II OZ 135/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Z. i I. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Gd 438/11 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. Z. i I. Z. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek E. Z. i I. Z. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 438/11, którym oddalono skargę E. Z i I. Z. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Z przytoczonego przez Sąd stanu faktycznego sprawy wynika, że ww. wyrok zapadł na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r., o terminie której skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni. Na rozprawie Sąd oddalił ich wniosek z dnia 27 lipca 2011 r. o niewyznaczanie terminu rozprawy do czasu otrzymania przez Sąd skargi skarżących z dnia 20 lipca 2011 r. na kolejną decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] czerwca 2011 r. Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2012 r. (data nadania) skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r., dopełniając wraz z nim czynności w postaci złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że o wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. dowiedzieli się w dniu 18 stycznia 2012 r. dzwoniąc do Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Wskazali, że z przyczyn od nich niezależnych nie złożyli wniosku w terminie, albowiem nie wiedzieli, że na dzień 4 sierpnia 2011 r. został wyznaczony termin rozprawy, tym bardziej, że pismem z dnia 27 lipca 2011 r. wnioskowali o niewyznaczanie terminu rozprawy do czasu otrzymania skargi w innej sprawie związanej z już rozpoznawaną. Wskazali ponadto, że nie wiedzieli o terminie rozprawy, gdyż był to okres urlopowy i w tym czasie przebywali na urlopie poza miejscem zamieszkania, dlatego nie odebrali korespondencji zawierającej zawiadomienie. Uzasadniając rozstrzygnięcie w postaci oddalenia ww. wniosku o przywrócenie terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż niezachowanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez ich winy. Przesyłki skierowane do każdego ze skarżących zawiadamiające o terminie rozprawy awizowano dwukrotnie w dniach 28 czerwca i 7 lipca 2011 r., umieszczając w oddawczej skrzynce pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłek w placówce pocztowej. Tak awizowane przesyłki uznano za doręczone w trybie art. 73 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w dniu 14 lipca 2011 r. Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że po powrocie z letniego wypoczynku w skrzynce pocztowej skarżących znajdowało się zawiadomienie o pozostawieniu w placówce pocztowej korespondencji skierowanej do nich. Przy zachowaniu należytej staranności skarżący mogli po urlopie udać się do placówki pocztowej celem odbioru złożonej tam korespondencji bądź, w razie jej odesłania do nadawcy, pozyskania informacji o nadawcy i późniejszego uzyskania informacji o przesyłce bezpośrednio u nadawcy. Sąd zaznaczył, iż skarżący w dniu 27 lipca 2011 r. złożyli wniosek o niewyznaczanie terminu rozprawy do czasu wpływu kolejnej ich skargi, co świadczy o możliwości efektywnego działania w sprawie przez skarżących w tamtym czasie i możliwości pozyskania informacji o stanie sprawy o wiele wcześniej niż dopiero w styczniu 2012 r. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika natomiast, że informację o stanie sprawy, a tym samym o rozstrzygnięciu podjętym na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. skarżący uzyskali z Wydziału Informacji Sądowej w dniu 18 stycznia 2012 r., czyli ponad 5 miesięcy po złożeniu wniosku z dnia 27 lipca 2011 r. Sąd podkreślił również, że z samej treści wniosku nie można powziąć informacji, kiedy w istocie skarżący korzystali z urlopu i czy pozostawali wówczas poza miejscem zamieszkania. W piśmie mowa jest jedynie ogólnikowo o okresie urlopowym, czego żadną miarą nie można uznać za okoliczność uprawdopodobniającą brak winy strony w dochowaniu przedmiotowego terminu. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu, uzyskanie przez skarżących wiedzy o wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. dopiero w dniu 18 stycznia 2012 r. należy ocenić jako zawinienie wyłączające przywrócenie terminu. Brak podjęcia korespondencji z placówki pocztowej bądź uzyskania tam stosownych informacji w reakcji na umieszczenie w skrzynce pocztowej zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, a także niepowiadomienie sądu o ewentualnym planowanym urlopie, należy zakwalifikować jako niedbalstwo. Ponadto, zdaniem Sądu, skoro skarżący w dniu 27 lipca 2011 r. zwrócili się o niewyznaczenie rozprawy (wyznaczonej zarządzeniem z dnia 17 czerwca 2011 r. na dzień 4 sierpnia 2011 r.), to przy zachowaniu należytej staranności mogli dowiedzieć się o dotychczasowych czynnościach podejmowanych w niniejszej sprawie przez Przewodniczącego jak i przez sąd, w tym o terminie rozprawy. Zażaleniem E. Z. i I. Z. zaskarżyli powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu nierozważenie okoliczności przez nich podanych, a w szczególności faktu, że z przyczyn obiektywnych i od nich niezależnych nie złożyli wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wykazali, że kiedy pisma z WSA były doręczane, nie byli obecni w miejscu zamieszkania, a więc nie mogli ich odebrać. Z uwagi na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jednocześnie wniesiono o przyjęcie w poczet dowodów w postępowaniu II instancji kserokopii kart urlopowych z których wynika, że w datach doręczenia korespondencji z WSA w Gdańsku strony nie były obecne w miejscu zamieszkania ponieważ przebywały na urlopie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnieśli, iż przebywali na urlopie w okresie od 24 czerwca 2011 r. do 15 lipca 2011 r. oraz od 12 sierpnia 2011 r. do 26 sierpnia 2011 r. Wskazali, że nie mogli poinformować Sądu o miejscu pobytu z uwagi na fakt, iż przebywali na swojej działce letniskowej położonej przy nieoznakowanej ulicy, nieposiadającej adresu. Po powrocie z urlopu skarżący udali się do placówki pocztowej po odbiór awizowanej korespondencji, lecz została ona już odesłana do nadawcy. Skarżący podnoszą, iż domyślili się, że przedmiotowa sprawa się jednak odbyła, w chwili, gdy w styczniu 2012 r. Urząd Skarbowy dokonał zajęcia ich wynagrodzenia i zablokował konto bankowe. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie przyjęto, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa. W świetle powołanych przepisów i okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że skarżący nie uprawdopodobnili w przekonujący sposób, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. nastąpiło bez ich winy. Usprawiedliwieniem braku winy nie może być błędne przekonanie skarżących o pozytywnym rozpatrzeniu przez Sąd I instancji ich wniosku z dnia 27 lipca 2011 r. Ponadto z przedstawionych okoliczności wynika, że skarżący w ogóle nie interesowali się przebiegiem wszczętej przez nich sprawy sądowoadministracyjnej. Świadczy o tym przede wszystkim fakt skontaktowania się skarżących z Wydziałem Informacji Sądowej dopiero po ponad 5 miesiącach od złożenia wniosku z dnia 27 lipca 2011 r. Słusznie również zwrócił uwagę Sąd I instancji, iż wniesienie przez skarżących ww. wniosku (co miało miejsce przed rozpoznaniem przedmiotowej skargi) świadczy o możliwości ich efektywnego działania w sprawie w tamtym okresie i możliwości pozyskania informacji o stanie sprawy. Podkreślenia wymaga również, że wniosek z dnia 27 lipca 2011 r. skarżący wnieśli już po wyznaczeniu rozprawy, co miało miejsce w dniu 17 czerwca 2011 r. oraz po skutecznym doręczeniu im zawiadomienia o terminie rozprawy w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a. Z całą pewnością przy zachowaniu należytej staranności skarżący mogli po powrocie z pierwszego urlopu, na którym byli w okresie od 24 czerwca 2011 r. do 15 lipca 2011 r., po odebraniu ze skrzynki pocztowej awiz - z dnia 28 czerwca 2011 r. oraz z dnia 7 lipca 2011 r., a których obecności w tej skrzynce skarżący nie kwestionowali, udać się do placówki pocztowej celem odbioru złożonej tam korespondencji, bądź pozyskać informację o nadawcy i uzyskać informację bezpośrednio u niego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w niedochowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. i nie uwiarygodnili, że wykazali się należytą dbałością o swoje interesy. Powyższe wyklucza natomiast możliwość przywrócenia terminu do dokonania przedmiotowej czynności. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zatem prawidłowe i odpowiada prawu. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.