II SA/Wa 417/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędzia WSA Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zameldowana i zamieszkująca w lokalu wojskowym po śmierci jego pierwotnego najemcy (żołnierza zawodowego), a następnie jego żony (uprawnionej do renty rodzinnej), nabywa prawo do tego lokalu na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, mimo braku formalnego przydziału lub umowy najmu?Ratio decidendi
Osoba zamieszkująca w lokalu wojskowym po śmierci jego pierwotnego najemcy i jego następcy prawnego nie nabywa prawa do tego lokalu, jeśli nie spełnia przesłanek ustawowych do jego uzyskania, w szczególności nie jest uprawniona do wojskowej renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu. Lokale wojskowe nie podlegają dziedziczeniu ani standardowym przepisom najmu, a ich przydział jest ściśle regulowany ustawą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nakazującej D. G. i R. M. opróżnienie lokalu mieszkalnego, który zajmowali bez tytułu prawnego. Lokal pierwotnie przydzielony był dziadkowi skarżącej, E. M., następnie jego żonie H. M. Po śmierci H. M., skarżąca i R. M. zameldowali się i zamieszkiwali w lokalu, składając wnioski o zawarcie umowy najmu, które były odrzucane. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA, w tym brak poinformowania o wszczęciu postępowania i błędną wykładnię przepisów ustawy o zakwaterowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędzia WSA Janusz Walawski Protokolant st. asyst. sędz. Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2010 r. nr [...] Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367), po rozpatrzeniu odwołania D. G. (dalej jako skarżąca) od decyzji nr [...] z [...] października 2010 r., wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] , zobowiązującej D. G. i R. M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] , a także do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] przydzielony został E. M., jako żołnierzowi zawodowemu, z rodziną na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] lipca 1976 r. W tytule prawnym uwzględniono żonę H. M. oraz dwoje dzieci. W związku ze zgonem E. M. w lokalu pozostała żona H.M., której Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] , w oparciu o przepis art. 23 ust. 2 pkt 2 obowiązującej wówczas ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.), wydał decyzję przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] marca 1997 r. W decyzji nie uwzględniono innych osób. Po śmierci H. M. [...] listopada 2002 r. w lokalu pozostały zameldowane na pobyt stały wnuki: D. G. i R. M., które wystąpiły z prośbą do Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] WAM w [...] o przydzielenie lokalu po zmarłej babci, w trybie art. 23 ust. 3 obowiązującej wówczas ustawy o zakwaterowaniu. Pismem z 11 grudnia 2002 r. odmówiono wnioskującym zawarcia umowy najmu i wezwano do dobrowolnego zwolnienia lokalu w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Wobec niezwolnienia lokalu w zakreślonym terminie, 8 kwietnia 2003 r. skierowano pozew do sądu o opróżnienie lokalu. Wyrokiem z [...] lutego 2004 r. Sąd Rejonowy [...] orzekł eksmisję wskazanych powyżej osób, nie przyznając im uprawnienia do lokalu socjalnego. Powyższy wyrok został zaskarżony w całości przez pozwanych, którzy wnieśli o oddalenie powództwa, względnie o jego zmianę poprzez przyznanie prawa do lokalu socjalnego.
W trakcie postępowania sądowego, pismem z 30 czerwca 2005 r., powiadomiono R. M. i D. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego, zajmowanego bez tytułu prawnego. Następnie decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] zobowiązał ww. do opróżnienia lokalu mieszkalnego, uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich, jak również odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od 1 lipca 2005 r. do dnia zwolnienia lokalu. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z [...] grudnia 2005 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] stycznia 2006 r. w sprawie z powództwa WAM przeciwko R. M. i D. G. o eksmisję, uchylony został wyrok Sądu Rejonowego [...] z [...] lutego 2004 r., a pozew odrzucony ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej.
Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] 23 marca 2006 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z poźn. zm.) w sprawie należnych opłat oraz zapłaty odszkodowania za używanie lokalu bez tytułu prawnego.
Pismem z 15 maja 2009 r. organ poinformował wnioskujących o braku podstaw prawnych do zawierania umów najmu lokali mieszkalnych.
Decyzją z [...] października 2010 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] zobowiązał D. G. i R. M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] , a także do uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna do dnia opróżnienia lokalu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że 1 lipca 2010 r. uległy zmianie przepisy ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dokonane ustawą z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy najmu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r. osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczania opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. W takim przypadku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.
W ocenie organu D. G. i R. M. zajmują lokal nr [...] przy ul. [...] bez tytułu prawnego i są zobowiązani do jego opróżnienia, uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania. Organ wskazał, iż na dzień wydania decyzji miesięczna opłata za używanie lokalu wynosi [...] zł, odszkodowanie w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu stanowi kwotę [...] zł, natomiast opłaty pośrednie związane z używaniem lokalu mieszkalnego zgodnie z wydrukiem opłat mieszkaniowych wynoszą miesięcznie [...] zł.
Jednocześnie organ uznał, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu. Oboje pracują zawodowo i nie korzystają z pomocy społecznej.
D. G. odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości i zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Następnie pismem z 18 listopada 2010 r. uzupełniła złożone odwołanie wskazując, że nigdy nie została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego. Powyższe stanowi naruszenie zasady legalności działania organu wyrażonej w art. 6 kpa, zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 kpa, zasady pisemności wyrażonej w art. 14 kpa oraz dyspozycji art. 61 § 4 kpa nakładającego na organ obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie wszczęcia postępowania z urzędu. Podniosła, że w jej ocenie organ dokonał błędnej wykładni przepisu art. 23 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżącej H. M., na skutek decyzji przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] , wstąpiła bowiem w prawa przysługujące jej zmarłemu mężowi E. M., co pozwala uznać, że spełniała ona przesłanki wymienione w art. 3 ww. ustawy, ponieważ nabyła prawa emeryta wojskowego. Z powyższego skarżąca wywodziła, że służyło jej roszczenie o przydział kwatery zajmowanej przez E. i H. M., jako ich zstępnej zgodnie z art. 23 ww. ustawy. Ponadto zdaniem skarżącej organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ponieważ nie dokonał potwierdzenia i nie udokumentował faktu zamieszkiwania skarżącej w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym w [...] przy ul. [...] jeszcze przed śmiercią E. M., jak i po jego śmierci, co stanowi naruszenie art. 7 kpa. Nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych miało natomiast istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ I instancji błędnie ocenił stan faktyczny i dokonał błędnej interpretacji przepisów.
Wskazaną na wstępie decyzją Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na wstępie zwrócił uwagę, że postępowanie w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego, położonego w [...] przy ul. [...] , zajmowanego przez D. G. i R. M. bez tytułu prawnego, zostało wszczęte 30 czerwca 2005 r. Następnie pismem z 23 marca 2006 r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie należnych opłat oraz zapłaty odszkodowania za używanie bez tytułu prawnego przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Mając na uwadze, że wszczęcie i niezakończenie postępowania miało miejsce przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, organ odwoławczy uznał, w związku z dyspozycją przepisu art. 18 ust. 1 tej ustawy, że organ I instancji prawidłowo rozpoznał sprawę na podstawie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2010 r.
Dokonując oceny okoliczności faktycznych sprawy organ uznał, że skarżącej nie przysługuje tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Został on przydzielony E. M. jako żołnierzowi zawodowemu z rodziną na podstawie imiennego nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z [...] lipca 1976 r. Po jego śmierci w lokalu pozostała żona – H. M. Decyzją nr [...] z [...] marca 1997 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] orzekł o przydziale osobnej kwatery stałej położonej w [...] przy ul. [...] na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 2 obowiązującej wówczas ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1995 r. Nr 86, poz. 433 z późn. zm.). W decyzji tej nie uwzględniono innych osób uprawnionych do kwatery. H. M. zmarła [...] listopada 2002 r. [...] września 2002 r. - zatem przed jej śmiercią w spornym lokalu mieszkalnym zameldowali się na pobyt stały D. G. i R. M. Wielokrotnie składane przez nich wnioski o podpisanie umowy najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego były załatwiane odmownie.
Zgodnie z przepisem art. 23 ustawy o zakwaterowaniu, obowiązującym w dacie śmierci E. M., w razie śmierci emeryta lub rencisty wojskowego, prawo do kwatery nabywali wspólnie zamieszkali w kwaterze z emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Prawo do kwatery, o którym mowa powyżej, dotyczy jednej wspólnej kwatery i przysługuje przez czas posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej. Z decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego wynika, że za osobę uprawnioną do wojskowej renty rodzinnej została uznana H. M., która otrzymała przydział osobnej kwatery stałej położonej w [...] przy ul. [...] . Obowiązujące wówczas przepisy nie zawierały norm prawnych, z których wynikałoby, że uzyskanie renty rodzinnej po śmierci emeryta lub rencisty wojskowego skutkuje wstąpieniem w prawa przysługujące zmarłemu emerytowi lub renciście. Bezspornym jest, że uzyskanie prawa do renty rodzinnej uwarunkowane było spełnieniem przesłanek ustawowych, do których, na gruncie ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (tekst pierwotny: Dz. U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36 z późn. zm.) i w związku z niniejszą sprawą, zaliczyć należało - uzyskanie przez E. M. uprawnień do emerytury wojskowej, jego śmierć oraz pozostawanie członkiem rodziny ww. W ocenie organu nie można z powyższego wywodzić poglądu o tożsamości uprawnień przysługujących emerytowi wojskowemu E. M. oraz przysługujących uprawnionej do renty rodzinnej wdowie po nim H. M. Tym bardziej nie znajduje uzasadnienia twierdzenie, iż skarżącej, z mocy przepisu art. 23 ustawy o zakwaterowaniu, przysługuje roszczenie o przydział kwatery zajmowanej przez E. M. i H. M. jako ich zstępnej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że skarżąca we wniosku z 7 kwietnia 2009 r., skierowanym do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, stwierdziła, że prośbę swoją motywuje tym, iż jest zameldowana, jak również zamieszkuje w spornym lokalu od roku 2002. Wobec jednoznacznego oświadczenia skarżącej organ I instancji słusznie zatem odstąpił od przeprowadzania podstępowania wyjaśniającego w zakresie wskazanym przez skarżącą w skardze.
Nawiązując do zarzutu strony o niepoinformowaniu jej o wszczęciu postępowania w sprawie zajmowania lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego organ wskazał, że w dokumentach sprawy, z którymi skarżąca zapoznawała się parokrotnie, znajduje się powołane wcześniej pismo Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] nr [...] z [...] czerwca 2005 r. zawiadamiające skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego zajmowanego bez tytułu prawnego. Nadto organ zauważył, że skarżąca stawiła się w siedzibie organu I instancji i została poinformowana o wszczęciu postępowania w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nr [...] z [...] sierpnia 2005 r. zobowiązującej do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego i uiszczenia należnych opłat i odszkodowania. Ponadto w toku prowadzonego postępowania zmierzającego do wydania zaskarżonej decyzji organ I instancji wielokrotnie informował strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz składania wniosków i zastrzeżeń. Skarżąca czynnie uczestniczyła w toczącym się postępowaniu, korzystając z praw przysługujących stronie. Nie można zatem uznać za uzasadniony zarzut o naruszeniu przez organ I instancji zasady legalności działania organu wyrażonej w art. 6 kpa, zasady informowania stron wyrażonej w art. 9 kpa, zasady pisemności wyrażonej w art. 14 kpa oraz dyspozycji art. 61 § 4 kpa.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Sąd przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji nie stwierdził, aby Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej naruszył przepisy prawa materialnego, ewentualnie przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem nie zasługuje na uwzględnienie.
1 lipca 2010 r. weszła w życie ustawa z 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy nowelizującej, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu dotychczasowym. Ponieważ niniejsza sprawa została wszczęta przed 1 lipca 2010 r., podlega rozpatrzeniu zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, w tym art. 37a, w brzmieniu sprzed wskazanej wyżej nowelizacji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania (ustęp 1). Natomiast stosownie do ustępu 2 art. 37a powołanej ustawy dyrektor oddziału regionalnego Agencji wydaje decyzję w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego oraz wysokości należnych opłat i odszkodowań.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej prawidłowo stwierdził, iż przepis art. 37a powołanej ustawy nakłada na organ obowiązek wydania decyzji w treści określonej w ust. 2, o ile zaistnieją przesłanki określone w ust. 1 tego przepisu.
W przedmiotowej sprawie organ zasadnie uznał, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu. Tytuł ten posiadał jej dziadek E. M., który pełniąc zawodową służbę wojskową, otrzymał na podstawie imiennego nakazu przydziału kwatery stałej nr [...] z [...] lipca 1976 r. W decyzji tej uwzględniono członków rodziny: żonę H. M. oraz dzieci S. M. i B. M. Po śmierci E. M. prawo do osobnej kwatery stałej nabyła, na podstawie art. 23 ust.2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu w wersji wówczas obowiązującej, żona H. M. z uwagi na fakt wspólnego zamieszkiwania i prawo do wojskowej renty rodzinnej. W decyzji nie uwzględniono innych członków rodziny. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 ustawy o zakwaterowaniu, obowiązującym w dacie śmierci E. M., w razie śmierci emeryta lub rencisty wojskowego, prawo do kwatery nabywali wspólnie zamieszkali w kwaterze z emerytem lub rencistą, w dniu jego śmierci, członkowie rodziny uprawnieni do wojskowej renty rodzinnej. Prawo do kwatery, o którym mowa powyżej, dotyczy jednej wspólnej kwatery i przysługuje przez czas posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej (art. 23 ust. 3 ustawy). Otrzymanie przydziału osobnej kwatery stałej, wbrew twierdzeniom skargi, nie oznaczało, że H. M. wstąpiła w prawa przysługujące zmarłemu mężowi. Brak uzasadnienia dla poglądu o tożsamości uprawnień przysługujących emerytowi wojskowemu – E. M. oraz uprawnień przysługujących wdowie po nim – H. M., której przyznano wojskową rentę rodzinną. Świadczy o tym chociażby zastrzeżenie zawarte w przepisie art. 23 ust. 3 ustawy, stosownie do którego prawo do kwatery przysługuje jedynie przez czas posiadania uprawnień do wojskowej renty rodzinnej.
Powyższe w konsekwencji oznacza, że skarżąca nie nabyła prawa do spornego lokalu. Nie była bowiem uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym E. M., a skoro H. M. nie wstąpiła w prawa zmarłego męża, to skarżącej nie przysługują uprawnienia przewidziane w przepisie art. 23 ustawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy na podkreślenie zasługuje, że samo zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu, a nawet ponoszenie kosztów jego utrzymania, nie czyni ze skarżącej osoby posiadającej prawo do tego lokalu. Lokale będące w dyspozycji WAM nie podlegają dziedziczeniu, ani regulacjom dotyczącym najmu lokali. Są przydzielane na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wyłącznie podmiotom wymienionym w tej ustawie.
Artykuł 1a ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266) jednoznacznie stanowi, że przepisów tego aktu prawnego nie stosuje się do lokali będących w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Sprawy przewidziane w art. 37a ust. 1 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zostały przekazane do trybu postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego. Uzupełnieniem tego przepisu jest art. 45 ust. 1 cyt. ustawy, na mocy którego do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego ma zastosowanie tryb egzekucji administracyjnej. Jedynie w stosunku do osób, o których mowa w art. 45 ust. 3 ustawy, dopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym. Oznacza to, że w takich przypadkach Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM występuje wobec nich z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego i orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. D. G. i R. M., co jest okolicznością niesporną, nie należą do kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a więc uregulowanie to ich nie dotyczy.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że wywiedziony w skardze zarzut błędnej wykładni art. 23 ustawy o zakwaterowaniu jest nieuprawniony.
Zasadnie zatem organ uznał, że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do lokalu nr [...] położonego w [...] przy ul. [...]. W tych okolicznościach obowiązany był zastosować przepis art. 37a ustawy o zakwaterowaniu i orzec o opróżnieniu przedmiotowego lokalu oraz o uiszczeniu opłat pośrednich i zapłacie odszkodowania.
W ocenie Sądu, niezasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, bowiem organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a uzasadniając zaskarżoną decyzję odniósł się do całokształtu sprawy i przekonywująco wyjaśnił motywy, którymi się kierował przy wydaniu rozstrzygnięcia. Wskazać należy, że organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązany jest jednak gromadzić i przeprowadzać jedynie takie dowody, które mają znaczenie prawotwórcze na tle obowiązującego stanu prawnego. W rozpoznawanej sprawie organ nie był zatem zobowiązany - wbrew twierdzeniom skargi – do ustalania w jakim okresie skarżąca zamieszkiwała w spornym lokalu, albowiem, ze względów wywiedzionych powyżej, jest to okoliczność pozostająca bez wpływu na możliwość zastosowania wobec skarżącej przepisów ustawy o zakwaterowaniu w zakresie ustalenia jej prawa do spornego lokalu. Marginalnie zwrócić należy uwagę, że skarżąca w jednym z pism kierowanych do organu podała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] zamieszkuje od roku 2002. W przypadku przyznania tej okoliczności organ nie był zobowiązany, pomijając wskazane powyżej względy, do przeprowadzania ustaleń w tym zakresie.
Rozstrzygając w przedmiotowej sprawie organ zrealizował także pozostałe obowiązki wynikające z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a skarżąca miała zagwarantowane prawo czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, z którego korzystała. Skarżąca zarzuca, że nie została poinformowana o wszczęciu postępowania dotyczącego zajmowania bez tytułu prawnego przedmiotowego lokalu. Zawiadomienie takie było do skarżącej kierowane, lecz pomimo prawidłowej awizacji nie zostało odebrane. Nie oznacza to jednak, że skarżąca nie wiedziała o toczącym się postępowaniu, o czym świadczą podejmowane przez nią w toku postępowania administracyjnego działania. W tych okolicznościach uznać należy, że powyższy zarzut jest nieuprawniony.
Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń postępowania, które mogłyby mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Mając na względzie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło