III SA/Łd 868/25

WyrokWSA w Łodzi2026-04-10

Skład orzekający: Katarzyna Ceglarska-Piłat, Robert Adamczewski, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie wezwania wykonawcy do złożenia aktualnego podmiotowego środka dowodowego potwierdzającego brak podstaw wykluczenia stanowi naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych skutkujące obowiązkiem zwrotu środków unijnych wykorzystanych z naruszeniem procedur?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zamawiający ma obowiązek wezwania wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia aktualnych podmiotowych środków dowodowych potwierdzających brak podstaw wykluczenia. Zaniechanie tego obowiązku narusza zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz stanowi nieprawidłowość skutkującą potencjalną i realną szkodą w budżecie UE, co uzasadnia nałożenie obowiązku zwrotu środków wraz z odsetkami.
Stan faktyczny
Gmina Witonia otrzymała dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na realizację projektu dotyczącego instalacji odnawialnych źródeł energii. W trakcie kontroli stwierdzono naruszenia przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych polegające na braku wezwania wykonawcy do złożenia aktualnych podmiotowych środków dowodowych potwierdzających brak podstaw wykluczenia. W konsekwencji Zarząd Województwa Łódzkiego nałożył na Gminę obowiązek zwrotu kwoty 357 239,34 zł wraz z odsetkami. Gmina zaskarżyła decyzję, kwestionując istnienie nieprawidłowości i szkody w budżecie UE.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Witonia na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 19 września 2025 r. nr 15/2025/R.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sekretarz sądowy Marta Duda, Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi Gminy Witonia na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 19 września 2025 roku nr 15/2025/PR w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę. Decyzją z 19 września 2025 r. nr 15/2025/R Zarząd Województwa Łódzkiego, po rozpoznaniu wniosku Gminy Witonia o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z 20 maja 2025 r. nr 4/RP/2025 w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 357 239,34 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych przez Gminę Witonia z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, w związku z realizacją projektu pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), art. 207 ust. 9 i 12a oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm., dalej: "u.f.p."), art. 2 pkt 11, 12 i 14, art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, dalej: "ustawa wdrożeniowa") oraz art. 143 w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L. z 2013 r. Nr 347 s. 320 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie Nr 1303/2013"). Powyższe rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Województwo Łódzkie, reprezentowane przez Zarząd Województwa Łódzkiego działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Łódzkiego (dalej: "Instytucja Zarządzająca RPO WŁ", "IZ RPO WŁ", "ZWŁ", "organ"), na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr UDA-RPLD.04.01.02-10-0027/21-00 z 30 maja 2022 r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, przyznało Gminie Witonia (dalej: "beneficjent", "zamawiający", "strona", "skarżąca") dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 1 640 535,70 zł na realizację projektu pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Założeniem projektu było zwiększenie produkcji energii cieplnej i elektrycznej pochodzącej z odnawialnych źródeł energii w budynkach prywatnych oraz budynkach i obiektach użyteczności publicznej na terenie Gminy Witonia, a także uzyskanie oszczędności i optymalizacji kosztów zużycia tej energii. W ramach projektu zaplanowano zaprojektowanie i budowę 68 szt. instalacji PV w 66 lokalizacjach prywatnych i 2 obiektach użyteczności publicznej, 21 szt. kolektorów słonecznych (w 19 gospodarstwach prywatnych i 2 budynkach użyteczności publicznej) oraz 7 szt. kotłów na biomasę (w 5 gospodarstwach prywatnych i 2 budynkach użyteczności publicznej), na terenie Gminy Witonia (część 6.2 wniosku o dofinansowanie "Krótki opis projektu"). W dniach 8-12 stycznia 2024 r. IZ przeprowadziła kontrolę planową na zakończenie projektu, w trakcie której sprawdzono m.in. prawidłowość przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego związanego z realizacją projektu. W jej wyniku 6 maja 2024 r. sporządzona została informacja pokontrolna nr 1, w której zespół kontrolny stwierdził wystąpienie dwóch nieprawidłowości: 1. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z art. 128 ust. 1 oraz w zw. z art. 125 ust. 1 i art. 109 ust. 1 pkt 5 i pkt 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129, dalej: "u.P.z.p."), przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie podmiotowego środka dowodowego potwierdzającego brak podstaw wykluczenia; 2. naruszenie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z art. 107 ust. 2. i art. 16 pkt 1 u.P.z.p., przez wybór jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie żądanego przez zamawiającego przedmiotowego środka dowodowego w zakresie, m.in. kolektorów słonecznych. Organ wskazał, że w związku z wykryciem w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dwóch przypadków naruszenia przepisów u.P.z.p., skutkujących nałożeniem korekty finansowej oraz pomniejszeniem wydatków poniesionych nieprawidłowo, stosuje się jedną korektę finansową o najwyższej wartości, tj. w wysokości 25% wydatków kwalifikowanych w ramach kontrolowanego zamówienia, z uwzględnieniem procentowej wysokości współfinansowania ze środków UE. Z uwagi na powyższe zobowiązano beneficjenta do zwrotu kwoty 357 239,34 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od 27 czerwca 2023 r. do dnia dokonania zwrotu na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej. Jednocześnie zobowiązano beneficjenta do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności o kwotę 40 375,15 zł (bez odsetek) – stosownie do art. 207 ust. 8 u.f.p. 28 maja 2024 r. do IZ RPO WŁ wpłynęły zastrzeżenia beneficjenta z 24 maja 2024 r. do informacji pokontrolnej z 6 maja 2024 r., w których wniósł on o dokonanie korekty ustaleń zespołu kontrolnego, przez stwierdzenie, że: - w realizowanym przez Gminę Witonia projekcie pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE", nie doszło do naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z art. 107 ust. 2 oraz art. 16 pkt 1 u.P.z.p., - udzielenie zamówienia publicznego "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" firmie Ax. Sp. z o.o. Sp. k. (dalej również: "wykonawca") nastąpiło na podstawie wyboru najkorzystniejszej oferty. Beneficjent wniósł o anulowanie lub zmianę zastosowanej podstawy korekty finansowej na korzyść wnoszącego zastrzeżenia, bowiem w jego ocenie w przedmiotowej sprawie nie doszło do wystąpienia szkody w budżecie UE. W wyniku ww. zastrzeżeń, 3 czerwca 2024 r. sporządzona została informacja pokontrolna nr 2, w której zespół kontrolny nie uznał argumentów Gminy Witonia i podtrzymał ustalenia zawarte w informacji pokontrolnej nr 1 z 6 maja 2024 r. W związku z podtrzymaniem ustaleń kontrolnych, w informacji pokontrolnej nr 2 zobowiązano beneficjenta do zwrotu kwoty wskazanej w informacji pokontrolnej nr 1 oraz zobowiązano go do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności o kwotę 40 375,15 zł (bez odsetek), w myśl art. 207 ust. 8 u.f.p. Wobec niewykonania przez beneficjenta zaleceń pokontrolnych pismem z 10 lipca 2024 r. IZ wezwała beneficjenta do zwrotu, w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania, kwoty w wysokości 357 239,34 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od 27 czerwca 2023 r. do dnia dokonania zwrotu. Beneficjenta poinformowano, że alternatywną formą wykonania wezwania do zwrotu jest przekazanie oświadczenia o wyrażeniu zgody na pomniejszenie kolejnych płatności o kwotę wykazaną do zwrotu, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia wypłaty środków do dnia przekazania przedmiotowego oświadczenia. Zawiadomieniem z 20 stycznia 2025 r. ZWŁ poinformował Gminę Witonia o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu kwot należności głównych wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia dokonania zwrotu, w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami wynikającymi z ostatecznej informacji pokontrolnej z 3 czerwca 2024 r. 20 maja 2025 r. IZ wydała decyzję nr 4/RP/2025 określającą Gminie Witonia kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 357 239,34 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że strona dopuściła się naruszenia art. 126 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 u.P.z.p., przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, wobec którego nie przeprowadzono weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, tj. którego nie wezwano do złożenia, w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego. W wezwaniu skierowanym do wykonawcy w celu złożenia podmiotowych środków dowodowych zamawiający pominął jeden z nich, dokonując tym samym nieuprawnionego zawężenia katalogu dokumentów, które powinny zostać złożone przez wykonawcę. Jednocześnie organ uznał, że zamawiającemu nie można zarzucić naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c u.P.z.p., który nakazuje odrzucić ofertę, jeśli została złożona przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. lub podmiotowego środka dowodowego a także naruszenia art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z art. 107 ust. 2 i art. 16 pkt 1 u.P.z.p. przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, który nie złożył w przewidzianym terminie przedmiotowego środka dowodowego. 4 czerwca 2025 r. do Zarządu Województwa Łódzkiego wpłynął wniosek Gminy Witonia o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ZWŁ nr 4/RP/2025 z 20 maja 2025 r., w którym beneficjent wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako wydanej z naruszeniem art. 207 u.f.p. oraz umorzenie postępowania administracyjnego w całości wobec braku podstaw do wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu. W ocenie strony organ dokonał niewłaściwej oceny prawnej stanu faktycznego, przez stwierdzenie wystąpienia przesłanek nieprawidłowości indywidualnej w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 w sytuacji, gdy przesłanki te nie wystąpiły. W przedmiotowej sprawie nie wybrano oferty, która mogłaby podlegać odrzuceniu, w związku z tym nie doszło do powstania szkody w budżecie UE. W celu wykazania zasadności swojego stanowiska beneficjent przedstawił dowód w postaci oświadczenia wykonawcy, potwierdzającego brak podstaw wykluczenia w momencie, w którym wykonawca złożył pozostałe podmiotowe środki dowodowe, w chwili wyboru najkorzystniejszej oferty oraz podpisania umowy. Beneficjent zaznaczył, że wykonawca oświadczył, że był zainteresowany uzyskaniem zamówienia, o czym świadczy fakt podpisania umowy o zamówienie publiczne oraz że złożyłby wymagane dokumenty, gdyby otrzymał takie wezwanie. Gmina Witonia wskazała, że w przedmiotowej sprawie wykluczony jest negatywny wpływ na budżet UE (zarówno realny, jak i hipotetyczny), który stanowił podstawę wydania decyzji zwrotowej, przez m.in.: - wykazanie, że w momencie wyboru najkorzystniejszej oferty zamawiający dysponował aktualnym na dzień wyboru oferty oświadczeniem wykonawcy o braku podstaw wykluczenia w zakresie określonym w § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy (Dz. U. z 2020 r. poz. 2415, dalej: "rozporządzenie w sprawie podmiotowych środków dowodowych") – oświadczenie Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia – JEDZ, którego prawidłowość i aktualność nie została zakwestionowana przez kontrolę, - wykazanie, że wykonawca wezwany ponownie do złożenia oświadczenia w zakresie określonym w § 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, złożyłby je i potwierdziłby brak podstaw wykluczenia. Naruszenie art. 128 u.P.z.p. ma zdaniem strony charakter uchybienia formalnego, które nie może być podstawą podjęcia decyzji zwrotowej ze względu na brak wystąpienia wszystkich przesłanek nieprawidłowości indywidualnej. Powołaną na wstępie decyzją z 19 września 2025 r. ZWŁ utrzymał w mocy własną decyzję z 20 maja 2025 r. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Zarząd Województwa Łódzkiego stwierdził, że beneficjent, w ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" naruszył art. 126 ust. 1 w związku z art. 16 pkt 1 u.P.z.p. przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, wobec którego nie przeprowadzono weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, tj. którego nie wezwano do złożenia w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego. W ocenie organu, uwzględniając treść art. 7 pkt 17, art. 124 oraz art. 125 u.P.z.p., oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ww. ustawy, składane wraz z ofertą, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert, który jedynie tymczasowo zastępuje wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe i nie jest zaliczane do podmiotowych środków dowodowych. Organ wskazał, że w świetle art. 126 ust. 1 u.P.z.p., zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 9 u.P.z.p. zamawiający określił w dokumentach postępowania, w tym w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ), wykaz skonkretyzowanych, tj. adekwatnych dla danego postępowania, podmiotowych środków dowodowych, do których złożenia zobowiązany był wykonawca. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, zamawiający może żądać oświadczenia wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez zamawiającego. W przedmiotowej sprawie beneficjent zawarł w pkt 10.2 SWZ obowiązek przedłożenia podmiotowego środka dowodowego w postaci oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu złożonym na formularzu JEDZ w zakresie przesłanek wykluczenia. W piśmie z 31 października 2022 r., skierowanym do wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, tj. do Ax. Sp. z o.o. Sp. k., zamawiający wezwał ww. do złożenia, aktualnych na dzień złożenia, wymaganych przez zamawiającego podmiotowych środków dowodowych (dokumentów), w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dla zadania: "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". W piśmie zamawiający nie wezwał wykonawcy do złożenia oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., czym doszło do naruszenia art. 126 ust. 1 u.P.z.p. Odnosząc się do zarzutów strony organ wskazał, że brak podstaw do przyjęcia, że podmiotowy środek dowodowy, określony w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, tj. oświadczenie o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu złożonym na formularzu JEDZ w zakresie przesłanek wykluczenia, jest w rozumieniu art. 127 ust. 1 pkt 2 u.P.z.p. oświadczeniem, którego treść odpowiada zakresowi oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. Oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. jest bowiem oświadczeniem o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, które zgodnie z art. 125 ust. 3 u.P.z.p. stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zakres oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. obejmuje oświadczenie o braku podstaw wykluczenia, aktualne na dzień składania ofert. Natomiast oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, jest oświadczeniem o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., w zakresie podstaw wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia jest zatem podmiotowym środkiem dowodowym, składanym na wezwanie zamawiającego przez wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona. Zdaniem organu, w decyzji I instancji zasadnie uznano, że oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, ma stanowić oświadczenie o braku podstaw wykluczenia, aktualne na dzień jego złożenia. Oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia potwierdza brak podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu na dzień złożenia tego oświadczenia, a oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. zawiera informacje aktualne na dzień złożenia oferty. Okoliczność ta nie pozwala na uznanie, że treść oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia, odpowiada zakresowi oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. Aktualność podmiotowych środków dowodowych oznacza, że powinny one obrazować bieżącą sytuację podmiotową wykonawcy na dzień ich złożenia bądź uzupełnienia oraz potwierdzać, że na ten dzień stan w zakresie spełniania warunków udziału w postępowaniu nie uległ zmianie i ma charakter ciągły w stosunku do stanu z dnia złożenia pierwotnego oświadczenia o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego braku w ustawie P.z.p. przepisu wyłączającego moc dowodową oświadczenia złożonego wraz z ofertą w trybie art. 125 ust. 1 u.P.z.p. w momencie, gdy wykonawca nie złoży podmiotowego środka dowodowego (co miałoby oznaczać, że JEDZ jest aktualny do momentu złożenia podmiotowego środka dowodowego), organ podkreślił, że oświadczenie złożone wraz z ofertą na podstawie art. 125 ust. 1 u.P.z.p. nie jest tożsame z podmiotowym środkiem dowodowym w postaci oświadczenia o aktualności informacji dotyczących braku podstaw wykluczenia, składanego przez wykonawcę na wezwanie zamawiającego. Niezłożenie przez wykonawcę ww. podmiotowego środka dowodowego, faktycznie nie prowadzi do utraty mocy dowodowej przez oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., nie zmienia to jednak faktu, że po stronie zamawiającego istniał obowiązek uzyskania informacji o aktualności tego oświadczenia po dokonaniu oceny ofert a jego zaniechanie doprowadziło do naruszenia art. 126 ust. 1 u.P.z.p. Odnosząc się do wniosku o uwzględnienie jako dowodu w postępowaniu administracyjnym, oświadczenia wykonawcy Ax. Sp. z o.o. Sp. k. organ wskazał, że późniejsze, tj. po zawarciu i wykonaniu umowy z zamawiającym, złożenie oświadczenia o nieistnieniu okoliczności skutkujących koniecznością wykluczenia go z postępowania: na moment złożenia podmiotowych środków dowodowych, na moment wyboru najkorzystniejszej oferty oraz na moment podpisania umowy, nie konwaliduje negatywnych skutków braku określonego dokumentu podmiotowego przed dokonaniem wyboru najkorzystniejszej oferty, nie może stanowić podmiotowego środka dowodowego, o którym mowa w art. 126 ust. 1 u.P.z.p. i prowadzić do przyjęcia możliwości odstąpienia od stwierdzenia wystąpienia naruszenia przepisów u.P.z.p. Organ wyjaśnił, że w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego o wartości szacunkowej nieprzekraczającej progów unijnych ustawa P.z.p. określa, że "zamawiający może żądać" podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie m.in. braku podstaw wykluczenia (art. 273 ust. 1 pkt 1), podczas gdy w postępowaniach o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne, zgodnie z art. 124 u.P.z.p. "zamawiający żąda" podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia (tzn. ma obowiązek żądania złożenia przez wykonawcę podmiotowych środków dowodowych). Na podstawie art. 274 ust. 1 u.P.z.p. zamawiający wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni od dnia wezwania, podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Zdaniem organu obowiązek zamawiającego wezwania wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia podmiotowych środków dowodowych istnieje zarówno w postępowaniach o wartości szacunkowej poniżej progów unijnych, jak i w postępowaniach o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne. W postępowaniach o wartości szacunkowej poniżej progów unijnych zamawiający wzywa wykonawcę do złożenia podmiotowych środków dowodowych, jeżeli wymagał ich złożenia w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumentach zamówienia. Fakultatywność tego wezwania oznacza, że jeśli zamawiający nie wskazał w ogłoszeniu o zamówieniu lub w dokumentach zamówienia składania przez wykonawcę podmiotowych środków dowodowych, a poprzestał jedynie na konieczności złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., to nie będzie mógł zdecydować o wezwaniu wykonawcy do złożenia podmiotowych środków dowodowych. W decyzji I instancji trafnie stwierdzono, że naruszenie art. 126 ust. 1 u.P.z.p., polegające na odstąpieniu od wezwania wykonawcy do złożenia oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., złożonym na formularzu JEDZ, w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania, naruszyło regułę uczciwej konkurencji i równego traktowania wszystkich wykonawców. zamawiający uznał za konieczne badanie fakultatywnych przesłanek wykluczenia, z drugiej natomiast strony odstąpił od wezwania wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia oświadczenia wskazanego w SWZ, tj. o aktualności informacji zawartych w JEDZ w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania. Organ za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 7a k.p.a., bowiem w przedmiotowej sprawie nie można mówić o wystąpieniu wątpliwości interpretacyjnych w odniesieniu do przepisów u.P.z.p. mających zastosowanie w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego. Obowiązek wezwania wykonawcy do złożenia podmiotowych środków dowodowych wprost wynika z art. 126 ust. 1 u.P.z.p. Również § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych w jasno wskazuje, że jednym z podmiotowych środków dowodowych, jakich złożenia może żądać zamawiający jest oświadczenie wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez zamawiającego. Zaniechanie przez zamawiającego wezwania wykonawcy do złożenia podmiotowego środka dowodowego spowodowało powierzenie wykonania zamówienia wykonawcy, który potencjalnie mógł podlegać wykluczeniu z udziału w postępowaniu, stąd też za słuszne należy uznać stwierdzenie przez organ w decyzji I instancji naruszenia przez beneficjenta art. 126 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 u.P.z.p., polegającego na dokonaniu wyboru, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, wobec którego nie przeprowadzono weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, tj. którego nie wezwano do złożenia w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego. Niezastosowanie się przez zamawiającego do dyspozycji art. 126 ust. 1 u.P.z.p. nie miało charakteru naruszenia formalnego, a więc takiego, które pozostawałoby bez wpływu na wynik postępowania – skutkując udzieleniem zamówienia publicznego wykonawcy, wobec którego mogły zachodzić podstawy wykluczenia z udziału w postępowaniu. Beneficjent, nie wzywając wykonawcy do złożenia aktualnego oświadczenia, nie zachował zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców określonej w art. 16 pkt 1 u.P.z.p. Nie sposób ocenić, czy wskutek wezwania wykonawcy do złożenia oświadczenia o aktualności informacji dotyczących m.in. występowania podstaw wykluczenia, takie oświadczenie zostałoby w ogóle złożone oraz czy wykonawca potwierdziłby aktualność złożonych wcześniej oświadczeń i czy wynik postępowania o udzielenie zamówienia byłby taki sam, tj. czy zamawiający nie musiałby odrzucić oferty wykonawcy bądź unieważnić postępowania o udzielenie zamówienia. W toku realizacji przez Gminę Witonia projektu dofinansowanego ze środków UE wystąpiła nieprawidłowość o znamionach z art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 prowadząca do powstania obowiązków wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, tj. nałożenia korekty finansowej. Warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków jest przy tym wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. Doszło do szkody potencjalnej w budżecie ogólnym UE, wynikającej z naruszenia przepisów krajowych, tj. art. 126 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 u.P.z.p., a tym samym Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz umowy o dofinansowanie. Szkoda potencjalna polega na potencjalnym ograniczeniu konkurencji w postępowaniu – nie można bowiem wykluczyć, że wskutek niewypełnienia przez zamawiającego normy z art. 126 ust. 1 u.P.z.p. oraz naruszenia zasady z art. 16 pkt 1 u.P.z.p., nie doszło do wyboru oferty najkorzystniejszej. Nie sposób ocenić tego, ile środków można byłoby zaoszczędzić, gdyby zamawiający prawidłowo przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. W przedmiotowej sprawie wystąpiła również szkoda realna w postaci środków wypłaconych beneficjentowi, które zostały wykorzystane na sfinansowanie wydatków poniesionych niezgodnie z przepisami krajowymi, w szczególności z ustawą P.z.p. Zdaniem Instytucji Zarządzającej organ I instancji prawidłowo zakwalifikował naruszenie jako nieprawidłowość indywidualną ujętą w pozycji 14 Tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo, związanych z udzielaniem zamówień. ws. obniżania korekt finansowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2179) nakazującej zastosowanie stawki korekty finansowej w wysokości 25%. W związku z naruszeniem art. 126 ust. 1 w zw. z art. 16 pkt 1 u.P.z.p., w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty wykonawcy, wobec którego nie przeprowadzono weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, tj. którego nie wezwano do złożenia w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego, doszło do nieprawidłowego zastosowania kryteriów kwalifikacji ustalonych przez zamawiającego w SWZ. Obciążenie przeprowadzonego przez beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia w ramach realizacji projektu korektą w wysokości 25% wydatków kwalifikowanych jest efektem braku możliwości ustalenia konkretnego rozmiaru szkody okazało się niemożliwe. Przy wyliczaniu kwoty przypadającej do zwrotu organ poprawnie posłużył się wzorem wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych przyjmując, że łączna kwota do zwrotu wynosi 357 239,34 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 19 września 2025 r. nr 15/2025/R Gmina Witonia, reprezentowana przez pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia: I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 143 ust. 2 w zw. z art. 2 pkt 36 rozporządzenia Nr 1303/2013 oraz art.2 pkt 14, art.24 ust. 1, 5 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 126 ust 1 oraz art. 16 pkt 1 u.P.z.p. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zaniechanie wezwania wykonawcy do złożenia oświadczenia o aktualności informacji zawartych w JEDZ wypełnia znamiona nieprawidłowości w rozumieniu wyżej wskazanej regulacji unijnej, podczas gdy wskazane zaniechanie zamawiającego nie stanowi nieprawidłowości z uwagi na to, że: a. nie miało ani nie mogło mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii przez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem; b. nie miało ono wpływu na ilość ofert złożonych w toku postępowania, nie stanowiło przesłanki zniechęcającej oferentów do złożenia oferty, rezygnacji udziału z postępowania i ich nieprzystąpienia do przetargu; c. nie przyczyniło się do utrudnienia uczciwej konkurencji, naruszenia zasady przejrzystości czy równego traktowania. II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust 9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 207 ust 1, 2, 8 i 9 u.f.p. przez błędne zastosowanie i nałożenie na beneficjenta korekty finansowej, podczas gdy w niniejszej sprawie nie doszło do nieprawidłowości w rozumieniu rozporządzenia ogólnego, a tym samym brak było podstaw do nałożenia korekty finansowej. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na swą rzecz od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę ZWŁ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiot kontroli Sądu w sprawie stanowi decyzja Zarządu Województwa Łódzkiego z 19 września 2025 r. nr 15/2025/R utrzymująca w mocy własną decyzję z 20 maja 2025 r. nr 4/RP/2025 określającą Gminie Witonia kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 357 239,34 zł wraz z odsetkami, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez Gminę Witonia z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., w związku z realizacją projektu pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Wyjaśnić należy, że poprawność działania beneficjenta realizującego umowę o dofinansowanie projektu z wykorzystaniem środków UE musi być dokonywana, z uwzględnieniem postanowień tej umowy oraz przepisów prawa polskiego, w szczególności ustawy Prawo zamówień publicznych, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Przepisy te powinny być wykładane i stosowane z uwzględnieniem prawa europejskiego, w tym przede wszystkim rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., mając na względzie, że regulacje prawa krajowego dotyczące realizacji programów służą osiąganiu wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności. W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy środki przeznaczone na realizację projektu o nazwie "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" zostały wykorzystane przez skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., i czy to naruszenie stanowiło "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, a w konsekwencji, czy zasadnym było nałożenia na stronę obowiązku zwrotu dofinansowania, w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości – podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Z treści przepisu art. 207 ust. 1 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z ich przeznaczeniem oraz zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Pojęcie procedur, do których odwołuje się art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć szeroko jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego krajowego i unijnego zawierające normy proceduralne i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego czy prawa materialnego, ale również procedury, o jakich jest mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (por. J. M. Salachna, M. Tyniewicki (w:) J. M. Salachna (red.), M. Tyniewicki (red.)., Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024; wyroki NSA: z 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 634/19, z 23 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2875/18, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W związku z powyższym "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami niemającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów głównie na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta dofinansowania. W umowie o dofinansowanie zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta, od którego odstępstwo stanowi naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Naruszenie innych procedur, o których mowa w wymienionym przepisie, będzie miało zatem miejsce w przypadku naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, jak również regulaminu konkursu i wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Podkreślenia wymaga, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. Zgodnie z treścią tego przepisu "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle przywołanego przepisu "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Wobec powyższego uznać należy, że dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych konieczne jest zaistnienie dwóch przesłanek, tj. ustalenie, że środki wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszono procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków unijnych (określone m.in. w umowie o dofinansowanie) oraz ustalenie, że wymienione wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem lub naruszenie procedur spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ prawidłowo stwierdził naruszenie wskazanych w kontrolowanym rozstrzygnięciu przepisów u.P.z.p. w postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" przeprowadzonym przez Gminę Witonia. Wyjaśnić należy, że Zarząd Województwa Łódzkiego na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie projektu nr UDA-RPLD.04.01.02-10-0027/21-00 z 30 maja 2022 r., w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, przyznał Gminie Witonia dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 1 640 535,70 zł na realizację projektu pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Wartość szacunkowa zamówienia została ustalona na kwotę 1 844 268,00 zł netto. Zgodnie z treścią rozdziału 6.5 pkt 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Społecznego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne w zakresie kwalifikowalności), w wersji obowiązującej na dzień wszczęcia kontrolowanego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu była zobligowana do zobowiązania w tej umowie beneficjenta do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w drodze zastosowania P.z.p. albo zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2. W § 20 ust. 1 ww. umowy o dofinansowanie projektu określono, że beneficjent udziela zamówień w ramach projektu w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także zgodnie z postanowieniami i procedurami określonymi m.in. w Wytycznych ws. kwalifikowalności. W rozpoznawanej sprawie beneficjent jako podmiot zamawiający w rozumieniu u.P.z.p. zobowiązany był przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" w oparciu o przepisy tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania (Dz. U. z 2022 r. poz. 1710). Przedmiotowe postępowanie zostało przeprowadzone w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie art. 132 u.P.z.p. W jego ramach Zarząd Województwa Łódzkiego słusznie stwierdził, że beneficjent naruszył art. 126 ust. 1 w związku z art. 16 pkt 1 u.P.z.p. przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, wobec którego nie przeprowadzono weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania, tj., którego nie wezwano do złożenia w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego. Wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 7 pkt 17 u.P.z.p., przez podmiotowe środki dowodowe należy rozumieć środki służące potwierdzeniu braku podstaw wykluczenia, spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, z wyjątkiem oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1. W myśl art. 124 u.P.z.p., w postępowaniu o udzielenie zamówienia zamawiający: 1) żąda podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia, 2) może żądać podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji. Na podstawie art. 125 ust. 1 u.P.z.p. do wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo do oferty wykonawca dołącza oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu, oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się na formularzu jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (JEDZ), sporządzonym zgodnie ze wzorem standardowego formularza określonego w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2016/7 z dnia 5 stycznia 2016 r. ustanawiającym standardowy formularz jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia (Dz. Urz. UE L 3 z 06.01.2016, str. 16). Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe (ust. 3). W świetle art. 126 ust. 1 u.P.z.p., zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wzywa wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Z treści powyższych regulacji wynika, że oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ww. ustawy, składane wraz z ofertą, stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu albo kryteriów selekcji na dzień składania ofert, który jedynie tymczasowo zastępuje wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. nie jest zaliczane do podmiotowych środków dowodowych. Z kolei w art. 126 ust. 1 u.P.z.p. przewidziano regułę, zgodnie z którą zamawiający wzywa jedynie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 10 dni, aktualnych na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Jednoznacznie wskazano przy tym, że takie wezwanie następuje przed wyborem najkorzystniejszej oferty. Wezwaniu wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia aktualnych na dzień złożenia oświadczeń lub dokumentów ustawodawca, ustawodawca nadał obligatoryjny charakter. Jeśli zamawiający wymagał określonych środków podmiotowych w zakresie potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji oraz na potwierdzenie braku podstaw wykluczenia, to nie jest uprawniony do odstąpienia od wezwania wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona do przedłożenia dokumentów podmiotowych w terminie nie krótszym niż 10 dni. Obowiązek wezwania wykonawcy do przedłożenia wymaganych dokumentów (tj. podmiotowych środków dowodowych) należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji gdy zamawiający wskaże w ogłoszeniu oraz w SWZ, że będzie żądał określonych oświadczeń lub dokumentów od wykonawcy, którego oferta zostanie oceniona jako najkorzystniejsza, to jest on zobowiązany do wystąpienia z takim żądaniem (por. P. Granecki, I. Granecka, Prawo zamówień publicznych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2024). W myśl § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych w celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia wykonawcy z udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, zamawiający może żądać oświadczenia wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania wskazanych przez zamawiającego. W okolicznościach sprawy w oparciu o art. 134 ust. 1 pkt 9 u.P.z.p. zamawiający określił w dokumentach postępowania, w tym w SWZ, wykaz skonkretyzowanych, tj. adekwatnych dla danego postępowania, podmiotowych środków dowodowych, do których złożenia zobowiązany był wykonawca. Mianowicie w pkt 10.2 SWZ wskazano, że na wezwanie zamawiającego, o którym mowa w art. 126 ust. 1 u.P.z.p., wykonawca, którego oferta została najwyżej oceniona, zobowiązany będzie do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia następujących środków dowodowych: a) oświadczenia wykonawcy, w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 u.P.z.p., o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1076 ze zm.), z innym wykonawcą, który złożył odrębną ofertę albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty niezależnie od innego wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej (sporządzonego zgodnie z Załącznikiem nr 4A do SWZ), b) odpisu lub informacji z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 4 u.P.z.p., sporządzonych nie wcześniej niż 3 miesiące przed jej złożeniem, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji, c) oświadczenia wykonawcy o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., złożonym na formularzu Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (JEDZ), w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania, sporządzonego zgodnie z wzorem oświadczenia wykonawcy, stanowiącym Załącznik nr 7 do SWZ, d) wykazu dostaw, wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie (...), e) wykazu osób, skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego (...). Z akt sprawy wynika, że w piśmie z 31 października 2022 r., skierowanym do wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, tj. do Ax. Sp. z o.o. Sp. k., Gmina Witonia wezwała ww. podmiot do złożenia, aktualnych na dzień złożenia, wymaganych przez zamawiającego w pkt 10.2 lit. a, b, d i e SWZ podmiotowych środków dowodowych (dokumentów), w celu potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw wykluczenia wykonawcy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego dla zadania: "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Jednocześnie zamawiający pominął w ww. wezwaniu podmiotowy środek dowodowy określony w pkt 10.2 lit. c SWZ, tj. nie wezwał wykonawcy do złożenia oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., złożonym na formularzu JEDZ, w zakresie podstaw wykluczenia z postępowania. 14 listopada 2022 r. zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty, złożonej przez Ax. Sp. z o.o. Sp. k. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ naruszył art. 126 ust. 1 w związku z art. 16 pkt 1 u.P.z.p. przez wybór, jako najkorzystniejszej, oferty złożonej przez wykonawcę, którego nie wezwano do złożenia w przewidzianym ustawowo terminie, aktualnego na dzień złożenia podmiotowego środka dowodowego. W konsekwencji wobec wybranego do realizacji projektu wykonawcy nie przeprowadzono wymaganej ustawą P.z.p. weryfikacji istnienia przesłanek wykluczenia z postępowania. W ocenie Sądu substytutu wezwania do złożenia w wyznaczonym, nie krótszym niż 10 dni, terminie aktualnych na dzień złożenia środków dowodowych nie może stanowić samodzielne uznanie przez zamawiającego, że wykonawca spełnił warunki udziału w postępowaniu lub nie zachodzą względem niego podstawy wykluczenia. Domniemanie takie nie może mieć miejsca nawet w sytuacji, gdy zamawiający posiada oświadczenia i dokumenty wymagane przez rozporządzenie w sprawie podmiotowych środków dowodowych, na skutek złożenia ich przez wykonawcę wraz z ofertą. zamawiający nie ma bowiem wiedzy, czy w okresie między złożeniem oferty a wyborem najkorzystniejszej oferty, w sytuacji podmiotowej wykonawcy nie nastąpiły zmiany, które skutkowałyby koniecznością wykluczenia wykonawcy z postępowania. W związku z powyższym podnoszony przez stronę argument, że w niniejszej sprawie wykonawca oświadczył, że był zainteresowany uzyskaniem zamówienia oraz, że złożyłby wymagane dokumenty, gdyby otrzymał takie wezwanie oraz jednocześnie złożył oświadczenie o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w at. 125 ust. 1 i 2 u.P.z.p., nie zasługuje na uwzględnienie. Późniejsze złożenie oświadczenia przez wykonawcę o nieistnieniu okoliczności skutkujących koniecznością wykluczenia go z postępowania nie legalizuje bowiem zaistniałego naruszenia i nie może prowadzić do odstąpienia od stwierdzenia wystąpienia naruszenia przepisów u.P.z.p. Wystawione przez wykonawcę w niniejszej sprawie ww. oświadczenia nie mogą konwalidować braku tych dokumentów na etapie wyboru najkorzystniejszej oferty, skoro – jak wynika z ich treści – zostały złożone przez wykonawcę dopiero w dniu 4 czerwca 2025 r., a więc po zakończeniu postępowania w sprawie udzielenia zamówienia publicznego i podpisaniu umowy o dofinansowanie z wybranym wykonawcą. Podobnie nie ma znaczenia oświadczenie złożone przez wykonawcę 2 lutego 2024 r., dołączone do wyjaśnień beneficjenta z 7 lutego 2024 r., że informacje zawarte w złożonym dokumencie JEDZ były aktualne na moment złożenia tego oświadczenia, na moment wezwania do złożenia podmiotowych środków dowodowych oraz na moment sporządzenia niniejszego oświadczenia. Istotne jest bowiem to, że na dzień badania ofert zamawiający nie dysponował wymaganym podmiotowym środkiem dowodowym, a w celu prawidłowego i zgodnego z przepisami prawa wyboru oferty, powinien był dysponować oświadczeniem o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w at. 125 ust. 1 i 2 u.P.z.p., które byłoby aktualne na dzień złożenia podmiotowych środków dowodowych. Wadliwe jest twierdzenie, że treść oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, odpowiada zakresowi oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p., które w niniejszej zostało złożone przez wykonawcę wraz z ofertą. Oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, ma stanowić oświadczenie o braku podstaw wykluczenia, aktualne na dzień jego złożenia. Oświadczenie to potwierdza brak podstaw wykluczenia z udziału w postępowaniu na dzień złożenia tego oświadczenia, a zatem na inny dzień niż oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. Oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. jest bowiem oświadczeniem, które zgodnie z art. 125 ust. 3 u.P.z.p. stanowi dowód potwierdzający brak podstaw wykluczenia, spełnianie warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, odpowiednio na dzień składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu albo ofert, tymczasowo zastępujący wymagane przez zamawiającego podmiotowe środki dowodowe. Przyjmując racjonalność działania ustawodawcy brak podstaw by uznać, że oświadczenie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, jest tożsame z oświadczeniem, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. Złożenie podmiotowych środków dowodowych aktualnych na dzień ich złożenia, potwierdzających brak podstaw wykluczenia i spełnianie warunku udziału w postępowaniu na ten dzień, tworzy domniemanie, że wykonawca nie podlega wykluczeniu z postępowania i spełnia warunki udziału w nim przez cały czas jego trwania, od dnia składania ofert. Dowody składane na potwierdzenie powyższych okoliczności muszą być jednak aktualne na dzień ich składania, ustawodawca wymaga bowiem w ustawie P.z.p. potwierdzenia aktualności oświadczenia, na wezwanie zamawiającego, po dokonaniu oceny złożonych ofert. Aktualność podmiotowych środków dowodowych oznacza, że powinny one obrazować bieżącą sytuację podmiotową wykonawcy na dzień ich złożenia bądź uzupełnienia oraz potwierdzać, że na ten dzień stan w zakresie spełniania warunków udziału w postępowaniu nie uległ zmianie w stosunku do stanu z dnia złożenia pierwotnego oświadczenia w tym przedmiocie. Powyższe ma na celu wyeliminowanie z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego wykonawców, u których po złożeniu ofert zaistniała któraś z podstaw wykluczenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej naruszenie art. 126 ust. 1 u.P.z.p. nie miało charakteru formalnego, a więc takiego, który pozostawałby bez wpływu na wynik postępowania. Zgodzić się należy z ZWŁ, że niezastosowanie się przez zamawiającego do dyspozycji wskazanego przepisu skutkowało udzieleniem zamówienia publicznego wykonawcy, wobec którego mogły zachodzić podstawy wykluczenia z udziału w postępowaniu, co niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na prowadzone postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego. Prawdopodobne jest bowiem to, że gdyby zamawiający nie określił fakultatywnych przesłanek wykluczenia z postępowania, których istnienia wobec wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona i tak nie zbadał, to złożone zostałyby oferty przez innych wykonawców, które mogłyby okazać się korzystniejsze od oferty ostatecznie wybranej. Nie można również wykluczyć sytuacji, w której gdyby oferta wykonawcy była oceniona w sposób prawidłowy żadna z ofert nie zostałaby wybrana z uwagi na fakt, że druga złożona oferta przewyższała kwotę, jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, a w konsekwencji postępowanie zostałoby unieważnione. W kolejnym postępowaniu krąg wykonawców mógłby być inny i mogliby oni przedstawić oferty z niższą ceną, a to z kolei mogłoby zmniejszyć kwotę środków na realizację projektu wydatkowanych z budżetu Unii Europejskiej. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego zamawiający jest zobowiązany do stworzenia warunków do uczciwego konkurowania przez wykonawców o uzyskanie zamówienia oraz niedokonywania różnicowania pozycji wykonawców z jakiegokolwiek powodu. zamawiający powinien jednakowo traktować wszystkich wykonawców na każdym etapie postępowania, bez stosowania środków dyskryminujących i powinien stosować jedną miarę do wszystkich wykonawców znajdujących się w tej samej lub podobnej sytuacji, co nie oznacza obowiązku jednakowej oceny wykonawców, jednakże zasady obowiązujące w ramach badania i oceny wykonawców muszą być takie same. Beneficjent, dopuszczając się naruszenia art. 126 ust. 1 u.P.z.p. i nie wzywając wykonawcy, którego oferta został najwyżej oceniona, do złożenia aktualnego oświadczenia, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, nie zachował tym samym zasad uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców określonych w art. 16 pkt 1 u.P.z.p. Nie wiadomo bowiem, czy została wybrana oferta wykonawcy, w stosunku do którego nie zachodziły obligatoryjne i fakultatywne podstawy do wykluczenia, o których mowa w art. 108 i art. 109 u.P.z.p., a tym samym czy wybrany wykonawca nie podlegał wykluczeniu z postępowania i czy w to miejsce nie powinna zostać wybrana oferta innego wykonawcy. Bezzasadna jest argumentacja skarżącej, że w ramach kontrolowanego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie doszło do wystąpienia szkody w budżecie UE. Dla uznania, iż doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych w wyniku naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI. Prawidłowe jest stanowisko organu, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wystąpiła zarówno szkoda potencjalna, jak i szkoda realna wynikająca z naruszenia przepisów art. 126 ust. 1 oraz art. 16 pkt 1 u.P.z.p., a tym samym Rozdziału 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Jak słusznie wskazał organ szkoda potencjalna polega na potencjalnym ograniczeniu konkurencji w przeprowadzonym przez beneficjenta postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE". Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że wskutek niewywiązania się przez zamawiającego z obowiązku wynikającego z art. 126 ust. 1 u.P.z.p. oraz naruszenia zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców wyrażonej w art. 16 pkt 1 u.P.z.p., nie doszło do wyboru oferty najkorzystniejszej. Naruszenie wskazanych przepisów prawa skutkowało udzieleniem zamówienia publicznego wykonawcy, który potencjalnie mógł nie potwierdzić aktualności oświadczenia o braku podstaw wykluczenia bądź złożone oświadczenie skutkowałoby koniecznością wykluczenia tego wykonawcy z postępowania i odrzucenia jego oferty. W myśl bowiem przepisów u.P.z.p. (art. 108, art. 109, art. 226 u.P.z.p.) zamawiający wyklucza bowiem wykonawcę i odrzuca jego wniosek lub ofertę, jeżeli ustali na podstawie dokumentów, że zachodzą w stosunku do niego przesłanki wykluczenia z udziału w postępowaniu. W świetle art. 139 ust. 3 u.P.z.p., jeżeli wobec wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, zachodzą podstawy wykluczenia, wykonawca ten nie spełnia warunków udziału w postępowaniu, nie składa podmiotowych środków dowodowych lub oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, potwierdzających brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu, zamawiający dokonuje ponownego badania i oceny ofert pozostałych wykonawców, a następnie dokonuje kwalifikacji podmiotowej wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, w zakresie braku podstaw wykluczenia oraz spełniania warunków udziału w postępowaniu. zamawiający kontynuuje procedurę ponownego badania i oceny ofert, o której mowa w ust. 3, w odniesieniu do ofert wykonawców pozostałych w postępowaniu, a następnie dokonuje kwalifikacji podmiotowej wykonawcy, którego oferta została najwyżej oceniona, w zakresie braku podstaw wykluczenia oraz spełniania warunków udziału w postępowaniu, do momentu wyboru najkorzystniejszej oferty albo unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia (art. 139 ust.4 u.P.z.p.). W ocenie Sądu w razie wykluczenia z udziału w postępowaniu wykonawcy, który nie złożył aktualnego oświadczenia, o którym mowa § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie podmiotowych środków dowodowych, mogłoby dojść do wyboru oferty złożonej przez innego wykonawcę, a zatem wynik postępowania byłby inny. W postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia publicznego pn. "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" wpłynęły oferty od czterech wykonawców. Możliwe było, że w razie wyeliminowania wybranego wykonawcy, żadna z ofert nie zostałaby wybrana z uwagi na fakt, że druga złożona oferta przewyższała kwotę, jaką zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, a w konsekwencji postępowanie zostałoby unieważnione. W przypadku unieważnienia postępowania w kolejnym postępowaniu krąg hipotetycznych wykonawców mógłby być odmienny, a zamawiający mógłby uzyskać atrakcyjniejszą cenowo ofertę wykonania przedmiotowego zamówienia. Ograniczenie konkurencji w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego skutkujące wystąpieniem potencjalnej szkody polegało również na potencjalnym odstąpieniu innych wykonawców od udziału w postępowaniu w wyniku zapoznania się z treścią zapisów ogłoszenia o zamówieniu oraz SWZ, które zobowiązywały wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona do złożenia oświadczenia o aktualności informacji zawartych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 125 ust. 1 u.P.z.p. Na marginesie, co słusznie zauważył organ, w przypadku gdyby zamawiający w ogóle nie określił fakultatywnych przesłanek wykluczenia z postępowania, których w odniesieniu do wybranego wykonawcy i tak nie zbadał, to złożone zostałyby oferty również przez innych wykonawców, w tym tego, który zadał zamawiającemu pytanie o odstąpieniu od weryfikowania fakultatywnych przesłanek wykluczenia. Oferty te mogłyby okazać się atrakcyjniejsze od oferty ostatecznie wybranej przez zamawiającego. Zgodzić się trzeba z ZWŁ, że obok wskazanej szkody potencjalnej, w przedmiotowej sprawie, wystąpiła również szkoda realna w postaci kwoty środków wypłaconych beneficjentowi, które zostały wykorzystane na sfinansowanie wydatków poniesionych niezgodnie z przepisami krajowymi, w szczególności z ustawą P.z.p. Przez wydatkowanie środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., strona doprowadziła do nieuzasadnionego gospodarowania środkami dofinansowania. W związku z powyższym prawidłowo zostało ustalone w niniejszej sprawie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące wystąpienie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, co skutkowało powstaniem obowiązku zwrotu środków wydatkowanych niezgodnie z procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, stosownie do art. 207 ust. 1 u.f.p. Z wyżej wskazanych względów Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 143 ust. 2 w zw. art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz art. 2 pkt 14, art. 24 ust. 1, 5 ustawy wdrożeniowej w zw. z art.126 ust 1 oraz art.16 pkt 1 u.P.z.p. oraz art. 24 ust. 9 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 207 ust 1, 2, 8 i 9 u.f.p. Na uwzględnienie nie zasługuje również twierdzenie beneficjenta, że złożenie korzystniejszej oferty przez innego wykonawcę byłoby niemożliwe z tego względu, że w okresie przeprowadzania postępowania występowała inflacja na poziomie 11 %. Stopa inflacji i koszty materiałów są tylko jednym z kilku czynników branych pod uwagę przy składaniu oferty. Na jej cenę mają wypływ również takie czynniki jak np. konkurencja występująca w postępowaniach dotyczących tego rodzaju zamówień, strategia danego przedsiębiorstwa czy ilość zleceń wykonywanych w danym czasie przez konkretne przedsiębiorstwo. Ustalenie wysokości korekty finansowej może następować przez zastosowanie metody dyferencyjnej i wskaźnikowej. W metodzie dyferencyjnej wysokość korekty finansowej powinna odpowiadać wysokości szkody, dlatego istotna jest ocena, czy szkoda występuje i jaką ma wielkość. W praktyce jest to utrudnione, ustala się bowiem różnice pomiędzy wysokością rzeczywistych wydatków ze środków europejskich po wystąpieniu naruszenia, a hipotetyczną wysokością takich wydatków, gdyby naruszenie nie wystąpiło. W rozpoznawanej sprawie nie było możliwe dokładne określenie wysokości szkody, ponieważ skutki nieprawidłowości są pośrednie i trudne do oszacowania. W tej sytuacji zastosowanie miała metoda wskaźnikowa ustalenia wysokości korekty (szkody) w oparciu o rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz. U. z 2021 r. poz. 2179 ze zm., dalej: "Taryfikator"), zawierające katalog naruszeń oraz wyrażoną w procentach wielkość obniżenia korekt finansowych przypisanych konkretnym naruszeniom w zakresie zamówień publicznych. Metodą określenia finansowego wymiaru nieprawidłowości przy zastosowaniu taryfikatora jest pomniejszenie wydatków kwalifikowalnych w ramach projektu lub kontraktu obciążonego nieprawidłowością o wartość procentową – wskaźnik. Pomniejszenie wydatków kwalifikowalnych skutkować powinno proporcjonalnym pomniejszeniem kwoty dofinansowania pochodzącego z funduszy UE. Otrzymana w wyniku przeprowadzenia powyższego działania kwota stanowi wartość korekty finansowej kompensującej domniemaną szkodę dla budżetu UE. W niniejszej sprawie organ słusznie zakwalifikował stwierdzone naruszenie jako nieprawidłowość indywidualną ujętą w pozycji 14 Tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych. Pozycja nr 14 dotyczy kategorii nieprawidłowości indywidualnej, opisanej w następujący sposób: "Wprowadzono zmiany w kryteriach kwalifikacji (lub specyfikacji technicznej) po otwarciu ofert lub kryteria te (lub specyfikacja) zostały zastosowane nieprawidłowo". W kolumnie 4 (Opis nieprawidłowości) i 5 (Stawka procentowa) ww. tabeli wskazano, że w przypadku gdy kryteria kwalifikacji (lub specyfikację techniczną) zmieniono lub niepoprawnie zastosowano na etapie kwalifikacji, czego skutkiem było przyjęcie ofert zwycięskich, których nie należało przyjąć (lub odrzucenie ofert, które należało przyjąć), gdyby postępowano zgodnie z opublikowanymi kryteriami kwalifikacji, należy zastosować stawkę procentową korekty finansowej w wysokości 25%. Podkreślenia wymaga, że to na stronie postępowania jako głównym beneficjencie przyznanego dofinansowania spoczywała odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu i wykorzystania przeznaczonych na ten cel środków z UE. Beneficjent jest podmiotem odpowiedzialnym wobec Instytucji Zarządzającej za zwrot dofinasowania wykorzystanego niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, jak również za zwrot środków pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Podpisując umowę o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się wobec Instytucji Zarządzającej do realizacji projektu zgodnie z umową oraz innymi dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Tym samym wziął na siebie ryzyko związane z realizacją projektu, m.in. w zakresie potencjalnego zwrotu dofinansowania lub części dofinansowania. Niewątpliwie w ramach realizacji przez Gminę Witonia projektu "Ochrona środowiska naturalnego gminy Witonia przez instalacje OZE" dofinansowanego ze środków unijnych doszło do naruszenia przepisów prawa, które skutkowało wystąpieniem szkody dla budżetu Unii Europejskiej. Wobec powyższego obciążenie w niniejszej sprawie beneficjenta w oparciu o art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. odpowiedzialnością za środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., jest zasadne. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. d.cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło