę w literaturze, iż prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza treści złożonego przez S.Z. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozwala na stwierdzenie, że wniosek ten wypełnia ustawową przesłankę o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Należy podnieść, iż skarżąca od dnia [...] marca 2011 r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Mąż skarżącej otrzymuje emeryturę w wysokości 2.263 zł. Z treści formularza PPF wynika, że miesięczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą około 530 zł.
Zważyć trzeba, że S.Z. spłaca pożyczkę (około 7.000 zł). Skarżąca posiada także zobowiązania wobec banku z tytułu tzw. linii kredytowej (około 10.000 zł). Powyższe okoliczności znajdują również potwierdzenie w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy II SA/Go 52/11. W świetle zasad doświadczenia życiowego w pełni uprawniony jest wniosek, że środki pieniężne posiadane przez skarżącą i jej męża pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych.
Nie ma również racjonalnych podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej odnośnie braku oszczędności oraz wartościowych rzeczy ruchomych. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek S.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło