I OSK 1858/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-19

Skład orzekający: Monika Nowicka, Jolanta Rudnicka, Tomasz Zbrojewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy przez męża skarżącej stanowi utratę dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzasadniającą uwzględnienie tego faktu przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy przez męża skarżącej nie mieści się w zamkniętym katalogu sytuacji określonych w art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych jako utrata dochodu. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych mają charakter związany i nie dopuszczają wykładni rozszerzającej. W związku z tym, dochód rodziny został prawidłowo ustalony na podstawie roku poprzedzającego okres zasiłkowy, co skutkowało przekroczeniem kryterium dochodowego i odmową przyznania zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, ustalając, że średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie przekracza kwotę progową, opierając się na dochodach z 2009 r. Skarżąca podniosła, że ani ona, ani jej mąż nie są właścicielami ani dzierżawcami gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że dochód z gospodarstwa rolnego męża został prawidłowo uwzględniony, a rozwiązanie umowy dzierżawy nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 733/11 w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 733/11 oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmówił skarżącej K. K. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci tj. D. K. oraz K. K. – oba świadczenia na okres zasiłkowy trwający od 1 marca 2011 r. do 31 października 2011 r. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 5 ust. 2 ww. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli średni miesięczny dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 504 zł lub 583 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne. Na podstawie przedłożonych dokumentów organ ustalił, że dochód męża skarżącej K. K. za 2009 r. z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha wyniósł: [...] zł, a ogółem - [...] zł, natomiast skarżąca w roku 2009 nie uzyskała żadnego dochodu; łączny roczny dochód rodziny wyniósł [...] zł. Organ wyliczył, że miesięczny dochód rodziny (składającej się z 4 osób, w tym dwoje dzieci) w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kwotę progową - 504,00 zł - o [...] zł. Wobec nie spełnienia przez skarżącą kryteriów do otrzymania zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci tj. D. i K., zasiłek rodzinny nie przysługuje. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie podnosząc, że ani ona, ani jej mąż nie są właścicielami, czy dzierżawcami gruntów rolnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wyjaśniło, iż pod pojęciem dochodu rodziny, ustawa rozumie przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt. 2). Skoro skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w dniu 4 marca 2011 r., czyli w okresie zasiłkowym biegnącym od 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r., to rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2009. Oznacza to, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że organ I instancji do obliczenia dochodów rodziny skarżącej prawidłowo uwzględnił dochody uzyskane w roku kalendarzowym 2009. Organ odwoławczy przyznał ponadto, że dochód z gospodarstwa rolnego jest ustalany w każdym roku kalendarzowym sztucznie, w drodze obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego publikowanym w Monitorze Polskim. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozważyło możliwość potraktowania dochodu męża skarżącej jako dochodu utraconego, w związku ze stwierdzeniem, że K. K. od dnia 25 stycznia 2011 r., nie jest już dzierżawcą gospodarstwa rolnego. Jednak obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych dochód utracony definiuje w art. 3 pkt 23, który to przepis zawiera katalog źródeł utraty dochodu i katalog ten ma charakter zamknięty, co oznacza, że niedopuszczalna jest interpretacja rozszerzająca tego przepisu. Utrata dochodu spowodowana utratą gospodarstwa rolnego lub rozwiązaniem umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego, a nawet wyzbyciem się jego własności - nie jest wymieniona w tym katalogu, a zatem powyższy przepis nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych są przepisami o charakterze związanym, których istota polega na tym, że organ administracji publicznej nie ma możliwości uznaniowej ich interpretacji. Rolą organu I instancji jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego subsumcja pod obowiązujące przepisy prawa. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła K. K.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając przedmiotową skargę, stwierdził, że jest ona niezasadna. W ocenie Sądu okolicznością bezsporną w sprawie jest to, iż wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci K. K. i D. K.skarżąca złożyła w dniu 4 marca 2011 r. Bezspornym również w sprawie jest fakt, że K. K. w okresie od 15 marca 2002 r. do 25 stycznia 2011 r. był dzierżawcą gruntów rolnych położonych w Gminie R. o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przeliczeniowego. Kwestą sporną jest, z jakiego okresu należało uwzględnić dochód rodziny przy ustalaniu prawa skarżącej do zasiłków rodzinnych na dwoje dzieci, a także kwestia "dochodu utraconego" z tytułu rozwiązania umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego przez męża skarżącej. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b tej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W myśl art. 3 ust. 2 ww. ustawy, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei art. 3 ust. 10 definiuje pojęcie okresu zasiłkowego, który oznacza okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że, skoro wniosek został złożony w dniu 4 marca 2011 r., to nastąpiło to w okresie zasiłkowym trwającym od dnia 1 listopada 2010 r. do 31 października 2011 r. W takim przypadku rokiem kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy jest rok 2009. Słusznie więc organy przyjęły dochód rodziny skarżącej z 2009 r. jako podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na dzieci skarżącej. Odnośnie zarzutu nieprawidłowej interpretacji art. 3 ust. 23 wskazanej wyżej ustawy dotyczącego definicji utraty dochodu, Sąd uznał, że zarzut ten jest również nieuzasadniony. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że powołany przepis zawiera zamknięty katalog sytuacji, których zaistnienie można uznać za utratę dochodu. W katalogu tym nie występuje przypadek zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego, dlatego organ słusznie uznał, że rozwiązanie umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego przez męża skarżącej nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu powyższego przepisu. Sąd zgodził się ze skarżącą, że de facto jest to utrata dochodu, lecz w rozpatrywanej sprawie brak jest spełnienia przesłanek ustawowych do zastosowania przytoczonego przepisu. Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że wobec tego, iż miesięczny dochód rodziny skarżącej, ustalony w prawidłowy sposób przez organy orzekające w niniejszej sprawie wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe o [...] zł - zasiłek rodzinny na dzieci skarżącej nie przysługuje. Ponadto w sprawie nie zostały naruszone przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a., a organ II instancji w sposób prawidłowy ocenił zebrany materiał dowodowy nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Sąd zauważył, iż ustalany zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2010 r. (opublikowanym w Monitorze Polskim Nr 68, poz. 858) przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1 ha przeliczeniowego za rok 2009, - który wyniósł 1908,00 zł – ustalany jest nie jak twierdził organ i skarżąca w sposób sztuczny. Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. (Dz. U z 2006 r. nr 136 poz. 969 ze zm.) o podatku rolnym w artykule 18 stanowi, że Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie danych statystycznych, ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", nie później niż do dnia 23 września każdego roku, wysokość przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła K. K., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1. naruszenie prawa materialnego, a to: a) art. 3 ust. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu że zaniechanie prowadzenia gospodarstwa rolnego nie można utożsamiać z utratą pracy zarobkowej pomimo wskazania w przepisie tym, że zastrzeżenie dotyczy wyłącznie umowy o dzieło, czym na pewno nie jest prowadzenie gospodarstwa rolnego, b) art. 8 w zw. z art. 8a i 8 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez nie zastosowanie do obliczenia podstawy wymiaru dochodu niezbędnego dla ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego należnego czynszu dzierżawnego opłacanego przez małżonka skarżącej oraz kwot wpłacanych na ubezpieczenie rolne KRUS, co w konsekwencji spowodowało ustalenie przez Urząd Gminy w .R. niewłaściwej kwoty dochodu - progu wyjściowego dla obliczenia wysokości dochodu na 1 członka rodziny i in fine ustalenia braku podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego na małoletnie dzieci skarżącej. 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz 1269 z ze zm.) poprzez niezasadne ograniczenie i zawężenie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Sąd, b) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegające na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym tj poprzez przyjęcie że dochód Skarżącej za rok 2009 w odniesieniu do 1 członka rodziny przekroczył prawie o 100% kwotę minimalną dającą podstawę dla przyznania zasiłku rodzinnego, c) art. 134 i art. 151 w zw z art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 i 107 kpa przejawiające się zaniechaniem przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistych dochodów osiągniętych przez Skarżącą. W oparciu o powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych przez Skarżącą w całości ani w części. Skarżący kasacyjnie wskazał, że organy administracji dokonując obliczenia dochodu uzyskiwanego przez rodzinę skarżącej z gospodarstwa rolnego oparły się na kwocie podanej corocznie w obwieszczeniu Prezesa GUS, natomiast wbrew zapisom art. 8 i 8b ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie odliczyły od podstawy uzyskanego po wyliczeniu dochodu za rok 2009 kwot przeznaczonych przez małżonka skarżącej na uiszczenie czynszu dzierżawnego ani nie zostały potrącone kwoty ubezpieczenia KRUS. Tym samym dochód z gospodarstwa rolnego został błędnie wyliczony przez organy administracji. Równocześnie nie można sztucznie przyjmować, iż wyliczony w oparciu o kwotę bazową obwieszczoną przez Prezesa GUS raz w roku, dochód z gospodarstwa rolnego jest dochodem osiągniętym przez prowadzącego gospodarstwo rolne. Nie można się także zgodzić z przyjętą przez organ odwoławczy i powielaną przez Sąd pierwszej instancji tezą, iż brak jest znaku równości między dochodem utraconym z działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu gospodarstwa rolnego a utraconą pracą zarobkową w rozumieniu art. 3 ust. 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2012, poz. 270), dalej jako p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach naruszenia przepisów prawa materialnego wskazano na błędną wykładnię art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, polegającą na przyjęciu, iż zaniechanie prowadzenia gospodarstwa rolnego nie mieści się w definicji pojęcia "dochodu utraconego". Odnosząc się do powyższego zarzutu podnieść należy, że decyzja o przyznaniu zasiłku rodzinnego ma charakter związany i jest uzależniona od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie bowiem z treścią art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Podstawą ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego jest dochód rodziny z roku poprzedzającego okres zasiłkowy (art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 1, 2 i 10). Odstępstwo od tej zasady przewiduje art. 3 pkt 23 i 24 powołanej ustawy, który pozwala zaktualizować dochód na czas z dnia orzekania w przypadku utraty lub uzyskania dochodu. W przypadku utraty dochodu przepis art. 5 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, nakazywał ustalać prawo do zasiłku rodzinnego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. Zgodnie zaś z treścią art. 3 pkt 23 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu, oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) niedotrzymywaniem części lub całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, f) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z konstrukcji cytowanego przepisu wynika, że wskazane przypadki utraty dochodu stanowią katalog zamknięty. Zatem dla potrzeb ustalenia wysokości zasiłku rodzinnego niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej i kwalifikowanie do dochodu utraconego tych źródeł dochodu, których nie wymienia ten przepis. W katalogu enumeratywnie wymienionych sytuacji utraty dochodu nie występuje przypadek zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego w wyniku rozwiązania umowy dzierżawy nie można utożsamiać - jak chce tego skarżący kasacyjnie - z pojęciem utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zaś samo stwierdzenie "z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło" nie stanowi do tego podstawy. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że rozwiązanie umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego przez męża skarżącej nie stanowi utraty dochodu w rozumieniu powołanego przepisu. Z tej przyczyny zarzut błędnej wykładni art. 3 pkt 23 ustawy okazał się niezasadny. Skarżący kasacyjnie podniósł również zarzut naruszenia art. 8 w zw. z art. 8a i 8b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez niezastosowanie do obliczenia podstawy wymiaru dochodu należnego czynszu dzierżawnego opłacanego przez małżonka skarżącej oraz kwot wpłacanych na ubezpieczenie KRUS, co w konsekwencji spowodowało ustalenie przez organ administracji niewłaściwej kwoty dochodu. Na stronie szóstej uzasadnienia skargi kasacyjnej, skarżący ponownie powołał się na treść art. 8 w zw. art. 8a i 8b zarzucając Sądowi pierwszej błędne wyliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, wskazać należy, że ani Sąd, ani organy administracji nie orzekały w oparciu o wskazane przepisy. Artykuł 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych reguluje bowiem kwestię dodatków do zasiłku rodzinnego, wymieniając w pkt 1-7 jego rodzaje. Przepis ten nie zawiera jednak wymienionych przez skarżącego pkt a i b. Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga natomiast prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to m in. konieczność powołania konkretnych przepisów prawa (ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu), którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd. W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów, których ten Sąd nie stosował, a zatem tak sformułowany zarzut uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego ocenę. Mając na uwadze powyższe rozważania, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają powołane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zmierzające do wykazania, że Sąd pierwszej instancji błędnie ocenił ustalony przez organy stan faktyczny sprawy w kontekście zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie rzeczywistych dochód osiągniętych przez skarżącą w 2009 r. Podkreślić należy, że okoliczność opłacania czynszu dzierżawnego i kwot na ubezpieczenie KRUS została podniesiona dopiero na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zaś złożone w skardze kasacyjnej wyjaśnienia nie znajdują żadnego oparcia w aktach sprawy. Tymczasem prawo do zasiłku rodzinnego organy administracji ustalają w oparciu o oświadczenie wnioskodawcy zawarte we wniosku oraz załączone do wniosku dokumenty. Na wnioskodawcy spoczywa więc ciężar udowodnienia spełnienia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji badał zatem, czy organy administracji wzięły pod uwagę wszystkie okoliczności przedstawione przez K. K. i czy w świetle tych okoliczności słusznie odmówiono skarżącej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro skarżąca nie powoływała się na powyższe okoliczności w postępowaniu administracyjnym, to Sąd pierwszej instancji nie miał możliwości oceny ich wpływu na wynik sprawy. Z tej przyczyny czynione Sądowi zarzuty błędnej oceny stanu faktycznego są bezpodstawne. Nie mógł zostać uwzględniony także zarzut naruszenia art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Cytowany przepis zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Reasumując stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie podzielił stanowisko organów administracji, iż wobec przekroczenia kryterium dochodowego brak jest podstaw prawnych do przyznania skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło