II OSK 2656/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-03-12
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Jerzy Stelmasiak, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę inwestycji położonej na sąsiedniej nieruchomości, w szczególności w kontekście obszaru oddziaływania obiektu oraz toczącego się postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji organu administracji, gdyż nie ocenił samodzielnie, czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu budowlanym. Konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem oceny, czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji oraz czy istnieje interes prawny wynikający z toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości.Stan faktyczny
B. M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę przedszkola na nieruchomości sąsiedniej, podnosząc, że nie była stroną postępowania i że inwestycja może naruszać jej prawa, m.in. poprzez konieczność poszerzenia drogi i zwiększenie hałasu. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, a WSA w Warszawie oddalił skargę B. M. na tę decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Wojewody M. na rzecz B. M. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia NSA Elżbieta Kremer Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Wielgosz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 130/11 w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, po wznowieniu postępowania 1.uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Wojewody M. na rzecz B. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 130/11, oddalił skargę B. M. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę, po wznowieniu postępowania.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Starosta R. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1980 r. nr 9, poz. 26 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118) odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...], dotyczącej wydanego pozwolenia na budowę przedszkola wraz z urządzeniami towarzyszącymi na nieruchomościach nr ewid. [...], [...] i [...] położonych w J.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że w dniu 12 października 2009 r. B. M. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podnosząc, że jest właścicielem sąsiedniej nieruchomości nr ewid. [...] i nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę powyższej inwestycji, a ponadto, że inwestycja ta wymagać będzie poszerzenia drogi, co może odbyć się kosztem jej działki. Poinformowała również, że działka nr ewid. [...] jest przedmiotem postępowania sądowego o jej zwrot byłym właścicielom.
Starosta wskazał, że w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ustawodawca określił, kto posiada przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Organ ponownie badając kwestię stron postępowania wziął pod uwagę zapis art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, definicję obszaru oddziaływania obiektu zawartą w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustalenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego organu samorządowego i dokonał następujących ustaleń:
- lokalizacja budynku przedszkola wraz z urządzeniami towarzyszącymi, w tym placem zabaw dla dzieci zamknięta została w granicach terenu oddalonego o ok. 42 m od działki nr ewid. [...], stanowiącej własność B. M.,
- w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego Wójt Gminy J. ustalił dojazd do przedszkola z ul. [...] (działki nr [...] i [...] - stanowiące własność Gminy J.) i zarówno w treści decyzji jak i załączniku graficznym stanowiącym integralną część tej decyzji nie przewidziano poszerzenia ulicy [...].
Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy organ stwierdził, że działka nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na który udzielono pozwolenia na budowę, bowiem budowa przedszkola wraz z urządzeniami towarzyszącymi nie będzie powodować ograniczeń w zagospodarowaniu tej działki, a więc B. M. nie jest stroną w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowego przedszkola.
Odnosząc się do informacji B. M. dotyczącej zwrotu nieruchomości nr ew. [...] organ wyjaśnił, że inwestor, czyli Wójt Gminy J. przy wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane i potwierdził to kserokopią odpisu z księgi wieczystej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. M. wnosząc o jej uchylenie.
Na wstępie zaznaczyła, iż nie otrzymała postanowienia z dnia [...] października 2009r., nr [...], o wznowieniu postępowania. Nie została też powiadomiona o toczącym się postępowaniu w niniejszej sprawie, Starosta nie zagwarantował jej zatem czynnego udziału w postępowaniu i prawa do wypowiedzenia się, czym naruszył przepis art. 10 § 1 kpa.
Podniosła, że usytuowanie w sąsiedztwie takiego obiektu budowlanego, jak przedszkole wymusi ograniczenia w korzystaniu z jej (sąsiedniej) nieruchomości. Zaznaczyła, iż w treści przepisu art. 28 ust. 2 nie zostały dookreślone obszary oddziaływania obiektu. Ponadto ww. budowla zwiększy poziom emisji hałasu, już i tak przekraczającego normy, z uwagi na szkołę podstawową usytuowaną obok jej posesji z wyjściem na tę samą wąską uliczkę [...]. Oddanie do użytkowania przedszkola podniesie jeszcze natężenie ruchu kołowego na tej wąskiej uliczce w stopniu uniemożliwiającym (co jest dotkliwe już obecnie) swobodny dojazd do posesji.
Podkreśliła, że status strony jest cechą indywidualną i nie może być ustalany ogólnie, jak to uczynił skarżoną decyzją Starosta. Jeśli chodzi o podnoszoną nową okoliczność dotyczącą toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości nr [...], na którą wydano sporną decyzję w sprawie pozwolenia na budowę przedszkola, odpowiedź zawartą w skarżonej decyzji można określić jedynie jako lakoniczną, gdyż w żadnym przypadku nie stanowi ona oceny wskazanej okoliczności. Podniosła zatem ponownie, iż w sprawie wywłaszczonej działki nr [...] toczy się postępowanie o jej zwrot byłemu właścicielowi, tj. m.in. jej. Niejasna jest zatem kwestia własności przedmiotowej działki. Po zakończeniu postępowania status prawny tej działki może ulec zmianie i zapis księgi wieczystej tej nieruchomości może być zmieniony. Kwestia wyjaśnienia zatem własności działki nr [...] - zwłaszcza w specyficznym stanie faktycznym niniejszej sprawy, jest niewątpliwie materialnoprawnym zagadnieniem wstępnym, które wymaga wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości, bowiem zaniechanie powyższego może prowadzić do naruszenia m.in. jej prawa własności poprzez budowę na cudzym gruncie, którego nie obejmują prawa inwestora. Z akt administracyjnych wynika, że powyższe okoliczności nie wywołały żadnej reakcji organu pierwszej instancji, który z naruszeniem art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. nie zgromadził dokumentów urzędowych dotyczących stanu prawnego nieruchomości przeznaczonej pod kwestionowany obiekt budowlany, pominął widoczną, podnoszoną kwestię, chociaż opisany przez nią stan wskazywał na brak rzetelnych danych oraz na możliwość obalenia domniemania prawdziwości złożonego oświadczenia z art. 75 § 2 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku, nr [...] Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania B. M. od ww. decyzji Starosty R. z dnia [...] listopada 2009 roku, umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odwołanie wniosła osoba niebędąca stroną w sprawie.
Wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 312/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił ww. decyzję Wojewody M. z dnia [...] marca 2010 r. zalecając organowi odwoławczemu merytoryczne rozpatrzenie odwołania.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 roku, nr [...] Wojewoda M. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty R. z dnia [...] listopada 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisu, stronami w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę mogą być inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości, które znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Art. 3 pkt 20 ww. ustawy stanowi, że obszar oddziaływania obiektu stanowi teren wyznaczony w jego otoczeniu na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Tak więc właściciele, użytkownicy wieczyści czy zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Pod pojęciem "przepisów odrębnych" należy rozumieć wszystkie przepisy, przewidujące wprowadzenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości innych niż działka przeznaczona pod inwestycję, mogą to być np. przepisy ochrony środowiska lub przepisy przeciwpożarowe.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego odwołująca się nie może być traktowana jako strona w tym postępowaniu, ponieważ nie jest ani właścicielem, ani zarządcą ani użytkownikiem wieczystym działki, na której ma być realizowana inwestycja. Według wypisu z ksiąg wieczystych z dnia [...] października 2009 roku właścicielami nieruchomości jest Gmina J. Tak więc skarżąca nie posiadała i nie posiada żadnych praw do gruntu spornej działki.
Biorąc pod uwagę wyżej zacytowane przepisy oraz rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustalenia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ odwoławczy stwierdził, iż działka skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, na który wydano pozwolenie na budowę. Lokalizacja budynku przedszkola znajduje się na terenie oddalonym o około 42 m od działki stanowiącej własność skarżącej. Skarżąca jest właścicielem działki położonej w sąsiedztwie spornej inwestycji, dlatego należy sprawdzić, czy nie zostanie naruszony jej interes prawny wynikający z prawa do ochrony przed uciążliwościami, jakie niesie ze sobą inwestycja. Uciążliwość obiektu może naruszać podstawowe prawo, jakim jest prawo własności. Planowana inwestycja w żaden sposób nie utrudni korzystania z sąsiedniej działki zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, ani nie będzie stanowić uciążliwości, więc prawa skarżącej nie zostaną naruszone czy też w żaden sposób ograniczone. Wobec powyższego zarzuty dotyczące utrudnień dla otoczenia nie mogą być prawnie skuteczne, gdyż nie naruszają interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. W zasadzie każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, to nie można stawiać skutecznego zarzutu, iż wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna z prawem. Pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, w wielu wypadkach musi uwzględniać sprzeczne interesy, z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych takich jak ww. rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te mają za zadanie chronić interesy obydwu stron biorących udział w postępowaniu przed organem administracji architektoniczno - budowlanej. Dlatego gdy pozwolenie na budowę zostanie wydane bez naruszenia ww. przepisów nie można stawiać zarzutów, iż narusza ono prawa skarżącego.
Skargę na ww. decyzję Wojewody M. wniosła B. M. (dalej jako skarżąca) wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację wcześniej prezentowaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji co do tego, że nie była stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, podczas gdy jej interes prawny wynikał z roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji (hałas). Powtórzyła również argument co do braku wystarczającego dostępu inwestycji do drogi publicznej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd wskazał, że organ odwoławczy (Wojewoda) rozpoznał odwołanie skarżącej i rozstrzygnął je co do istoty (merytorycznie), czym zrealizował wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r. Organ wskazał, że w kontekście podniesionych przez skarżącą zarzutów i ustaleń przeprowadzonego postępowania wznowieniowego brak jest podstaw do uznania, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana bez udziału skarżącej jako strony.
Zdaniem Sądu organ przytoczył wyczerpującą i przekonywującą argumentację, że stosownie do art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651). Brak jest zdaniem Sądu podstaw do stwierdzenia, że postępowanie dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości należy zakwalifikować jako nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Twierdzenie to jest niezasadne, bowiem przedmiotem postępowania wznowieniowego była decyzja o pozwoleniu na budowę, a postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości jest odrębnym postępowaniem zainicjowanym m.in. przez skarżącą i toczącym się niezależnie od postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, a zarzuty dotyczące zwrotu nieruchomości nie mogą być rozpatrywane w ramach postępowania budowlanego.
Z tych względów Sąd nie stwierdzając uchybień przepisów prawa materialnego, jak i procesowego skutkujących uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła B. M., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo braku ustosunkowania się przez Sąd rozpatrujący sprawę do zarzutów wskazanych w skardze, braku dokonania oceny stanu faktycznego sprawy, całkowite pominięcie oceny zarzutów wskazanych w skardze i podnoszonych w postępowaniu administracyjnym w zakresie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a., w związku z art.
28 k.p.a. w powiązaniu z art. 136 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami (DZ. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) poprzez brak odniesienia się do argumentów zgłoszonych w skardze i stwierdzeniu braku uchybienia prawa materialnego, w istocie bez dokonania analizy sprawy w tym zakresie. Wyjaśnienie jedynie, że Sąd uznaje stanowisko organu administracji za zasadne nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 1 p.p.s.a.,
3) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - p.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. i
wskazanymi w punkcie 1 i 2 przepisami, poprzez dokonanie błędnej kontroli działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a w efekcie również błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi.
Wskazując na powyższe naruszenia, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono także zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich podniesionych zarzutów w skardze i błędne przyjęcie za organami administracyjnymi stanu faktycznego, a co za tym idzie nieprawidłowo sprawowaną kontrolę działalności administracji publicznej oraz nie zastosowanie środków określonych w ustawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Przede wszystkim, co słusznie zarzuca skarżąca kasacyjnie, Sąd I instancji uchylił się od kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Kryterium kontroli wykonywanej przez sąd administracyjny określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądów administracyjnych polega więc na zbadaniu czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać w trzech płaszczyznach: oceny zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury i respektowania reguł kompetencji. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Rezultatem przeprowadzenia przez Sąd kontroli administracji publicznej jest zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej. Z tego też względu szczególne znaczenie przypisuje się uzasadnieniu wyroku, albowiem stanowi ono odzwierciedlenie przeprowadzenia przez Sąd administracyjny kontroli legalności rozstrzygnięcia organu administracji publicznej.
Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 299/05, Lex nr 187709).
Wśród niezbędnych składników uzasadnienia wyroku przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wymienia obowiązek przedstawienia zwięzłego stanu sprawy. Obowiązek ten obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno zatem zawierać ocenę stanu faktycznego ustalonego przez organ administracji. Nie wystarczy ograniczyć się do stwierdzenia co ustaliły organy administracji, lecz niezbędne jest wskazanie, które ustalenia zostały przyjęte, a które nie zostały przyjęte przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. FSK 2123/04 - ONSAiWSA 2006/1//9). W "zwięzłym przedstawieniu stanu sprawy" sąd winien przedstawić fakty ustalone przez organy administracji i dowody, w oparciu o które zostały ustalone oraz dowody, którym organy odmówiły wiarygodności, a także zarzuty skargi i ustosunkować się do tych zarzutów. Sąd nie może zastępować przedstawienia własnego stanowiska (art. 3 § 1 p.p.s.a.) ogólnikową aprobatą stanowiska organów orzekających. Sąd pierwszej instancji może podzielić poglądy organów, lecz nie może tego uczynić bez przeanalizowania przesłanek zajętego przez organy stanowiska i wyrażenia własnego stanowiska co do jego prawidłowości w świetle przepisów prawa mających w sprawie zastosowanie - ze szczególnym uwzględnieniem kwestii spornych.
Z uzasadnienia zapadłego w niniejszej sprawie wyroku Sądu I instancji nie można wyprowadzić prawidłowego przeprowadzenia przez Sąd kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera w istocie oceny legalności zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji nie wyjaśnił w sposób jasny i wyczerpujący, dlaczego zaskarżona decyzja w ocenie Sądu nie narusza prawa, a w konsekwencji - skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Sąd nie przedstawił własnego stanowiska odnośnie kluczowej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestii przysługiwania skarżącej przymiotu strony postępowania, ograniczając się jedynie do wyrażenia ogólnikowej aprobaty ustaleń poczynionych przez organ II instancji, poprzez stwierdzenie, że organ przytoczył wyczerpującą i przekonywującą argumentację, że stosownie do art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego – skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę. Na podstawie tego lakonicznego stwierdzenia niemożliwym jest ustalenie, na jakiej podstawie Sąd uznał stanowisko organu za prawidłowe. Sąd nie dokonał bowiem w ogóle oceny dokonanego przez organ ustalenia, iż nieruchomość skarżącej nr ew. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Ponadto, skarżąca przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę spornej inwestycji wywodzi także z faktu prowadzonego z jej udziałem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], na której ma być zlokalizowana sporna inwestycja. Sąd nie przedstawił stanowiska odnośnie ewentualnego interesu prawnego skarżącej jako spadkobiercy właściciela w/w wywłaszczonej nieruchomości, nie odnosząc się tym samym do podnoszonych przez skarżącą zarzutów w zakresie przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 2 i 3 u.g.n.
Mając na względzie powyższe, za uzasadnione należało uznać zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.
Ze względu na wskazane uchybienia wyroku Sądu I instancji, odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy uznać za przedwczesne.
Sąd I instancji ponownie rozpozna sprawę z uwzględnieniem uwag wyżej poczynionych.
Z powyższych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło