I SA/Wa 593/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi A. [...] w L. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnień do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej A. [...] w L. kwotę 440 (czterysta czterdzieści złotych) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zawieszającą do dnia [...] czerwca 2012 r. uprawnienia Wydziału [...] w L. do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...]. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wydział [...]w L. otrzymał uprawnienia do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...]. Centralna Komisja, działając na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, dokonała okresowej oceny poziomu działalności [...] tej jednostki organizacyjnej odnośnie prawidłowości przeprowadzania przewodów doktorskich i habilitacyjnych (przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia) i decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] zawiesiła wymienionemu Wydziałowi uprawnienia do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...] Centralna Komisja ponownie rozstrzygając sprawę wskazała, iż Sekcja [...] na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. w tajnym głosowaniu opowiedziała się przeciwko uwzględnieniu wniesionego odwołania, a następnie Prezydium Centralnej Komisji, po rozważeniu opinii oraz stanowiska Sekcji [...], na posiedzeniu w dniu [...] grudnia 2009 r. w głosowaniu tajnym utrzymało w mocy decyzję Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2009 r. Centralna Komisja stwierdziła, że rozpatrując sprawę oparła się na dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Zatem zarzut braku możliwości obrony i przedstawienia swojej dokumentacji jest bezzasadny. Ponadto organ wyjaśnił, iż na stronie 2 decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. od wiersza 1-go powołano się na przewody doktorskie (przewody kwalifikacyjne): J. K., W. H., A. M., M. P., J. S., J. B., P. C., a na stronie 3 decyzji, od wiersza 16-go powołano się na przewody J. B. z roku [...] i lat [...] oraz J. S. z lat [...], a zatem zarzut braku wskazania w decyzji, jakiego przewodu doktorskiego sprawa dotyczy również jest bezzasadny. Centralna Komisja podniosła nadto, że recenzenci oraz członkowie Sekcji [...] zwrócili uwagę na bardzo poważne uchybienia w procedurze prowadzenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych (przewodów kwalifikacyjnych), jak również w sposobie ich dokumentowania. Zawarte liczne przykłady naruszenia przez Radę Wydziału w prowadzonych przewodach obowiązujących przepisów prawa: – ustawy z 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.); – oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz. U. Nr 50 poz.219 ze zm.); – ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.); – rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora - w szczególności: – naruszenie m. in. przepisów § 1 ust.3, § 5 ust. 1 i 2, § 6 ust. 1 i 3, § 8 ust. 1 i 2, § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31maja 1991 r.; – naruszenie § 4 ust. 1, § 7 ust. 1, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. powodują dla [...] oraz procesu dydaktycznego [...] szkodliwe skutki społeczne. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie znalazła podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i uznała za uzasadnione stanowisko Sekcji [...] sprzeciwiające się uchyleniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. zawieszającej do dnia [...] czerwca 2012 r. uprawnienia Wydziału [...] w L. do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego [...]. Skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. [...] w L., zarzucając jej podjęcie z naruszeniem prawa, a także interesu prawnego skarżącej, tj.: 1) art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów, iż w toku przeprowadzania przewodów doktorskich i habilitacyjnych (tj. przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia) skarżąca dopuścić się miał szeregu uchybień proceduralnych, które w efekcie wywołać miały [...] oraz procesu dydaktycznego [...] szkodliwe skutki społeczne, podczas gdy ocena całokształtu materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie nie pozwala na stwierdzenie powyższego z uwagi na fakt, iż skarżąca przeprowadzała wszystkie przewody doktorskie i habilitacyjne, czyniąc w całości zadość wymaganiom stawianym tak przez ustawę z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jak również przez rozporządzenie z dnia 15 stycznia 2004 r. o szczegółowym trybie przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, a także przez Statut A. [...] w L., jak również – wobec kłopotów interpretacyjnych wymienionych przepisów przez Uczelnię i Komisję – uwzględniając uwagi i wskazówki Komisji dotyczące przebiegu wymienionych postępowań; 2) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całości materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie, a to: * całkowite pominięcie stanowiska zajętego przez skarżącą będącego całościowym i wyczerpującym ustosunkowaniem się do zarzutów stawianych przez Komisję, a wyrażonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skierowanym do Komisji, a także w piśmie Dziekana Wydziału [...] z dnia [...] października 2009 r., * przyjęcie przez Komisję w sposób dowolny, niezmiernie powierzchowny i lakoniczny faktu rzekomego dopuszczenia się przez skarżącą naruszeń szeregu przepisów obowiązującego prawa przy całkowitym zaniechaniu przeprowadzenia jakichkolwiek czynności wyjaśniających przy użyciu środków dowodowych prawem przewidzianych na etapie postępowania przed Komisją, a w konsekwencji oparcie zaskarżonej decyzji jedynie na podstawie nie sprecyzowanych przypuszczeń, nie popartych żadnymi obiektywnymi dowodami w sprawie; 3) art. 9 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez dokonanie chybionej oceny w zakresie poziomu naukowego [...] Uczelni, a w konsekwencji zastosowanie po przeprowadzonej kontroli wobec skarżącej kary rażąco niewspółmiernej do stwierdzonych – ewentualnie – uchybień, a mianowicie zawieszenie A. [...] w L. uprawnienia do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego na czas [...] lat w sytuacji, gdy w świetle materiału zebranego przez Komisję, a przede wszystkim wniosków z niego wypływających (a w ocenie skarżącej w żadnym zakresie nie precyzujących i nie wskazujących konkretnie powstania jakichkolwiek uchybień w toku przeprowadzanych przewodów naukowych) wystarczającym środkiem byłaby ewentualna kara ograniczenia uprawnień określona w treści przytoczonej normy w jej punkcie 1., a co najwyżej – zawieszenie przedmiotowego uprawnienia na krótszy okres czasu, o ile w ogóle zachowania skarżącej kwalifikowałyby go do zastosowania |wobec niego jakiejkolwiek kary, tym bardziej, że w badanym okresie uczelnie [...] w całym kraju wyrażały poważne wątpliwości interpretacyjne dotyczące przeprowadzanych postępowań doktorskich i habilitacyjnych oraz że te wątpliwości zachowywała sama Komisja, posiłkując się opiniami prawników, wydanymi na jej zlecenie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącej i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") potwierdza, iż w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Uzasadniając powyższe stanowisko należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, iż z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 14 marca 2003 r.") wynika, iż Centralna Komisja dokonuje okresowej oceny poziomu działalności naukowej lub artystycznej jednostki organizacyjnej, która stanowi podstawę do nadawania stopni doktora i doktora habilitowanego, a także zasadności uchwał, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 i art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy. Oznacza to, w odniesieniu do okresowej oceny zakończonej zaskarżoną decyzją, iż ocena ta mogła dotyczyć wyłącznie działalności Wydziału [...], która była prowadzona po wejściu w życie ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i jedynie uchwał podjętych w przedmiocie nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego. Wynika to wprost z art. 9 ust. 1 ustawy, który odwołuje się do stopni i uchwał wymienionych w tej ustawie. Nieuzasadnione było wobec tego przyjęcie przez organ, iż ocena może dotyczyć dowolnego, bliżej nieoznaczonego okresu, a w szczególności obejmować działalność badanej jednostki i podjętych uchwał w okresie obowiązywania ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 12 września 1990 r."). Ocena w zakresie określonym w ustawie z dnia 12 września 1990 r., a więc na podstawie art. 7 ust. 1 tej ustawy była uzasadniona do dnia wejścia w życie ustawy z 14 marca 2003 r., co nastąpiło w dniu 1 maja 2003 r. W art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. nie przewidziano uprawnienia do badania działalności jednostki, która stanowi podstawę do przyznania [...], a także uchwał podjętych w tym zakresie. Odnosząc przedstawione wyjaśnienie do zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ten akt decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Sąd nadto wskazuje, iż w wymienionych decyzjach wskazano podstawy prawne przeprowadzonej oceny przy czym odwołano się nie tylko w sposób wadliwy do ustawy z dnia 12 września 1990 r., ale także przepisów wykonawczych do tej ustawy. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. potwierdza, iż znacząca część stwierdzonych uchybień dotyczyła naruszenia warunków przeprowadzenia przewodów [...]. Uchybienia w tym zakresie nie mogły jednak stanowić podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy. Niezależnie od tego Sąd stwierdza, iż odnotowane w obu decyzjach naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 maja 1991 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania przewodów kwalifikacyjnych I i II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych (Dz.U. Nr 50, poz. 219 ze zm.) nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy, nie tylko z powodu okoliczności przedstawionych na wstępie oraz utraty mocy obowiązującej tego rozporządzenia, ale ponadto z uwagi na niezgodność wymienionego rozporządzenia z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r., które nie zawierało szczegółowych wytycznych dotyczących treści aktu. Oznacza to, iż art. 37 ust. 6 ustawy z dnia 12 września 1990 r. był niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, a w konsekwencji także wydane na podstawie takiego upoważnienia rozporządzenie pozostaje w sprzeczności ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 marca 2002 r., P 9/01; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2002 r., P 1/01). W pkt III. decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązano Radę Wydziału ocenianej jednostki do przedstawienia wykazu wszczętych, a nie zakończonych przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Organy obu instancji nie podały podstawy prawnej do wydania rozstrzygnięcia w tym zakresie i nałożenia na badaną jednostkę opisanego obowiązku. Niewątpliwie podstawy tej nie należy poszukiwać w art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. Przepis ten reguluje wyłącznie sposób wyznaczenia jednostki organizacyjnej właściwej do zakończenia przewodów doktorskich i habilitacyjnych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności przy czym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazano, iż "(...) nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na charakter dostrzeżonych uchybień, a w uzasadnieniu decyzji cytując to stwierdzenie odwołano się "interesu społecznego", o którym mowa w art. 108 § 1 k.p.a. Oceniając legalność wydanych decyzji w tym zakresie Sąd wskazuje, iż w obu decyzjach nie przedstawiono okoliczności uzasadniających potrzebę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Podstawą nadania decyzji nie może być bowiem "charakter dostrzeżonych uchybień", i nie jest także wystarczające wyłącznie odwołanie się do jednej przesłanki określonej w art. 108 § 1 k.p.a. Przedstawione powyższej stanowisko, które organ uwzględni w toku dalszego postępowania, potwierdza zasadność zarzutów skarżącej, gdyż organ nie rozpoznał sprawy w zakresie wynikającym z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. i w sposób określony w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co było przede wszystkim następstwem niewłaściwej wykładni i błędnego zastosowania art. 9 ust. 2 ustawy. W konsekwencji także sporządzone uzasadnienia decyzji nie zawierają faktów i dowodów, który potwierdzałyby w wystarczający sposób zasadność rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w skardze i piśmie procesowym z 5 listopada 2010 r., gdyż w toku postępowania sądowego nie zostały ujawnione jakiekolwiek istotne wątpliwości, które mogłyby zostać wyjaśnione przy pomocy przedłożonych przez skarżącą dokumentów. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 152 p.p.s.a., orzekł jak sentencji wyroku. O kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a.