IV SA/Wa 941/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Gminnego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] marca 2011 r, - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2010 r., którą wymierzono karę pieniężną w wysokości 79 924 zł Gminnemu Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w Z. za wprowadzanie ścieków z obiektu oczyszczalni ścieków w K. do rzeki [...] z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym- decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2003 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska wskazał, iż odprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi wymaga pozwolenia wodnoprawnego i może być realizowane na zasadach w nim określonych. W sprawie niniejszej zasady odprowadzania ścieków do środowiska zostały określone w pozwoleniu wodnoprawnym, udzielonym ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...].02.2003. W punkcie 7 pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie określono, że analizy odprowadzanych ścieków należy dokonywać 4 razy w roku. Przywoływane przez Starostę [...] przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29.112002 określają co do zasady minimalne wymagania co do warunków odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Oznacza to, że organ wydający decyzję nie może określić w indywidualnej sprawie warunków łagodniejszych niż w rozporządzeniu, może natomiast warunki te zaostrzyć. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Organ udzielający pozwolenia nie udzielił stronie uprawnienia do zmniejszenia liczby pomiarów. Zmiana przepisów nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, zawartego w decyzji administracyjnej. Dlatego, zdaniem organu II instancji, decyzja organu instancji I jest prawidłowa. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...].03.2011 wniósł Gminny Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Z., zarzucając jej rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 6, 7 k.p.a. oraz 298, 305, 305a prawa ochrony środowiska. Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa to jest bez podstawy prawnej. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano bowiem rozporządzenie Ministra Środowiska, nieobowiązujące w dacie wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi uznał, iż decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, że nie znajdują one oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym. Jak słusznie podkreśliły organy obu instancji, kara została wymierzona "za wprowadzanie ścieków z obiektu oczyszczalni ścieków w K. do rzeki [...] z naruszeniem warunków, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym- decyzji Starosty [...] z dnia [...].02.2003.". W punkcie 7 pozwolenia wodnoprawnego jednoznacznie określono, że analizy odprowadzanych ścieków należy dokonywać 4 razy w roku. Nie jest kwestionowane, że skarżący tego warunku pozwolenia wodnoprawnego nie dopełnił. Powoływanie się przez skarżącego na wynikające z powoływanych przez niego przepisów możliwości zmniejszenia ilości pomiarów w ciągu roku jest w tej sytuacji nieuprawnione. Skoro skarżący swą działalność wykonywał na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, powinien był przestrzegać jego warunków. Jak słusznie zaznaczył Główny Inspektor Ochrony Środowiska, organ wydający decyzję może w indywidualnej sprawie zaostrzyć warunki w porównaniu do warunków, przewidzianych w rozporządzeniu. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. Organ udzielający pozwolenia nie udzielił stronie uprawnienia do zmniejszenia liczby pomiarów. Dlatego zmiana przepisów, czy też uchylenie przepisów rozporządzenia (podkreślane przez stronę w skardze) nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia, zawartego w decyzji administracyjnej, a w szczególności nie miała żadnego wpływu na prawa i obowiązki strony, określone w decyzji administracyjnej. Strona, która narusza warunki udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego, musi ponieść karę pieniężną. Przepis art. 298 u.1. pkt 2 ustawy prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 (t. jedn. Dz.U. 2008, nr 25, poz.150 z póżn. zm.- dalej jako: p.o.ś.) stanowi, że administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska za przekroczenie określonych w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, warunków dotyczących ilości ścieków, ich stanu, składu, minimalnej procentowej redukcji stężeń substancji w ściekach oraz masy substancji w odprowadzanych ściekach przypadającej na jednostkę masy wykorzystanego surowca, materiału, paliwa lub wytworzonego produktu. Stosownie do treści art. 305 u. 1 p.o.ś. wojewódzki inspektor ochrony środowiska stwierdza przekroczenie warunków korzystania ze środowiska na podstawie, o której mowa w art. 299 ust. 1 pkt 2, jeżeli: 1) podmiot korzystający ze środowiska prowadzi wymagane pomiary wielkości emisji; 2) spełnione są warunki określone w art. 147a. W myśl art. 305 u. 2 p.o.ś., Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nie uznać przedkładanych mu wyników wymaganych pomiarów wielkości emisji, jeżeli pomiary te nasuwają zastrzeżenia. Zgodnie z art. 305 u. 3 pkt 3) p.o.ś., wyniki pomiarów prowadzonych przez podmiot korzystający ze środowiska nasuwają zastrzeżenia, jeżeli w szczególności nie były przestrzegane zasady pobierania próbek, przez co wyniki analiz nie są miarodajne dla ustalenia wielkości emisji. Przepis art. 305a u. 1 pkt 2) p.o.ś. stanowi, że jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie prowadzi wymaganych pomiarów wielkości emisji, pomiary ciągłe nie są prowadzone przez rok kalendarzowy lub pomiary nasuwają zastrzeżenia przyjmuje się, że warunki korzystania ze środowiska w zakresie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi określone w pozwoleniach, o których mowa w art. 181 ust. 1 pkt 1 i 3, dla każdego z pomiarów, o których mowa w zdaniu wstępnym, zostały przekroczone: a) o 80 % - w przypadku składu ścieków, b) o 10 % - w przypadku procentowej redukcji stężeń substancji w oczyszczanych ściekach, c) w stopniu powodującym zastosowanie maksymalnej stawki kary - w przypadku stanu ścieków, d) o 10 % - w przypadku ilości odprowadzanych ścieków. Pozwolenie wodnoprawne dla skarżącego zostało wydane decyzją z dnia [...].02.2003, w której punkcie 7 zobowiązano skarżącego do wykonywania analizy odprowadzanych ścieków 4 razy w roku. Skarżący miał obowiązek zastosowania się do warunków udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego. Ponieważ w okresie podlegającym kontroli skarżący nie wykonywał w.w. analiz, określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, powstała konieczność, a nie możliwość nałożenia kary. Podkreślenia wymaga, że przepisy p.o.ś. skonstruowane są w ten sposób, że stwierdzenie naruszenia określonego przepisu zobowiązuje organ (a nie- umożliwia organowi) do nałożenia kary, a ponadto przepisy nie przewidują miarkowania kary, lecz wskazują sposoby jej wyliczenia, nie dając w zasadzie żadnej możliwości "manewru" organowi. O prawidłowości powyższego rozumowania świadczy brzmienie art. 298 u. 1 p.o.ś. stanowiącego " administracyjne kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki inspektor ochrony środowiska", brzmienie art.302 u. 1 p.o.ś. "Wojewódzki inspektor ochrony środowiska podejmuje, na podstawie ostatecznych decyzji określających wymiar kary biegnącej, decyzję o wymierzeniu kary", jak również brzmienie art. 305 u. 4 p.o.ś. "W przypadkach, o których mowa w ust. 1, wojewódzki inspektor ochrony środowiska wymierza karę za przekroczenie stwierdzone w roku kalendarzowym, uwzględniając zmiany stawek opłat i kar, o których mowa w art. 304, w okresie objętym karą". Trafnie zauważyły orzekające w sprawie organy, że przywoływane przez Starostę [...] przepisy Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29.11.2002 (aktualnie już nieobowiązującego) określały minimalne wymagania co do warunków odprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Organ wydający decyzję nie mógł określić w indywidualnej sprawie warunków łagodniejszych niż w Rozporządzeniu, mógł natomiast warunki te zaostrzyć i skorzystał z tego uprawnienia w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...].02.2003. Organ udzielający pozwolenia nie udzielił stronie uprawnienia do zmniejszenia liczby pomiarów. Zmiana ani uchylenie przepisów w.w. Rozporządzenia nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, zawartego w pozwoleniu wodnoprawnym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając bezzasadność zarzutów skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.