I FZ 331/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 67/11 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 28 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2006 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 28 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 67/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił S. F. (dalej jako strona lub skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 29 października 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2006 r. Sąd pierwszej instancji przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej wymienioną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że leczy się w związku z nasilającymi się stanami depresyjnymi, spowodowanymi, w dużej mierze stresem wywołanym toczącym się postępowaniem podatkowym, zaś wszczęcie egzekucji może mieć niekorzystny wpływ na jej i tak zły stan zdrowia. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem ograniczyła się ona tylko do ogólnikowego wskazania, że wykonanie decyzji może mieć niekorzystny wpływ na jej stan zdrowia. Sąd stwierdził, że stres towarzyszący egzekucji, na który powołuje się skarżąca nie jest przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.. Dodał, że podobnie sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej złożony wniosek. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu strona wskazała, że ze względu na pogarszający się stan zdrowia zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w 2009 r. W chwili obecnej kontynuuje leczenie psychiatryczne w związku z występującymi stanami depresyjnymi, wobec czego nie podejmuje pracy i nie osiąga dochodów, pozostając na utrzymaniu męża. Natomiast mąż skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym utrzymującą się z emerytury w wysokości 1673,66 zł. Ponadto małżonkowie mają na utrzymaniu również niepełnosprawną córkę, której niepełnosprawność w stopniu znacznym powoduje jej całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej, a także wymaga stałej opieki rodziców. Skarżąca wskazała nadto, że egzekucja ze środków finansowych z tytułu powstałych po stronie skarżące rzekomych zobowiązań podatkowych rażąco przekracza możliwości finansowe strony i niewątpliwie doprowadzi do pozbawienia jej środków koniecznych do zapewnienia minimum egzystencji skarżącej oraz jej rodziny, w szczególności z perspektywy konieczności ponoszenia kosztów leczenia skarżącej oraz rehabilitacji jej córki. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako: p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowo - administracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. B. Dauter, Komentarz do art.61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III, pkt 9). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji wydając zaskarżone orzeczenie prawidłowo dokonał oceny wniosku skarżącej, że nie przedstawiła ona wystarczających argumentów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż uzasadnienie wniosku sprowadzało się tylko do stwierdzenia faktu nasilających się stanów depresyjnych, głównie z powodu toczącego się postępowania podatkowego i możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym strona nie uprawdopodobniła okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. Należy wskazać, że również na etapie postępowania zażaleniowego skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie brak jest bowiem konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia obaw skarżącej. Zarówno w złożonym wniosku, jak i też zażaleniu strona upatruje przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. we wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego, co w konsekwencji doprowadzi do niedostatku, który z natury rzeczy stanowi trudny do odwrócenia skutek, pociągając za sobą ryzyko dalszych negatywnych konsekwencji utraty środków do życia. Ponadto skarżąca wskazuje również na ciągle pogarszający się jej stan zdrowia psychicznego, który wiąże z toczącym się wobec niej postępowaniem podatkowym. Jak już wskazano powyżej, taki pogląd wymaga wykazania poprzez podanie konkretnych okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo poważnej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co wymaga przy takiej argumentacji skarżącej co najmniej przedstawienia sytuacji finansowej i odniesienia do niej obciążeń podatkowych wynikających zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie skarżąca nie wypełniła powyższych wymogów. Należy w tym miejscu wskazać, że z akt sprawy (także z wniosku o przyznanie prawa pomocy) wynika, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Jednakże w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego znajdujące się tam dokumenty nie są wystarczające, aby można było jednoznacznie stwierdzić zwłaszcza w kontekście posiadanego przez skarżącą majątku, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje taką szkodę i trudne do odwrócenia skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto odnosząc się do argumentacji strony przypomnieć należy, że po pierwsze wszczęcie postępowania egzekucyjnego stanowi naturalną konsekwencję określenia zaległych zobowiązań podatkowych, a zatem sama w sobie ta czynność nie może więc stanowić podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, zaś po wtóre zauważenia wymaga, że ustawa z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. t.j. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) w art. 8-10 ogranicza dopuszczalność prowadzenia egzekucji do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Samo zaś wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności. Z tego względu obawy skarżącej dotyczące ciężkich skutków konieczności zapłacenia podatku nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącej, należało stosownie do art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.